Γράφει ο Ακαδημαϊκός και καθηγητής Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr. Dr.Habil.).
Η μαζική και παρατεταμένη μεταναστευτική πίεση που υφίσταται η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες δεν συνιστά αποκλειστικά ανθρωπιστικό ή κοινωνικό φαινόμενο. Αντιθέτως, αποτελεί σύνθετο ζήτημα διεθνών σχέσεων, με άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του κράτους δικαίου, στη δημοσιονομική βιωσιμότητα και, κυρίως, στην άσκηση της εθνικής κυριαρχίας.
Στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον, η μετακίνηση πληθυσμών έχει αναχθεί σε εργαλείο πολιτικής πίεσης και στρατηγικής αποσταθεροποίησης. Η σχετική θεωρητική προσέγγιση έχει αναλυθεί διεξοδικά από την πολιτική επιστήμονα Kelly M. Greenhill στο έργο της Weapons of Mass Migration (2011), όπου τεκμηριώνεται ότι οι μαζικές μεταναστευτικές ροές μπορούν να λειτουργήσουν ως μη συμβατικά μέσα άσκησης ισχύος, ικανά να επηρεάσουν αποφάσεις κρατών, να αλλοιώσουν κοινωνικές ισορροπίες και να επιβαρύνουν δυσανάλογα τα δημόσια οικονομικά.
Η Ελλάδα, λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει καταστεί πεδίο εφαρμογής αυτής της μορφής υβριδικής πίεσης.
Η συνεχής είσοδος μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων, χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο και χωρίς τη δυνατότητα της ταχείας επιστροφής, έχει οδηγήσει σε διαρκή κατάσταση θεσμικής εξαίρεσης, εντός της οποίας το κράτος δικαίου λειτουργεί υπό καθεστώς πίεσης και αναστολής.
Το κράτος δικαίου, ωστόσο, δεν είναι αφηρημένη νομική κατασκευή αποκομμένη από την ιστορική και εθνική του βάση. Στη δυτική πολιτική σκέψη, και ιδίως στην ελληνική συνταγματική παράδοση, το κράτος δικαίου προϋποθέτει την ύπαρξη κυρίαρχου κράτους, ικανού να ελέγχει την επικράτειά του, να εφαρμόζει το δίκαιο ισομερώς και να προστατεύει το συλλογικό συμφέρον του πολιτικού σώματος.
Όταν η εθνική κυριαρχία αποδυναμώνεται, το κράτος δικαίου μετατρέπεται σε τυπικό σχήμα χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.
Η δημοσιονομική διάσταση του φαινομένου είναι εξίσου κρίσιμη. Η μαζική μετανάστευση επιφέρει σημαντικό και διαρκές οικονομικό κόστος στους κρατικούς προϋπολογισμούς: δαπάνες σίτισης, στέγασης, υγειονομικής περίθαλψης, ασφάλειας, διοικητικής διαχείρισης και κοινωνικών παροχών.
Το οικονομικό κόστος αυτό μετακυλίεται στους φορολογούμενους Έλληνες πολίτες, χωρίς να έχει προηγηθεί η συνταγματική και δημοκρατική συναίνεση ή κοινοβουλευτική εντολή για τέτοιας έκτασης ανακατανομή δημόσιων πόρων.
Επιπλέον, η παρατεταμένη δημοσιονομική επιβάρυνση υπονομεύει τη δυνατότητα άσκησης κοινωνικής πολιτικής υπέρ των αυτοχθόνων Ελλήνων πολιτών, διαρρηγνύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και κοινωνίας.
Το αποτέλεσμα είναι η απονομιμοποίηση θεσμών και η ενίσχυση κοινωνικών εντάσεων, εξέλιξη που αντιβαίνει στην ίδια τη λογική του κράτους δικαίου.
Στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων, η αποστολή ή ανοχή μαζικών μεταναστευτικών ροών από τρίτα κράτη μπορεί να εκληφθεί ως μορφή έμμεσης άσκησης πίεσης ή και εχθρικής ενέργειας, ιδίως όταν συνδυάζεται με ρητορική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων ή με πρακτικές δημιουργίας τετελεσμένων.
Η θεωρία της αποτροπής δεν περιορίζεται σε στρατιωτικές απειλές, αλλά περιλαμβάνει και τη δυνατότητα του κράτους να ελέγχει ποιος εισέρχεται στην επικράτειά του και υπό ποιες προϋποθέσεις, όπως ωραία είχε πει και ο Ιταλός Σαλβίνι και η πρωθυπουργός Μελόνη.
Η ελληνική ιστορική εμπειρία καταδεικνύει ότι τα σύνορα δεν αποτελούν απλώς διοικητικές γραμμές, αλλά συμπύκνωση ιστορικών αγώνων, θυσιών και συλλογικής μνήμης των τιμίων προγόνων μας, διότι δεν είμαστε ως πλειοψηφία απόγονοι νενέκων ούτε δοσιλόγων.
Η διαφύλαξή τους συνδέεται άρρηκτα με τη διαχρονική συνέχεια του ελληνικού έθνους και με την ίδια την έννοια της πολιτικής ελευθερίας.
Η επίκληση της πολιτικής ορθότητας δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την αποφυγή ορθολογικών και νόμιμων πολιτικών αποφάσεων. Η προστασία των συνόρων, η τήρηση της νομιμότητας στην είσοδο και παραμονή αλλοδαπών και η εφαρμογή διαδικασιών επιστροφής, όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της διεθνούς προστασίας, συναποτελούν θεμελιώδεις υποχρεώσεις κάθε κυρίαρχου κράτους και προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα του κράτους δικαίου. Οι πολιτικές που πολεμούν τον Νατιβισμό των Ελλήνων είναι ξένες και αίολες.
Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της εργαλειοποιημένης μαζικής μετανάστευσης δεν αντιστρατεύεται το κράτος δικαίου, αλλά το προϋποθέτει. Ένα κράτος δικαίου χωρίς σύνορα, χωρίς δημοσιονομικό έλεγχο και χωρίς εθνική αυτοσυνείδηση μετατρέπεται σε διαχειριστικό μόρφωμα εξαρτήσεων. Αντιθέτως, ένα κράτος δικαίου με εθνικές ρίζες, ιστορική συνέχεια και σαφή άσκηση κυριαρχίας μπορεί να συνδυάσει τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου με την προστασία της συλλογικής ελευθερίας και της πολιτικής του αυτονομίας.
Γράφει o
Καθ. Αλέξιος Π. Παναγόπουλος
Ακαδημαϊκός (Academician Prof. DDDr. Dr.Habil.)
PhD Νομικών & Πολιτικών Επιστημών
PhD Βιοηθικής
PhD Θεολογίας
Post-Doc Studies (Νομικών, Βιοηθικής, Θεολογίας).
Dr. Habil. του Δικαίου – Διπλωματούχος Υφηγητής.
Πτυχιούχος Ιστορίας/Φιλολογίας, Θεολογίας και Νομικής (δικηγόρος).
Καθηγητής Νομικής FPSP. Ακαδημαϊκός τριών Ξένων Ακαδημιών τών Επιστημών:
– EASA (Ευρώπης)
– MCA (Μόσχας των επτά Σλαβικών Κρατών)
– IEAI (Ινδίας) και Συγγραφέας.
