Όταν τα αφεντικά των πιο ισχυρών εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης αρχίζουν ξαφνικά να μιλάνε για το Παγκόσμιο Βασικό Εισόδημα, για μαζική ανεργία και κοινωνικές αναταραχές, πρέπει να ανοίξουμε τα αυτιά μας και να ακούσουμε προσεκτικά το τι λένε.
Επειδή πιθανότατα γνωρίζουν πολύ καλύτερα από οποιονδήποτε πολιτικό τι επέρχεται καλπάζοντας.
Ο Ντάριο Αμοντέι, ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Anthropic, ανακοίνωσε ένα ταμείο 200 εκατομμυρίων δολαρίων για τη μελέτη των οικονομικών συνεπειών που θα προκύψουν εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με το AP News. Δήλωσε επίσης ότι μέτρα όπως ένα Καθολικό Βασικό Εισόδημα θα μπορούσε να καταστεί απαραίτητο εάν η τεχνητή νοημοσύνη καταστρέψει οριστικά & μόνιμα τη ζήτηση για ανθρώπινη εργασία.
Ο τίτλος ακούγεται υπεύθυνος.
Το πραγματικό μήνυμα, ωστόσο, είναι ότι οι αρχιτέκτονες της Τεχνητής Νοημοσύνης προετοιμάζονται ήδη για ένα μέλλον στο οποίο δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να καταστούν οικονομικά περιττοί. Μόνιμα άνεργοι για πάντα.
Από την Υπόσχεση της Σωτηρίας στον περιορισμό των Ζημιών
Μόλις πριν από λίγα χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζονταν & διαφημίζονταν ως ένα εργαλείο που υποτίθεται ότι θα έκανε τους ανθρώπους πιο παραγωγικούς και θα απλοποιούσε τις μονότονες εργασίες. Νέες θέσεις εργασίας θα δημιουργούνταν, οι παλιές θα εξαφανίζονταν – όπως έγινε με όλες τις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις πριν από αυτήν, στο ιστορικό παρελθόν.
Τώρα ξαφνικά τα πράγματα που σχετίζονται με την ΤΝ ακούγονται διαφορετικά.
Κατά ειρωνικό τρόπο, οι ίδιες οι εταιρείες που προωθούν αυτήν την τεχνολογική ανάπτυξη με δισεκατομμύρια επενδύσεις χρηματοδοτούν ταυτόχρονα μελέτες σχετικά με τον τρόπο μετριασμού της κοινωνικής ζημίας που θα προκληθούν από τα δικά τους προϊόντα.
Θα μπορούσε επίσης να πει κανείς: Αυτοί που βάζουν τις πυρκαγιές στα δάση μεριμνούν & ιδρύουν την πυροσβεστική υπηρεσία ως προληπτικό μέτρο.
Το Τέλος της Εργασίας – ή το Τέλος της Ανεξαρτησίας (& της Ελευθερίας);
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα είναι πιο παραγωγική από τους ανθρώπους. Πιθανότατα θα γίνει πολύ πιο παραγωγική.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι: Τι συμβαίνει με τους ανθρώπους των οποίων η εργασία δεν έχει πλέον καμία οικονομική αξία & θα μείνουν μόνιμα άνεργοι;
Όταν εκατομμύρια άνθρωποι δεν θα μπορούν πλέον να κερδίσουν τα προς το ζην, η ισορροπία των κοινωνικών δυνάμεων & η δομή της εξουσίας θα αρχίσει να μεταβάλλεται θεμελιωδώς. Σήμερα, εργασία δεν σημαίνει μόνο εισόδημα. Σημαίνει ανεξαρτησία. Αυτοί που κερδίζουν τα δικά τους χρήματα παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις.
Όσοι όμως εξαρτώνται οικονομικά από ένα Βασικό Παγκόσμιο Εισόδημα, από την άλλη πλευρά, θα ζουν από ένα σύστημα του οποίου οι κανόνες θα καθορίζονται από άλλους.
Και εδώ ακριβώς ξεκινά η πραγματική συζήτηση, η οποία δεν διεξάγεται σχεδόν ποτέ ή σπάνια.
Ποιος θα καταβάλλει αυτό το καθολικό (παγκόσμιο) βασικό εισόδημα; Ποιος θα αποφασίζει για το ποσό; Ποιες προϋποθέσεις θα το συνοδεύουν; Ποιος μπορεί να μπλοκάρει ή να μειώσει τα επιδόματα;
Αυτό που πλασάρεται σήμερα ως κοινωνική ασφάλιση θα μπορούσε να γίνει αύριο ένα μέσο ελέγχου & εκβιασμού.
Η Νέα Αριστοκρατία της Νέας Ψηφιακής Εποχής
Η προέλευση αυτών των προειδοποιήσεων είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη.
Δεν είναι τα συνδικάτα, οι κοινωνικές οργανώσεις ή οι ερευνητές της αγοράς εργασίας που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Είναι οι μεγιστάνες, οι δισεκατομμυριούχοι και οι διευθυντές της Τεχνητής Νοημοσύνης από τη Σίλικον Βάλεϊ, την σύγχρονη Μέκκα της προγμένης ψηφιακής τεχνολογίας. Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι που θα επωφεληθούν από την επερχόμενη αυτοματοποίηση όπως καμία γενιά επιχειρηματιών πριν στο παρελθόν.
Ενώ οι ιδιοκτήτες εργοστασίων της Βιομηχανικής Επανάστασης, στο παρελθόν, εξακολουθούσαν να χρειάζονται εργάτες, η νέα ψηφιακή ελίτ, που έχει αναδυθεί, θα μπορούσε, για πρώτη φορά στην ιστορία, να δημιουργήσει τεράστια υπεραξία πλούτου χωρίς να εξαρτάται οικονομικά από μεγάλα τμήματα του πληθυσμού.
Επομένως, κατά συνέπεια, θα δημιουργηθεί μια κοινωνία στην οποία ο πλούτος θα συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στα λίγα χέρια των ιδιοκτητών των κέντρων δεδομένων, των αλγορίθμων και των δεδομένων.
Η Άβολη Αλήθεια
Ίσως το ταμείο των 200 εκατομμυρίων δολαρίων να μην αφορά καθόλου την κοινωνική πρόνοια & φροντίδα. Ίσως είναι η έκφραση μιας βαθύτερης συνειδητοποίησης & διορατικότητας:
Οι άνθρωποι που αναπτύσσουν που την τεχνητή νοημοσύνη δεν πιστεύουν πλέον ότι η κοινωνία θα επιβιώσει από τις επερχόμενες ραγδαίες & ριζικές κοινωνικές αναταραχές χωρίς μαζική πολιτική παρέμβαση.
Γνωρίζουν ότι τα κέρδη παραγωγικότητας θα μπορούσαν να είναι τεράστια.
Αλλά φαίνεται επίσης ότι γνωρίζουν ότι η παραγωγικότητα από μόνη της δεν δημιουργεί μια δίκαιη κοινωνία.
Το Πραγματικό Ερώτημα
Η συζήτηση σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά διατυπώνεται ως ένα τεχνικό ερώτημα: Πόσο ισχυρά θα γίνουν τα συστήματα; Ποιες θέσεις εργασίας, ποια επαγγέλματα, θα εξαφανιστούν πρώτα; Πότε θα φτάσει η τεχνολογία στο επόμενο στάδιο;
Αλλά το πιο σημαντικό ερώτημα είναι πολιτικό:
Ποιος είναι ο Ιδιοκτήτης όλων Αυτών των Ψηφιακών Μηχανημάτων;
Διότι αν η τεχνητή νοημοσύνη πράγματι αντικαταστήσει ένα μεγάλο μέρος της ανθρώπινης εργασίας, δεν θα είναι η προηγμένη τεχνολογία που θα αποφασίσει για το μέλλον μας. Θα είναι η μικρή ομάδα ανθρώπων που θα την κατέχουν.
Και ίσως αυτό ακριβώς είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα πίσω από τις δηλώσεις του Ντάριο Αμοντέι:
Όχι ο φόβος μιας επαναστατικής μηχανής. Αλλά η προοπτική ενός απάνθρωπου κόσμου στον οποίο μια τεχνολογική ελίτ, μια χούφτα άνθρωποι, μια ζαμπλουτη ολιγαρχία, θα καθορίζει τον τρόπο ζωής δισεκατομμυρίων ανθρώπων ─ και θα καθορίζει επίσης και με το τι θα ζήσουν.
