Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αναδιανομή ακίνητης περιουσίας που έχει υπάρξει ποτέ. Αποτέλεσμα των μνημονίων και των μεγάλων χρεών η ιδιοκατοίκηση στην Ελλάδα έχει υποχωρήσει αρκετά συγκριτικά με τα προ μνημονίων χρόνια. Την ίδια στιγμή η πανδημική κρίση και τα συσσωρευμένα χρέη γονάτισαν πολλούς συμπολίτες μας, οι οποίοι έχασαν την περιουσία τους.
Το παράδοξο; Η κυβέρνηση επαίρεται για τις επενδύσεις στο real estate, ξεχνάει όμως να μας πει από πού προέρχονται αυτές. Η απάντηση θα στενοχωρήσει, όμως είναι πέρα για πέρα αληθινή: Από τους πλειστηριασμούς. Εκεί είναι που αγοράζουν οι ξένοι επενδυτές τα ακίνητα που βγαίνουν στο ηλεκτρονικό σφυρί.
Σύμφωνα με το newsbreak.gr, Μόνο στην πλατφόρμα eauction έχουν προγραμματιστεί έως τις 24 Μαϊου 13.033 πλειστηριασμοί! Αρκετοί μάλιστα για οφειλές κάτω από τις 100 χιλ. ευρώ, που όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς δεν αφορούν μεγαλοοφειλέτες. Στα παραπάνω προσθέστε και όσους πλειστηριασμούς θα γίνουν με βάση τη νέα τροπολογία του κ. Χατζηδάκη, σύμφωνα με την οποία για να υπάρξει ρύθμιση με τους οφειλέτες, πρέπει αυτοί να καταβάλουν το 10% της συνολικής οφειλής!
Τα συμφέροντα που εξυπηρετούνται είναι ξεκάθαρα. Εμείς θα αναρωτηθούμε απλώς ποιος οφειλέτες που κοκκινίζει το δάνειό του έχει το 10% της συνολικής (!) οφειλής για να μπει σε ρύθμιση: Η απάντηση… προφανής. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι για το 2024 οι πλειστηριασμοί θα ξεπεράσουν τους 50.000.
Την ίδια ώρα οι χορηγήσεις στεγαστικών δανείων υποχωρούν, δεν υπάρχει ρευστότητα, ενώ το απόθεμα των απούλητων σπιτιών παραμένει υψηλό. Οι Ελληνες φαίνεται να μην μπορούν να κρατήσουν τις κατοικίες τους και είναι απαισιόδοξοι για την οικονομική τους κατάσταση και σε σχέση με το τι μέλλει γενεσθαι στις δανειακές τους υποχρεώσεις.
Οι επενδυτές από το εξωτερικό βλέπουν την ευκαιρία και έτσι αγοράζουν ακίνητα. Για τους πολίτες της χώρας μας μπορεί τα ακίνητα να είναι απλησίαστα, δεν ισχύει όμως το ίδιο για τον συνταξιούχο Γάλλο, Γερμανό, Αμερικάνο και Βρετανό. Έτσι λοιπόν ακίνητα στα Νότια Προάστια, στο κέντρο της Αθήνας, στις Κυκλάδες και στην Κρήτη βρίσκονται στο στόχαστρο των ξένων επενδυτών.
Φόβοι για «φούσκα» στα ακίνητα και για τις ευρωπαϊκές τράπεζες
Τρεις μεγάλους κινδύνους στις ευρωπαϊκές τράπεζες και το σύνολο του χρηματοπιστωτικού κλάδου από την έκθεση σε εμπορικά ακίνητα (με τις πρώτες ανησυχίες να εκδηλώνονται και για τα οικιστικά ακίνητα) στην Ευρώπη, βλέπει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB).
Τους αυξημένους κινδύνους εντόπισε το Συμβούλιο στην τελευταία συνεδρίασή του και πηγάζουν από την αδύναμη ανάπτυξη, το κόστος δανεισμού των τραπεζών και τη μείωση των δανείων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Αν και η ανακοίνωση των συμπερασμάτων του Συμβουλίου αφορά κυρίως τους κινδύνους στα εμπορικά ακίνητα και η ανάλυση για τα οικιστικά ακίνητα θα δημοσιοποιηθεί στις αρχές του 2024, υπάρχει ήδη αναφορά καθώς συμπεραίνεται ότι η αγορά οικιστικών ακινήτων στην Ευρώπη έχει επιβραδυνθεί, τα χρέη των νοικοκυριών είναι μεγάλα, όπως και η υπερτίμηση των ακινήτων επίσης στις περισσότερες χώρες.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο η αβεβαιότητα και οι καθοδικοί κίνδυνοι για τις προοπτικές ανάπτυξης έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, κυρίως λόγω των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων. Όπως αναφέρεται «το δύσκολο μακροοικονομικό περιβάλλον θα μπορούσε να προκαλέσει πιέσεις στα νοικοκυριά και τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, καθώς η ικανότητα της δημοσιονομικής πολιτικής να στηρίξει αυτούς τους τομείς είναι πιο περιορισμένη από ότι στο παρελθόν».
Επίσης, το ESRB βλέπει «την υψηλή αστάθεια στις αγορές ομολόγων και την πιθανότητα άτακτης προσαρμογής στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η οποία θα μπορούσε να ενισχυθεί από το υψηλό πιστωτικό ρίσκο και τον κίνδυνο ρευστότητας στον τομέα της μη τραπεζικής χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης».
Επιπλέον, το Γενικό Συμβούλιο συζήτησε τις πρόσφατες πιέσεις στον τομέα των εμπορικών ακινήτων σε αρκετές χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και τόνισε τη σημασία των συστάσεων που έχει ήδη κάνει από τον Ιανουάριο του 2023, για τα ανοίγματα στα εμπορικά ακίνητα, σε ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Οι συστάσεις
Η σύσταση απαιτούσε μεσοπρόθεσμες ενέργειες από τις εποπτικές αρχές για τη βελτίωση της παρακολούθησης των κινδύνων που σχετίζονται με τα εμπορικά ακίνητα, τη διασφάλιση υγιών πρακτικών χρηματοδότησης και την αύξηση της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Τόνιζε ότι ο τομέας των εμπορικών ακινήτων είναι ιδιαίτερα ευάλωτος στη σύσφιξη των οικονομικών συνθηκών και σημείωνε τις μέτριες προοπτικές ανάπτυξής του υπό το πρίσμα των διαρθρωτικών αλλαγών όπως η στροφή προς το ηλεκτρονικό εμπόριο, η εργασία εξ’ αποστάσεως και τα αυστηρότερα πρότυπα δόμησης ως αποτέλεσμα των πολιτικών για το κλίμα. .
Τέλος, η σύσταση ζητούσε επίσης την ανάπτυξη εργαλείων εποπτείας βάσει δραστηριοτήτων για τα ανοίγματα σε εμπορικά ακίνητα στην ΕΕ, τα οποία θα εφαρμόζονται με συνέπεια σε όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
