Είτε σιγήσουν τα όπλα είτε όχι, ο πλανήτης εισέρχεται σε μια σκοτεινή εποχή παρατεταμένης ύφεσης και ανεξέλεγκτου πληθωρισμού. Η έκθεση-σοκ του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης αποκαλύπτει ότι το ντόμινο της καταστροφής έχει ήδη ξεκινήσει, απειλώντας ακόμα και την ίδια την Τεχνητή Νοημοσύνη
Οι ψευδαισθήσεις για μια γρήγορη ανάκαμψη διαλύονται βίαια. Ο ΟΟΣΑ, με μια δραματική τριμηνιαία έκθεση από την έδρα του στο Παρίσι, προειδοποιεί ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται πλέον υπό καθεστώς ασφυκτικής πίεσης. Οι πληγές που άνοιξε η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή θα χρειαστούν χρόνια για να επουλωθούν, καθώς η καταστροφή των κρίσιμων υποδομών και το μπλοκάρισμα των εμπορικών οδών έχουν ναρκοθετήσει το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου.
Η σχετική σταθερότητα που απολάμβανε ο πλανήτης, υποστηριζόμενη από τις τεχνολογικές επενδύσεις, αποτελεί οριστικά παρελθόν. Η κατακόρυφη άνοδος στις τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων εξανεμίζει με γεωμετρική πρόοδο την αγοραστική δύναμη των πολιτών, ενώ η επιχειρηματική εμπιστοσύνη καταρρέει κάτω από το βάρος των διαρκών ελλείψεων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Το μπλόκακισμα των Στενών του Ορμούζ και τα δύο εφιαλτικά σενάρια
Η ρίζα του κακού εντοπίζεται στην ισραηλινοαμερικανική επιδρομή εναντίον του Ιράν, η οποία πυροδότησε την άμεση απάντηση της Τεχεράνης: το ολοκληρωτικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή απέκοψε την κυριότερη αρτηρία μεταφοράς αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, προκαλώντας ασφυξία κυρίως στις εξαρτώμενες οικονομίες της Ασίας, των αναπτυσσόμενων κρατών και του Κόλπου. Όμως, το ντόμινο είναι παγκόσμιο.
Ο ΟΟΣΑ αναθεώρησε βίαια προς τα κάτω τις εκτιμήσεις του για την ανάπτυξη (από το 2.9% που προέβλεπε τον Μάρτιο) και παρουσιάζει δύο σενάρια που κόβουν την ανάσα:
Το χτύπημα στην τεχνητή νοημοσύνη και τα Data Centers
Αν το σκοτεινό σενάριο επικρατήσει, οι συνέπειες θα ξεπεράσουν την παραδοσιακή ακρίβεια στα τρόφιμα και τα αγροτικά προϊόντα. Ο ΟΟΣΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για έναν τομέα που θεωρούνταν η «ατμομηχανή» του μέλλοντος: την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).
Οι ενεργειακές ελλείψεις και το δυσβάσταχτο κόστος θα επιβαρύνουν θανάσιμα τα έξοδα λειτουργίας των γιγαντιαίων κέντρων δεδομένων (data centers), ενώ οι γεωπολιτικές αναταραχές θα στερήσουν από την αγορά τα κρίσιμα υλικά και τα μικροτσίπ που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των συστημάτων AI. Η ψηφιακή επανάσταση κινδυνεύει να παγώσει.
Παρά τη ζοφερή αυτή εικόνα, ο επικεφαλής οικονομολόγος του Οργανισμού, Στέφανο Σκαρπέτα, σημειώνει ότι κατά την οριστικοποίηση της έκθεσης στα τέλη Μαΐου, το σενάριο μιας διπλωματικής διεξόδου και μιας συμφωνίας ειρήνης παρέμενε —έστω και οριακά— το πιο πιθανό. Η ανθρωπότητα όμως βαδίζει πλέον σε τεντωμένο σχοινί.
