Μπισκότα από Σκουπίδια: Η Νέα Επιστημονική «Λύση» για την Πλαστική Ρύπανση και την Πείνα;
Ερευνητές ανέπτυξαν μια μέθοδο μετατροπής πλαστικών αποβλήτων σε βρώσιμα προϊόντα, εγείροντας έντονο προβληματισμό
Σε μια εξέλιξη που μοιάζει βγαλμένη από σενάριο επιστημονικής φαντασίας, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Ιλινόις στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν την ανάπτυξη μιας μεθόδου που μετατρέπει τα πλαστικά απόβλητα σε… τρόφιμα. Πιο συγκεκριμένα, σε μπισκότα. Η είδηση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και αποστροφή, καθώς η προοπτική να καταναλώνουμε προϊόντα προερχόμενα από πλαστικά μπουκάλια και συσκευασίες φαντάζει τουλάχιστον δυστοπική.
Πώς Λειτουργεί η Διαδικασία;
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον μικροβιολόγο Lahiru Jayakody, χρησιμοποίησε την τεχνολογία γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR για να «αναπρογραμματίσει» στελέχη μαγιάς. Στόχος ήταν να μπορούν αυτές οι μαγιές να καταναλώνουν το τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (PET), ένα από τα πιο κοινά πλαστικά που χρησιμοποιούνται σε μπουκάλια νερού και συσκευασίες τροφίμων .
Για να γίνει αυτό, το πλαστικό υποβάλλεται πρώτα σε μια διαδικασία που ονομάζεται «οξειδωτική υδροθερμική διάλυση», όπου η θερμότητα, το νερό και το οξυγόνο το διασπούν σε μικρότερες ενώσεις. Αυτές τις ενώσεις στη συνέχεια τις «τρώνε» οι γενετικά τροποποιημένες μαγιές, οι οποίες τις μετατρέπουν σε πρωτεΐνες, λίπη, οξέα και αρωματικές ενώσεις . Το τελικό μείγμα, ένα είδος πολτού, αναμειγνύεται με ίνες, άμυλο και γλυκαντικά για να βελτιωθεί η υφή και η γεύση του. Το αποτέλεσμα ονομάζεται «µBites» (MicroBites) και τυπώνεται σε τρισδιάστατο εκτυπωτή σε σχήμα του γράμματος «μ» .
Μυρίζει Ωραία, Αλλά…
Προς το παρόν, κανένας ερευνητής δεν έχει δοκιμάσει τα μπισκότα, καθώς αναμένουν την έγκριση του πανεπιστημίου τους . Ωστόσο, ο επικεφαλής της έρευνας δήλωσε στο New Scientist ότι η μυρωδιά είναι πολλά υποσχόμενη: «Νομίζω ότι έχει μια ευχάριστη, ελκυστική μυρωδιά… σαν αληθινό μπισκότο» . Παραμένει άγνωστο αν η γεύση θα ανταποκριθεί στην όσφρηση.
Ένα Πειραματικό Εργαλείο, Όχι Μια Λύση
Αν και η τεχνολογία αυτή φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει δύο παγκόσμια προβλήματα – την πλαστική ρύπανση και την επισιτιστική ανασφάλεια – οι επιστήμονες είναι κατηγορηματικοί: δεν προορίζεται να γίνει η κύρια πηγή τροφής μας.
-
Οικονομικό ασύμφορο: Το κόστος παραγωγής για περίπου 1 κιλό τέτοιων μπισκότων ανέρχεται σε 60 δολάρια , καθιστώντας τα απαγορευτικά ακριβά για μαζική κατανάλωση.
-
Μη ρεαλιστική κλίμακα: Όπως δήλωσε ο ερευνητής Jason Hallett στο Imperial College του Λονδίνου, «Παράγουμε 400 εκατομμύρια τόνους πλαστικών αποβλήτων ετησίως. Δεν πρόκειται να τα μετατρέψουμε όλα σε μπισκότα. Δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει αυτό εμπορικά».
Ο Πραγματικός Στόχος: Οι Διαστημικές Αποστολές
Η απάντηση στο γιατί χρηματοδοτείται αυτή η έρευνα δίνεται από την πηγή χρηματοδότησης: τη NASA. Το πρόγραμμα εντάσσεται στο πλαίσιο του Deep Space Food Challenge, ενός διαγωνισμού που αναζητά καινοτόμες μεθόδους παραγωγής τροφής για μεγάλες διαστημικές αποστολές, όπως η αποστολή στον Άρη . Για τους αστροναύτες, που δεν μπορούν να μεταφέρουν απεριόριστη τροφή, μια τεχνολογία που μετατρέπει τα απόβλητα (ακόμα και τα πλαστικά) σε θρεπτικές ουσίες θα μπορούσε να είναι μια σωτήρια λύση.
Το Δίλημμα: Αηδία ή Λογική;
Η προοπτική να τρώμε μπισκότα από ανακυκλωμένα μπουκάλια προκαλεί μια σχεδόν ενστικτώδη απέχθεια. Ωστόσο, η έρευνα θέτει ένα σοβαρό ερώτημα για το μέλλον: σε έναν κόσμο όπου οι πόροι σπανίζουν και τα απόβλητα πληθαίνουν, πόσο πρόθυμοι θα είμαστε να ξεπεράσουμε την αηδία μας για χάρη της επιβίωσης; Προς το παρόν, η απάντηση παραμένει στο εργαστήριο και η μυρωδιά των πλαστικών μπισκότων είναι απλώς μια υπόσχεση, όσο ανησυχητική και αν ακούγεται.
