Την εξαίρεση επί της αρχής από την υποχρέωση να εξασφαλίζουν θεωρήσεις διαβατηρίου (βίζες) για τους υπηκόους της Ουκρανίας που επιθυμούν να ταξιδεύουν στην Ευρώπη για έως και τρεις μήνες, ενέκριναν την Πέμπτη οι 28 χώρες της Ε.Ε.
Το να τεθεί πάντως σε ισχύ το μέτρο υπόκειται, και στις δύο περιπτώσεις, στο πράσινο φως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως επίσης και η υιοθέτηση από την ΕΕ ενός νέου μηχανισμού, που αποκαλείται «πέδη ανάγκης» κι επιτρέπει την κατεπείγουσα αναστολή του καθεστώτος εξαίρεσης από τις βίζες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αποφανθεί τον Δεκέμβριο του 2015 ότι η Ουκρανία εκπληρώνει όλα τα κριτήρια προκειμένου να εξαιρεθούν από την υποχρέωση να υποβάλλουν αιτήσεις να τους δίνονται βίζες οι υπήκοοι της, υπενθυμίζει σε ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξ ονόματος των 28.
Ομως η υιοθέτηση του μέτρου καθυστέρησε, κυρίως λόγω της κρίσης των προσφύγων και των μεταναστών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρειάστηκε να καταρτίσει και να παρουσιάσει τον Μάιο τροποποιημένες προτάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες πολλών ευρωπαϊκών χωρών για την κατάργηση των θεωρήσεων διαβατηρίου για συνολικά πάνω από 100 εκατομμύρια ανθρώπους: όχι μόνο τους πολίτες της Ουκρανίας και της Γεωργίας αλλά και του Κοσόβου και πάνω απ’ όλα της Τουρκίας, παρότι η τελευταία προς το παρόν δεν θεωρείται πως πληροί τα κριτήρια της ΕΕ.
Το Παρίσι και το Βερολίνο ειδικά αξίωσαν να υπάρξει η «πέδη ανάγκης», που θα επιτρέπει να αναστέλλεται η άρση των θεωρήσεων εισόδου άμεσα.
Ο μηχανισμός αυτός, που αποτελεί ακόμη αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ και το ΕΚ, μπορεί να ενεργοποιείται και για νέους λόγους, όπως για παράδειγμα μια μαζική μετάβαση υπηκόων τρίτων χωρών στο χώρο Σένγκεν ή η παραμονή τους σε ευρωπαϊκές χώρες πέραν της εγκεκριμένης διάρκειας χωρίς βίζα.
Η εξαίρεση από τις βίζες θα μπορεί επίσης να αναστέλλεται αν μια χώρα η οποία ωφελείται από αυτή δεν τηρεί τις δεσμεύσεις της όσον αφορά την «επανεισδοχή» των υπηκόων της που διαπιστώνεται πως παραμένουν παράτυπα στην ΕΕ, ή μεταναστών που μεταβαίνουν παράτυπα από το έδαφός τους στην Ευρώπη.
Μία εβδομάδα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ουκρανίας, η σημερινή απόφαση έχει στόχο να «σταλεί ένα θετικό μήνυμα» στο Κίεβο, αναφέρει η ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες, κατά το Γαλλικό Πρακτορείο.
Η ανακοίνωση δόθηκε από τις Βρυξέλλες στη δημοσιότητα ακριβώς τρία χρόνια μετά την φιλοευρωπαϊκή εξέγερση της 21η Νοεμβρίου 2013 στο Μαϊντάν, στην ουκρανική πρωτεύουσα.
Η εξέγερση εκείνη είχε οδηγήσει τρεις μήνες αργότερα στην αποπομπή από το κοινοβούλιο του φιλορώσου προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς.
