Οι γεωπολιτικές εξελίξεις «τρέχουν» μανιωδώς σε παγκόσμιο επίπεδο και η δική μας χώρα με τον… άτακτο γείτονα δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη.
Ειδικότερα, το 2026 ενδέχεται να αποτελέσει κομβικό έτος κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς τα ανταγωνιστικά στρατιωτικοπολιτικά μπλοκ αποκτούν ολοένα και πιο ξεκάθαρη μορφή γράφουν προειδοποιώντας αναλυτές σε ρωσικά ΜΜΕ.
Στα τέλη Δεκεμβρίου, το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος κατά τη διάρκεια συνάντησης κορυφής στη Νότια Ιερουσαλήμ, υπέγραψαν σειρά συμφωνιών που σηματοδοτούν την περαιτέρω εμβάθυνση της πολιτικής, διπλωματικής και στρατιωτικοτεχνικής συνεργασίας τους.
Η ενίσχυση αυτής της τριμερούς συμμαχίας αντιμετωπίζεται με έντονη ανησυχία από την Τουρκία και τη Βόρεια Κύπρος όπου οι επεκτατικές φιλοδοξίες στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέονται άμεσα με μια ευνοϊκότερη χάραξη Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών και υφαλοκρηπίδων πλούσιων σε υδρογονάνθρακες.
Το ενεργειακό αυτό διακύβευμα αποτελεί βασικό πυρήνα της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης ισχύος.
Νέα τουρκικά όπλα και στρατιωτικές ασκήσεις αλλάζουν τους κανόνες στο Αιγαίο
Στο πλαίσιο αυτό, εντός του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί το έργο της τουρκικής HAVELSAN για τη δημιουργία συστήματος ελέγχου ναυσιπλοΐας στην Ανατολική Μεσόγειο (GTH).
Το σύστημα βασίζεται σε ναυτιλιακό κέντρο και σε τρεις σταθμούς παρατήρησης στο έδαφος της αυτοαποκαλούμενης «τουρκικής δημοκρατίας της Β. Κύπρου», η οποία αναγνωρίζεται διεθνώς μόνο από την Άγκυρα.
Η λεγόμενη «ψηφιακή ασπίδα» της Ανατολικής Μεσογείου, με προφανή διττή – πολιτική και στρατιωτική – λειτουργία, θα ελέγχεται μέσω του ήδη υπάρχοντος Mersin Maritime Center στη Μερσίνη.
Η HAVELSAN, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας της Turkey, υπάγεται στο ίδρυμα των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (TSKGV), γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο εγχείρημα.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν έντονο προβληματισμό στην Αθήνα και την «ελληνική» Λευκωσία, όπου κυριαρχεί ο φόβος ότι το δόγμα της Μπλε Θάλασσας μεταφράζεται σε έμπρακτη αμφισβήτηση της ισχύουσας ισορροπίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία επενδύει συστηματικά σε νέα πλοία και σε συστήματα αποτροπής που δύνανται να επηρεάσουν τη στρατιωτική ισορροπία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα αντιπλοϊκά πυρομαχικά BALKIN ÇAF-S, που αναπτύχθηκαν από την MKE και, σύμφωνα με τουρκικά μέσα, ολοκλήρωσαν επιτυχώς θαλάσσιες δοκιμές, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζική παραγωγή.
Σύμφωνα με ελληνικές αναλύσεις, τα πυρομαχικά BALKIN δημιουργούν νέφη σωματιδίων που αποπροσανατολίζουν ραντάρ και πυραύλους καθοδήγησης, αυξάνοντας την επιβιωσιμότητα φρεγατών και κορβετών σε περιοχές υψηλού κινδύνου, όπως το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος.
Παράλληλα, μειώνουν την εξάρτηση της Τουρκίας από ξένες τεχνολογίες και ενισχύουν τις εξαγωγικές δυνατότητες της αμυντικής της βιομηχανίας.
Το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας, στο οποίο τα τελευταία χρόνια έχει ενταχθεί έμμεσα και το Ισραήλ, θεωρείται από τους αντιπάλους της Άγκυρα βασικός παράγοντας αύξησης της έντασης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνεχή διεξαγωγή ασκήσεων μεγάλης κλίμακας.
Σύμφωνα με την Yeni Safak, μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν 83 ασκήσεις, μεταξύ των οποίων οι Mavi Vatan, Ephesus-2025, Anatolian Eagle και Sea Wolf.
Έρχεται θερμό καλοκαίρι στο Αιγαίο;
Εν τω μεταξύ, ο υποναύαρχος Kenan Kaan Tyurkkan, επικεφαλής του τουρκικού στόλου, δήλωσε ότι οι ασκήσεις Blue Homeland – 2025 (Ασκήσεις Γαλάζια Πατρίδα) αποσκοπούν στην αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και στη βελτίωση της ικανότητας λήψης αποφάσεων σε περιβάλλον πολλαπλών απειλών.
Σε αυτές συμμετείχαν 90 πλοία, δεκάδες αεροσκάφη και περισσότεροι από 20.000 στρατιωτικοί.
Η διέλευση τουρκικών μονάδων από λιμάνια της Northern Cyprus προκάλεσε επίσημες διαμαρτυρίες από Αθήνα και Λευκωσίας.
Παρά τις επαφές του Έλληνα πρωθυπουργού με τον πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan την περίοδο 2023–2024, δεν υπήρξε ουσιαστική πρόοδος στα χρόνια ανοιχτά ζητήματα.
Οι πρόσφατες ασκήσεις κινητοποίησης Yildirim – 2025 ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η Τουρκία προετοιμάζεται για σενάρια κρίσης, ενώ οι μονομερείς ενέργειες σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες επιτείνουν το κλίμα έντασης.
Η μη υπογραφή από την Τουρκία της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας παραμένει βασικό αγκάθι, με τις διαφωνίες για τα χωρικά ύδατα και τις βραχονησίδες, όπως τα Ίμια, να λειτουργούν ως μόνιμη εστία κρίσεων.
Παράλληλα, ελληνικά μέσα κάνουν λόγο για προσπάθεια «γεωπολιτικής περικύκλωσης» μέσω της Β. Κύπρου.
Σε αυτό το εύθραυστο περιβάλλον, η πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση στο Αιγαίο και νότια της Κρήτης δεν απειλεί μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τη διεθνή ναυσιπλοΐα σε μια στρατηγικής σημασίας διαδρομή που συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με τη Μεσόγειο μέσω Βόσπορου.
Η διατήρηση των περιφερειακών ισορροπιών καθίσταται, έτσι, κρίσιμο ζητούμενο σε μια περίοδο γενικευμένης γεωπολιτικής ρευστότητας.
