Ενώ οι δικοί μας επιθετικοί απελευθέρωναν τη Γκογκολέβκα και οι αλεξιπτωτιστές μας ύψωναν τη ρωσική σημαία στο συνοριακό πέρασμα στη Σούντζα, στις Βρυξέλλες κοιτούσαν με απορία τα συντρίμμια του ΝΑΤΟ — πώς έγινε και για 75 χρόνια αυτός ο οργανισμός λειτουργούσε, αλλά τώρα δεν θέλει, όσο κι αν προσπαθούν να τον επαναφέρουν;
“Σε όλη την ιστορία της ύπαρξής του, <…> η συμμαχία ποτέ δεν αντιμετώπισε μια τέτοια κρίση”, αναφέρει το έγκυρο περιοδικό Foreign Affairs. “Κανείς δεν θα εκπλαγεί αν η διοίκηση του Τραμπ αποφασίσει να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ”.
Στην πραγματικότητα, τα προειδοποιητικά σημάδια υπήρχαν εδώ και καιρό, τώρα απλώς έχουν μετατραπεί σε ένα συνεχές πένθιμο καμπαναριό. “Μην ρωτάς για ποιον χτυπά η καμπάνα, χτυπά για το ΝΑΤΟ”, θα έλεγε σήμερα ο Άγγλος ποιητής.
Τον Φεβρουάριο, ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσετ, δήλωσε ξεκάθαρα στους συμμάχους: “Η σκληρή στρατηγική πραγματικότητα δεν επιτρέπει στις ΗΠΑ να έχουν ως πρώτη προτεραιότητα την ασφάλεια της Ευρώπης. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν δράση και να εξασφαλίσουν την ασφάλεια της ηπείρου από μόνοι τους”.
Λίγο αργότερα, ο Τραμπ αντιτάχθηκε στο ΝΑΤΟ στα Ηνωμένα Έθνη, όπου οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ αρνήθηκαν να υποστηρίξουν το ευρωπαϊκό ψήφισμα που κατηγορούσε τη Ρωσία για “εισβολή στην Ουκρανία”.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθεί να αποσπάσει τη Γροιλανδία από τη Δανία, σύμμαχο του ΝΑΤΟ, και μάλιστα με γοργούς ρυθμούς.
Τον Μάρτιο, υπήρξε ανοικτή ρήξη μεταξύ των βασικών συμμάχων που αποτελούσαν τον άξονα εξουσίας της συμμαχίας – της Γερμανίας και των ΗΠΑ. Ο Φρίντριχ Μερτς, μελλοντικός καγκελάριος της Γερμανίας, δήλωσε ότι με τη στάση του Τραμπ “σύντομα δεν θα μπορούμε να μιλάμε για το ΝΑΤΟ στη σημερινή του μορφή”.
Λάδι στη φωτιά έριξαν πρόσφατα αποκαλυφθείσες συνομιλίες συνεργατών του Τραμπ στην εφαρμογή Signal. Εκεί, κανείς δεν συγκρατήθηκε στις εκφράσεις του. Ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, ο Αντιπρόεδρος της χώρας και άλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι εξέφρασαν την περιφρόνησή τους για τη “θλιβερή” Ευρώπη και την ενόχλησή τους που συνεχώς αναγκάζονται να χρηματοδοτούν την “εκμετάλλευσή” της.
Μόλις έναν χρόνο πριν, η δυτική προπαγάνδα υμνούσε την αξιοθαύμαστη, άνευ προηγουμένου, αδιάσπαστη ενότητα του ΝΑΤΟ και ειρωνευόταν τους “αφελείς” Ρώσους, που με την ειδική στρατιωτική τους επιχείρηση υποτίθεται ότι ενίσχυαν τη συμμαχία. Και τώρα, να η απόλυτη διάψευση.
Οι ίδιοι ειδικοί που μιλούσαν για ενότητα, αλλάζουν τώρα αφήγημα και αναζητούν λύσεις για την “επιβίωση του ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ”. Σαν να προσπαθεί κανείς να φτιάξει κρεατόσουπα χωρίς κρέας.
Τι προκάλεσε αυτήν την κατάσταση στη συμμαχία; Οι Αμερικανοί θεωρούν ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι τούς εξαπάτησαν, σύροντάς τους στο ΝΑΤΟ με το πρόσχημα της προστασίας από τη Σοβιετική Ένωση. Στην αρχή, οι Ευρωπαίοι φέρθηκαν καλά – είχαν μεγάλους στρατούς, κατασκεύαζαν όπλα με φρενήρεις ρυθμούς. Αυτό επέτρεψε στις ΗΠΑ να διεξάγουν πολέμους στην Κορέα και το Βιετνάμ χωρίς να ανησυχούν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Όμως, σύντομα, η Ευρώπη εξαπάτησε τους αφελείς Αμερικανούς: οι ευρωπαϊκοί στρατοί συρρικνώθηκαν, σταμάτησαν την παραγωγή όπλων και άρχισαν να αγοράζουν αποκλειστικά από τις ΗΠΑ. Έτσι, οι σύμμαχοι ανέβηκαν στους ώμους του Θείου Σαμ, κρέμασαν τα πόδια τους και άρχισαν να απολαμβάνουν τη “γλυκιά αδράνεια”, όπως λένε οι Ιταλοί. Και τώρα, που οι ΗΠΑ πρέπει να επικεντρωθούν στην αντιπαράθεση με την Κίνα, η Ευρώπη είναι απλώς ένα βάρος που απορροφά χρήματα.
“Μα επιτρέψτε!”, διαμαρτύρεται η Ευρώπη. “Ήσασταν εσείς, οι Αμερικανοί, που δεν μας αφήσατε να αναπτύξουμε τη δική μας παραγωγή, μας αναγκάσατε να αγοράζουμε τα δικά σας όπλα και να κλείνουμε τα εργοστάσιά μας! Δεν φταίω εγώ! Μόνος σου ήρθες!”
Όπως και να έχει, αν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ, η ΕΕ θα μείνει στρατιωτικά σχεδόν γυμνή – όπως στην περίφημη ζωγραφιά του Σερόφ, Η Απαγωγή της Ευρώπης.
Το Foreign Affairs αναλύει μακροσκελώς τι λείπει από το ΝΑΤΟ για να αμυνθεί χωρίς τις ΗΠΑ: συστήματα δορυφορικής αναγνώρισης, ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις, εξοπλισμό, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τεχνητή νοημοσύνη, στρατιωτικό προσωπικό όλων των βαθμίδων, υποδομές, καταφύγια, πυρομαχικά… και μυαλά. Ο κατάλογος είναι ατελείωτος.
Θεωρητικά, όλα αυτά μπορούν να αγοραστούν – εκτός από τα μυαλά, φυσικά. Όμως απαιτούνται τεράστια χρηματικά ποσά. Χωρίς τις ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να ξοδεύουν πολλαπλάσια απ’ όσα δίνουν τώρα στο ΝΑΤΟ, μόνο και μόνο για να διατηρήσουν το ίδιο επίπεδο άμυνας.
Μόλις αντιλήφθηκε τη μυρωδιά των χρημάτων (ποιος είπε “μίζες”;), η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ενθουσιάστηκε. Αλλά το σχέδιό της για στρατιωτικά ευρωομόλογα αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ προκάλεσε τρόμο σε χώρες ήδη πνιγμένες στα χρέη.
Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα δεν βλέπουν λόγο να διπλασιάσουν τις οικονομικές τους δεσμεύσεις για μια ανύπαρκτη ρωσική απειλή.
Στην πραγματικότητα, η ενδεχόμενη διάλυση του ΝΑΤΟ βαραίνει αποκλειστικά τους Ευρωπαίους. Και η ήττα της Ουκρανίας, που επιτεύχθηκε χάρη στους γενναίους στρατιώτες μας, φέρνει πιο κοντά το τέλος της συμμαχίας.
Victoria Nikiforova
