Ο φόβος για την καταστροφή της ανθρωπότητας από ένα πυρηνικό πόλεμο γνώρισε την κορύφωση του κατά την διάρκεια του ψυχρού πολέμου όταν η ένταση μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων είχε αυξηθεί υπέρμετρα. Μετά από μια περίοδο ηρεμίας βλέπουμε τα σύννεφα του πολέμου να καλύπτουν και πάλι τον πλανήτη. Ποια σημάδια όμως μπορούν να μας δείξουν ότι ο κίνδυνος είναι προ των πυλών;
1. Διακοπή διπλωματικών σχέσεων. Είναι μια σαφή ένδειξη ότι η ένταση κορυφώνεται. Τα κράτη μέχρι και την τελευταία στιγμή προσπαθούν να εκτονώσουν την κρίση μέσω της διπλωματικής οδού. Όταν διακόψουν κάθε διπλωματική επικοινωνία τότε σημαίνει ότι η κατάσταση βγαίνει πλέον εκτός ορίων.
2. Ιδιαίτερα σκληρή ρητορική μεταξύ των ηγετών. Όταν μάλιστα συνοδεύονται και από χαρακτηρισμούς ιδιαίτερα προσβλητικούς από τους ίδιους τους ηγέτες. Τότε αντιλαμβανόμαστε ότι η επιστροφή στην ομαλότητα απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο. Το ρόλο του κακού τον αναλαμβάνει συνήθως κάποιος υπουργός ή ένα σημαντικό κυβερνητικό στέλεχος, ποτέ όμως ο ίδιος ο ηγέτης ώστε να υπάρχει πάντα ανοιχτό ένα παράθυρο διαλόγου και επίλυσης της κρίσης.
3. Αυξημένη ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεων. Που συνοδεύεται από την ανάκληση των αδειών όλων των στρατιωτικών είναι ένα ισχυρό καμπανάκι ότι η ένταση αρχίζει να ξεπερνά τα όρια και κερδίζει πλέον έδαφος η εκδοχή της ένοπλης σύγκρουσης. Οι ένοπλες δυνάμεις ενός κράτους δεν κινητοποιούνται για ασήμαντη αφορμή. Αυτό βέβαια δεν οδηγεί αυτόματα σε σύρραξη αλλά συνιστά σημαντική κλιμάκωση.
4. Ο πρόεδρος διακόπτει τις δημόσιες εμφανίσεις. Και αυτό συντελείται γιατί πραγματοποιούνται συνεχείς συσκέψεις και συμβούλια για την επίλυση της κρίσης. Ενώ όσο κορυφώνεται η ένταση ξεκινά η προετοιμασία για την διαφύλαξη της σωματικής ακεραιότητας του ίδιου του προέδρου, από τους υπεύθυνους για την ασφάλεια του, οδηγώντας τον πιθανώς σε κάποιο καταφύγιο και μακριά από τις δημόσιες εμφανίσεις.
5. Η πολιτική ηγεσία είναι άφαντη. Μαζί με τον ανώτατο ηγέτη οι ίδιες πάνω κάτω διαδικασίες ακολουθούνται και για τους υπόλοιπους θεσμικούς παράγοντες της εξουσίας. Όσο βαθαίνει η κρίση όλα τα κυβερνητικά στελέχη αποσύρονται από τα φώτα της δημοσιότητας και κατευθύνονται αυτοί και οι οικογένειές τους σε χώρους που θα τους παρέχουν περισσότερη προστασία.
6. Προετοιμασία των καταφυγίων και έκτακτα μέτρα. Είναι μια από τις ενδείξεις που δηλώνουν ότι η σύγκρουση είναι πλέον αναπόφευκτη. Όταν το μάθουμε αυτό πρέπει να αρχίσουμε να προετοιμαζόμαστε για τα χειρότερα. Συγκεντρώνουμε προμήθειες και οργανώνουμε την διαφυγή μας σε μια ίσως πιο ασφαλή περιοχή.
7. Η οικονομική ελίτ αποσύρεται σε άγνωστες τοποθεσίες και καταφύγια. Εκτός από τους ανθρώπους της κυβέρνησης αυτοί που θα μάθουν πρώτοι ότι πλησιάζει το ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου είναι οι ισχυροί επιχειρηματίες και οι ανώτεροι οικονομικοί παράγοντες. Όταν πληροφορηθούμε ότι και αυτοί με την σειρά τους αλλάζουν το πρόγραμμα τους και καταφεύγουν προς άγνωστες τοποθεσίες τότε η οποία υποψία γίνεται πλέον βεβαιότητα.
Ένας γενικευμένος πυρηνικός πόλεμος δεν θα προκύψει ξαφνικά από ένα τυχαίο γεγονός. Θα είναι προϊόν μίας κρίσης που θα κλιμακώνεται με αργά και σταθερά βήματα σε μια αναπόφευκτη πορεία προς την σύγκρουση. Στις προηγούμενες δεκαετίες ο σχεδιασμός για τον πυρηνικό πόλεμο βασιζόταν στο δόγμα της αμοιβαίας καταστροφής κάτι που λειτουργούσε αποτρεπτικά. Τα τελευταία χρόνια όμως αρχίζει να εκκολάπτεται στα στρατιωτικά επιτελεία η ιδέα ότι ένας γενικευμένος πυρηνικός πόλεμος που όμως μπορεί να ολοκληρωθεί με την νίκη της μίας πλευράς έναντι της άλλης. Κάτι που οδηγεί σε επικίνδυνες ατραπούς.
