Το ευερέθιστο έντερο (IBS) είναι μια χρόνια και αρκετά εξουθενωτική, γαστρεντερική διαταραχή που συνοδεύεται από δυσάρεστα συμπτώματα, όπως κοιλιακό άλγος, φούσκωμα και αέρια στο στομάχι, καθώς και αλλαγές στην συμπεριφορά του εντέρου, συμπεριλαμβανομένων της δυσκοιλιότητας ή/και διάρροια ή ακόμη εναλλαγή μεταξύ των δύο. Αν και δεν υπάρχουν συγκεκριμένες εξετάσεις που προσδιορίζουν πλήρως την κατάσταση, ωστόσο, δεδομένου των συμπτωμάτων, το ευερέθιστο έντερο θεωρείται η πιο κοινή γαστρεντερική διαταραχή παγκοσμίως, ενώ αποτελεί την κύρια αιτία επίσκεψης στον γαστρεντερολόγο.
Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου μπορεί να εμφανιστεί ανά πάσα στιγμή στην παιδική και στην εφηβική ηλικία του ατόμου, καθώς και κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής του. Εκτιμάται ότι 30% του πληθυσμού, θα βιώσει τουλάχιστον μια φορά συμπτώματα της νόσου, τα οποία μπορεί να μην θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς, ωστόσο μπορούν να μειώσουν σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής του ατόμου.
Συμπτώματα
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Κοιλιακό άλγος
Κράμπες
Φούσκωμα ή μετεωρισμό
Υπερβολικά αέρια
Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
Αιτίες
Αν και δεν είναι γνωστή η ακριβής αιτία πρόκλησης ευερέθιστου εντέρου. Ωστόσο, οι παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν την υγεία γαστρεντερικού περιλαμβάνουν:
Μυϊκές συσπάσεις στο έντερο: Τα τοιχώματα των εντέρων είναι επενδεδυμένα με στρώματα μυών, τα οποία κατά τη μεταφορά των τροφίμων μέσω του πεπτικού σωλήνα, συστέλλονται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, για λόγους που δεν είναι πλήρως κατανοητοί, οι συσπάσεις είναι πιο έντονες και έχουν μεγαλύτερη διάρκεια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση γαστρεντερικών διαταραχών συμπεριλαμβανομένου των αερίων, του φουσκώματος και της διάρροιας. Αντίθετα, οι υποτονικές συστολές του εντέρου μπορούν να επιβραδύνουν τη διέλευση των τροφίμων και να οδηγήσουν σε σκληρά ή ξηρά κόπρανα.
Νευρικό σύστημα: Η δυσλειτουργία ή ο εκφυλισμός των νευρώνων του πεπτικού, είναι πιθανό να προκαλέσει δυσφορία που οδηγεί σε αέρια, δυσκοιλιότητα ή διάρροια. Επίσης, μη συντονισμένα σήματα μεταξύ του εγκεφάλου και των εντέρων μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές στην πεπτική οδό με αποτέλεσμα έντονο πόνο, διάρροια ή δυσκοιλιότητα.
Βακτηριακή ή ιογενής λοίμωξη: Έπειτα από εκδήλωση οξείας γαστρεντερίτιδας που προκλήθηκε από βακτήρια ή ιούς, είναι πιθανό να αναπτυχθεί το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Διαταραχή της εντερικής χλωρίδας: Τα καλά βακτήρια που υπάρχουν στο έντερο διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο όχι μόνο στην πεπτική, αλλά και στη συνολική υγεία του οργανισμού. Έρευνες έχουν δείξει, ότι άτομα με ευερέθιστο έντερο έχουν μειωμένο αριθμό «καλών» βακτηρίων στη χλωρίδα του εντέρου.
Συναισθηματικό στρες: Το έντονο άγχος και στρες, μπορούν επίσης να επηρεάσουν την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος.
Φάρμακα: Ορισμένοι τύποι φαρμάκων, όπως των αντιβιοτικά και παυσίπονα, ενδέχεται να προκαλέσουν διάρροια ή δυσκοιλιότητα.
Ορμονικές ανισορροπίες: Οι ορμονικές ανισορροπίες κατά τη διάρκεια της εμμηνόρροιας, της εμμηνόπαυσης και της εγκυμοσύνης, ενδέχεται να οδηγήσουν στην εκδήλωση συμπτωμάτων ευερέθιστου εντέρου.
Διάγνωση
Αν υποψιάζεστε ότι έχετε σπαστική κολίτιδα (ευερέθιστο έντερο), είναι σημαντικό να ζητήσετε άμεσα, ιατρική συμβουλή, έτσι ώστε να βεβαιωθείτε πως τα συμπτώματά δεν προκαλούνται από κάποια άλλη, πιο σοβαρή ασθένεια, όπως εκκολπωματίτιδα (φλεγμονώδης νόσος) ή πολύποδας.
Οι μέθοδοι διάγνωσης περιλαμβάνουν:
Πλήρη ιατρικό έλεγχο
Αιματολογικές εξετάσεις
Εξέταση κοπράνων
Διερεύνηση της επένδυσης του εντέρου με την εισαγωγή ενός μικρού σωλήνα (σιγμοειδοσκόπηση)
Διερεύνηση του εντέρου υπό καταστολή (κολονοσκόπηση)
Ευερέθιστο έντερο, φυσικοί τρόποι θεραπείας
Το ευερέθιστο έντερο είναι μια κατάσταση που δεν θεραπεύεται. Παρόλα αυτά υπάρχουν ορισμένοι φυσικοί τρόποι οι οποίοι θα σας βοηθήσουν να ανακουφίσετε τα συμπτώματα και να βελτιώσετε την ποιότητα ζωής. Αυτοί συνήθως συνεπάγονται με αλλαγές τόσο στην διατροφή, όσο και στον τρόπο ζωής, καθώς και την εκμάθηση διαχείρισης του άγχους.
Αναλυτικότερα:
Αποφύγετε τους υδατάνθρακες
Μελέτες έχουν αποδείξει, ότι οι υδατάνθρακες FODMAPS (μονοσακχαρίτες, δισακχαρίτες, ζυμώσιμοι ολιγοσακχαρίτες και πολυόλες), περνούν άθικτοι στο παχύ έντερο, διότι το λεπτό έντερο είναι θέση να τους αφομοιώσει. Κατά συνέπεια τόσο η ζύμωση, όσο και η όσμωση που προκαλούνται από τους άπεπτους υδατάνθρακες δημιουργούν σημαντικές γαστρεντερικές διαταραχές όπως δυσκοιλιότητα, αέρια στο στομάχι κ.α.
Τροφές που πρέπει να αφαιρέσετε ή να ελαττώσετε από την διατροφή σας, προκειμένου να απαλλαγείτε από τα δυσάρεστα συμπτώματα:
Γαλακτοκομικά προϊόντα υψηλής παστερίωσης
Σπόρους που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι)
Επεξεργασμένα σάκχαρα
Ραφιναρισμένο αλεύρι
Καφεΐνη και αλκοόλ
Αυγά
Οστρακοειδή
Λαχανικά και φρούτα (π.χ. μήλα, αβοκάντο, κρεμμύδι, σκόρδο και μπρόκολο)
Συμπεριλάβετε ένζυμα και συμπληρώματα
Συμπληρώματα και ένζυμα που βοηθούν το ευερέθιστο έντερο είναι τα εξής:
Προβιοτικά: Έχουν την ικανότητα να επαναφέρουν οποιαδήποτε διαταραχή του παχέος εντέρου, ενώ ενισχύουν σχεδόν όλες τις πεπτικές λειτουργίες.
Πεπτικά ένζυμα (μέσω τροφίμων, είτε μέσω συμπληρωμάτων): Βοηθούν τη διαδικασία πέψης, ελέγχουν την έκκριση του στομαχικού οξέος και συμβάλλουν στη διαδικασία απορρόφησης των θρεπτικών ουσιών.
L-γλουταμίνη: Βοηθά στην αποκατάσταση της πεπτικής οδού, ενώ είναι ιδιαίτερα ευεργετική για άτομα με χρόνια διάρροια.
Αλόη βέρα: Βοηθά στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.
Ωμέγα-3: Μειώνουν τη φλεγμονή του γαστρεντερικού σωλήνα.
Προσαρμογόνα βότανα (π.χ. γλυκόριζα, τζίντζερ κ.α): Συμβάλλουν στη μείωση του έντονου στρες, των ορμονικών ανισορροπιών και της εντερικής φλεγμονής.
Μειώστε το άγχος και το στρες
Μελέτες έχουν διαπιστώσει πως το έντονο στρες, το άγχος, η κατάθλιψη και η διαταραχή της προσωπικότητας, αποτελούν βασικούς παράγοντες κινδύνου εκδήλωσης σπαστικής κολίτιδας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι επηρεάζουν άμεσα τα επίπεδα των ορμονών, με αποτέλεσμα το πεπτικό σύστημα να δυσλειτουργεί.
Τρόποι για να μειώσετε το άγχος:
Αρωματοθεραπεία
Βαθιές αναπνοές
Μουσική
Άσκηση
Χαλαρωτικό μασάζ
Σωματική άσκηση
Έχει αποδειχθεί πως η τακτική άσκηση (π.χ. αερόμπικ, βάρη, ομαδικά αθλήματα κ.α.) συμβάλλει στον έλεγχο του στρες και μπορεί να βελτιώσει την πεπτική υγεία. Μελέτη του 2011 που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της Αμερικανικής Γαστρεντερολογικής Ένωσης, έδειξε ότι η αυξημένη σωματική δραστηριότητα μειώνει τα συμπτώματα, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής του ατόμου με ευερέθιστο έντερο.
