Από τον Γιάννη Άντρη (YANNIS ANDRIS)
Ο Γιάννης Άντρης εξετάζει πώς η εντοπισμένη αλλά σημαντική οπισθοδρόμηση της Ρωσίας στην πόλη Λάιμαν έθεσε για άλλη μια φορά ερωτήματα σχετικά με τις προοπτικές της Πολεμικής εκστρατείας της της Ρωσίας στην Ουκρανία χωρίς ένα νέο κύμα επιστρατεύσεων.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, και με κορύφωση μεγαλύτερη ένταση και ζήλο τις τελευταίες εβδομάδες, ο ουκρανικός στρατός (AFU) κατάφερε να εκτοπίσει — για κάποιους το ρήμα «κατατρόπωση» είναι πιο ταιριαστό — τον Ρωσικό στρατό από τις περιοχές που έλεγχε πάνω από το βορειοδυτικό Λάιμαν, μια πόλη μεγάλης τακτικής σημασίας που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της περιφέρειας Ντόνετσκ. Οι αναλυτές τώρα εκτιμούν τις ρωσικές εδαφικές απώλειες σε περίπου 100 έως 150 τετραγωνικά χιλιόμετρα μιας προεξοχής που είχε αφιερώσει πάνω από ένα χρόνο για να χτίσει, ανάμεσα στους ποταμούς Νίτριο και Ζερέμπετς. Και αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Η πρώτη ήταν το Φθινόπωρο του 2022 με την μεγάλη επίθεση που εξαπέλυσαν οι δυνάμεις του Κιέβου εναντίον αραιών (αν όχι καθόλου σε πολλές περιπτώσεις) επανδρωμένων θέσεων των Ρώσων σε τεράστιες περιοχές της βόρειας Ουκρανίας.
Ενώ η κλίμακα δεν είναι συγκρίσιμη, καθώς η επίθεση του 2022 είναι εκατοντάδες φορές μεγαλύτερη σε εύρος και αποτέλεσμα, είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι 4 χρόνια αργότερα, η Ρωσική αποτυχία μπορεί να αποδοθεί κυρίως στον ίδιο βασικό λόγο — στην έλλειψη επαρκών στρατιωτικών δυνάμεων και εφεδρειών για να κρατήσουν τη γραμμή που μαστίζει τις Ρωσικές προσπάθειες στην Ουκρανία, μια ασθένεια που είναι ως επί το πλείστον πολιτικής φύσης. Αλλά οι επιπτώσεις της, κατά την άποψή μου, είναι ενδεικτικές ευρύτερων τάσεων, μερικές από τις οποίες εν μέρει ξεπερνούν τον πόλεμο της Ουκρανίας, και αυτό το σύντομο άρθρο επιδιώκει να τις φωτίσει και να τις συζητήσει.
Τα Drones δεν Μπορούν να Αντικαταστήσουν τους Στρατιώτες (ακόμα)
Πριν από λίγες εβδομάδες, εκδόθηκε ένα ενδιαφέρον βιβλίο με τίτλο «Ο Ελιγμός είναι Νεκρός: Ο Πόλεμος Ξηράς στον Εικοστό Πρώτο Αιώνα» του Άμος Φοξ, το οποίο διερευνά τη μεταμόρφωση του πολέμου στην ξηρά από την πρωτοκαθεδρία του ελιγμού στην υπεροχή του πολέμου θέσης, φθοράς, που προκαλείται από ένα διαφανές πεδίο μάχης και την πανταχού παρούσα παρουσία φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) που μπορούν να καταστρέψουν άρματα μάχης πολλών εκατομμυρίων δολαρίων — την κύρια πλατφόρμα που επιτρέπει ελιγμούς παρόμοιους με αυτούς που πραγματοποιούνταν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο — μαζί με πυροβολικό και μεμονωμένους στρατιώτες ή ομάδες στρατιωτών, με σχετική ευκολία.
Ενώ θα ήταν αθέμιτο για το αναλυτικό πλαίσιο και τα επιχειρήματα που παρουσιάζει ο συγγραφέας να τα απορρίψουμε με ένα μόνο πολύ τοπικό αντιπαράδειγμα, εξακολουθεί να χρησιμεύει για να αναδιατυπώσει τον Θάνατο του Στρατιωτικού Ελιγμού ως μια μάλλον πρόωρη, αν όχι πολύ γενική, δήλωση. Οι επιθέσεις που καλύπτουν σημαντικές περιοχές, που επιτυγχάνουν τα μέγιστα αποτελέσματά τους γρήγορα, εξακολουθούν να είναι πολύ πιθανές παρά το κορεσμένο περιβάλλον των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, σε αντίθεση με ό,τι ισχυρίζονται επίμονα Ρώσοι, Δυτικοί και Ουκρανοί αναλυτές τα τελευταία 2-3 χρόνια. Το ίδιο ισχύει και για το απαραίτητο στοιχείο τους, τον πόλεμο ελιγμών, που και πάλι θεωρείται αδύνατο από πολλούς αναλυτές.
Ο ελιγμός και ο γρήγορος έλεγχος της επικράτειας παραμένουν ως επί το πλείστον θέμα συγκέντρωσης δυνάμεων, αποδοχής υψηλών ποσοστών φθοράς και επίτευξης σχετικού στρατηγικού αιφνιδιασμού σε περιοχές που είναι λιγότερο καλά αμυνόμενες. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη από μόνα τους δεν μπορούν να καταλάβουν ή να κρατήσουν εδάφη — τουλάχιστον μέχρι την άφιξη του ρομποτικού πεζικού, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί. Ούτε μπορούν τα εναέρια τακτικά μέσα, όπως τα πολυάριθμα KAB (βομβίδες κατευθυνόμενου αεροσκάφους) που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να βομβαρδίσει τις προελαύνουσες δυνάμεις, να αποδειχθούν αποτελεσματικά.
Η Επιχειρησιακή Σημασία του Lyman και η Μπανάνα της Καταστροφής
Επιστρέφοντας στη σημασία της απώλειας αυτών των εδαφών του ΒΔ Λάιμαν, αυτό περιπλέκει πρωτίστως σημαντικά τις προσπάθειες περικύκλωσης της πόλης Σλαβιάνσκ (το μέρος από όπου ξεκίνησαν όλα ) και του Κραματόρσκ, μεγάλων αστικών συγκροτημάτων που μαζί με την απελευθερωμένη Κονσταντίνοφκα σχηματίζουν ένα πολύ ισχυρό ουκρανικό δίκτυο οχύρωσης που μοιάζει με μπανάνα, μια μπανάνα της καταστροφής (όρος ευγενική προσφορά του RWA ) της οποίας η πτώση μπορεί να ισοδυναμεί με την απώλεια του Ντονμπάς και θα σημάνει μεγάλα προβλήματα για το Κίεβο. Η άρνηση του βόρειου — και πολύ κρίσιμου — άξονα αυτής της προσέγγισης από τη Ρωσία, ωθεί περαιτέρω στο μέλλον την επίτευξη ενός από τους ελάχιστους στόχους της Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης (SMO), την πλήρη απελευθέρωση του Ντονμπάς. Ενώ η κύρια ρωσική προσπάθεια για την απελευθέρωση του Σλαβιάνσκ και του Κραματόρσκ επικεντρώνεται από την Ανατολή και αναπτύσσεται, έχει πλέον γίνει πολύ πιο δύσκολη και δαπανηρή, και ο χρόνος αυτής της οπισθοδρόμησης επιδεινώνει τη στρατηγική αμηχανία. Καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι Ρωσικές δυνάμεις είχαν την ευκαιρία να εδραιώσουν τα κέρδη τους στο Λάιμαν και να δημιουργήσουν πιο ισχυρές αμυντικές θέσεις.
Αντίθετα, ένας συνδυασμός ανεπαρκούς αριθμού στρατευμάτων και μια άρνηση να δοθεί προτεραιότητα στη συγκέντρωση δυνάμεων άφησε εκτεθειμένα τα κύρια σημεία ευάλωτα στον Ουκρανικό πόλεμο ελιγμών. Το γεγονός ότι μια σχετικά μέτρια ενίσχυση — ίσως δέκα έως δεκαπέντε χιλιάδες επιπλέον στρατεύματα — θα μπορούσε να είχε σταθεροποιήσει το μέτωπο, λέει πολλά για τις αποφάσεις δημιουργίας και κατανομής δυνάμεων που ελήφθησαν στη Μόσχα. Αυτό εγείρει άβολα ερωτήματα σχετικά με τη στρατηγική λογική που διέπει τις ρωσικές επιχειρήσεις. Εάν το Κρεμλίνο επιδιώκει πραγματικά να ασφαλίσει το Ντονμπάς, γιατί αποτυγχάνει συστηματικά να παράσχει το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό; Η απάντηση δεν έγκειται στην στρατιωτική ανικανότητα αλλά στον πολιτικό υπολογισμό — έναν υπολογισμό που φαίνεται ολοένα και περισσότερο θεμελιωδώς λανθασμένος. Η ουκρανική επιτυχία στην πόλη Λάιμαν και αλλού αποτελεί επίσης απόδειξη ότι η απουσία Ρωσικής κινητοποίησης, η άκαρδη, ακόμη και βάρβαρη ουκρανική πρακτική της «επιχειρηματικοποίησης» — η βίαιη, μερικές φορές θανατηφόρα αρπαγή ικανών (ή όχι και τόσο ικανών) Ουκρανών ανδρών από τους δρόμους για την ταχεία εκπαίδευση και ανάπτυξή τους — στην πραγματικότητα λειτουργεί αποτελεσματικά στη δημιουργία τακτικών πλεονεκτημάτων για την AFU.
Τα Πανταχού Παρόντα Όρια του Περιορισμένου Πολέμου του Κρεμλίνου
Αυτό μπορεί να ακούγεται προκλητικό ή ακόμη και ιερόσυλο, δεδομένων των σημαντικών απωλειών που έχει υποστεί μέχρι στιγμής η Ρωσία και των υλικών ζημιών που απορροφά, αλλά το Κρεμλίνο θέλει να κερδίσει στην Ουκρανία «στα χρυσά». Από τότε που ξεκίνησε η επιχείρηση SMO, οι Ρωσικές πολεμικές προσπάθειες μαστίζονται από την άρνηση να αντιμετωπιστεί αυτός ο πόλεμος ως ένας ολοκληρωτικός, υπαρξιακός πόλεμος για το μέλλον της Ρωσίας και μια προσπάθεια, που εξακολουθεί να υπάρχει σήμερα, να θωρακιστεί το ρωσικό κοινό από τις συνέπειές του.
Ενώ η επιχείρηση SMO σχεδιάστηκε ως μια αστραπιαία επιχείρηση έχει μεταμορφωθεί σε έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας όπου η Ουκρανία είναι η προωθητική βάση μιας πολεμικής μηχανής αναλώσιμης ουκρανικής βιομάζας ανδρών που εξαρτάται πλήρως από τα δυτικά κεφάλαια, υλικό και πληροφορίες για να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Αυτά τα κεφάλαια συνεχίζουν να καταφθάνουν μαζί με όπλα και συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών και κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό υψηλού επιπέδου.
Και ενώ η Ρωσία έχει προσαρμοστεί και έχει επιδείξει μεγάλη ανθεκτικότητα, καθ’ όλη τη διάρκεια αυτού του πολέμου παρέμεινε αντιδραστική, παθητική, χωρίς να πρωτοστατεί ποτέ, χωρίς να προηγείται του εχθρού ούτε στην υιοθέτηση καινοτομίας σε τεχνικά μέσα ούτε στη στρατηγική. Ταυτόχρονα, δεν επιχείρησε κάτι που να μοιάζει με αποφασιστική μάχη ή αποφασιστικό χτύπημα και όταν δόθηκε η ευκαιρία να κλιμακωθεί δογματικά σε πυρηνικό πόλεμο, αφού η Ουκρανία και η Δύση επιτέθηκαν στην στρατηγική της τριάδα, το Κρεμλίνο απλώς επέλεξε να απορροφήσει το πλήγμα.
Τα όρια αυτής της περιορισμένης πολεμικής στρατηγικής είναι πλέον ορατά σε όλους. Και πάλι, κάποιος μπορεί να το αποδώσει αυτή την τακτική στη συνετή φύση του Προέδρου Πούτιν και στην άρνησή του να καταγγείλει την αιώνια συγγένεια των Ουκρανών, μια ευγενή σύνεση που στην πραγματικότητα απέτρεψε τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο και μια πυρηνική ανταλλαγή πυραύλων, αλλά αυτό ακούγεται όλο και περισσότερο σαν ένα άνευ νοήματος επιχείρημα δεδομένης της αδιαφορίας του εχθρού για τέτοιες ευγενικές χειρονομίες.
Σε αντίθεση με την μαξιμαλιστική προσέγγιση «Η Ρωσία πρέπει να ηττηθεί και να ταπεινωθεί» του Κιέβου, των Ευρωκρατών των Βρυξελλών και (με ορισμένες επιφυλάξεις Τραμπ) της Ουάσιγκτον, το Κρεμλίνο εξακολουθεί να επιδιώκει κάποιο είδος μεγάλης συμφωνίας που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντά του. Το πρόβλημα είναι ότι για να το κάνει αυτό πρέπει να έχει πειστικά το πλεονέκτημα στο πεδίο της μάχης με μια σταθερή, αν και αργή, ώθηση σε όλα τα μέτωπα ή/και προκαλώντας απαράδεκτα επίπεδα καταστροφής που καθιστούν την Ουκρανία μη βιώσιμη ως λειτουργικό κράτος.
Για να το κάνει αυτό, πρέπει να αξιοποιήσει το ένα και μοναδικό σαφές δομικό πλεονέκτημα που κατέχει έναντι του Κιέβου — το ανθρώπινο δυναμικό, δεδομένης της διαφοράς μεγέθους του πληθυσμού. Αλλά αυτό συνεπάγεται μια ανισορροπημένη, αποσταθεροποιητική εσωτερική πράξη, αυτή της κινητοποίησης όλων των μέσων που διαθέτει το Ρωσικό κράτος και η κοινωνία, μια πράξη που, το πιο σημαντικό, πρέπει να βασίζεται σε μια έντονα ιδεολογικοποιημένη Ρωσική κοινωνία, εμποτισμένη με ένα σαφές όραμα νίκης και εμποτισμένη με απτά ιδανικά, όχι στην ετερογενή σούπα κάποιου πράγματος, κάτι που αφορά τις παραδοσιακές αξίες, τις νοσταλγικές αναμνήσεις του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου (Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος) και τα ιστορικά φαντάσματα των Μπαντεριστών που κυματίζουν ως ασυνάρτητα σλόγκαν. Εάν η Μόσχα ενδιαφέρεται σοβαρά για τη μεταρρύθμιση ενός δυτικού συστήματος που την αντιμετωπίζει όχι μόνο ως παρία, αλλά ως απειλή που πρέπει να εξαλειφθεί, και επιθυμεί να εγκαινιάσει μια εποχή πολυπολικότητας όπου η εθνική κυριαρχία της δεν θα εξαρτάται από τις προτιμήσεις της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών, τότε πρέπει να δράσει αποφασιστικά.
Το Μη Κινητικό Μέτωπο
Ακόμη και τοπικές αποτυχίες όπως αυτή στην υπόθεση της πόλης Lyman, υπονομεύουν την κύρια μη κινητική προσπάθεια αφηγήσεων του Κρεμλίνου. Ο Πούτιν έχει — καλώς ή κακώς — ποντάρει πολλά στο να πείσει τις ΗΠΑ και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο Τραμπ για την αναπόφευκτη νίκη της Ρωσίας, παρουσιάζοντας τη συνέχιση της υποστήριξης προς το Κίεβο ως υπονόμευση των μακροπρόθεσμων συμφερόντων των ΗΠΑ. Θεωρώ αυτή τη θέση πολύ αβάσιμη και οποιαδήποτε στρατηγική που βασίζεται σε αυτήν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ασταθή χαρακτήρα του Τραμπ, την υπερεκτίμηση του πώς ένα μόνο άτομο, ακόμα κι αν είναι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, μπορεί να επηρεάσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, και, το πιο σημαντικό, μια παράδοση κάποιου σε μια υπαρξιακή αιτία σε εξωτερικούς παράγοντες εκτός του ελέγχου του.
Πράγματι, φαίνεται ότι ο αφηγηματικός έλεγχος, το μη κινητικό μέτωπο αν θέλετε, ήταν, και σε μεγάλο βαθμό παραμένει, η κορυφαία προτεραιότητα για τη Μόσχα, πιο σημαντικό από το πραγματικό κινητικό μέτωπο όπου θα υπέθετε κανείς ότι η καταστροφή του εχθρού θα ήταν η προτεραιότητα. Οι λόγοι είναι πολυάριθμοι και περισσότερο πολιτικοί παρά καθαρά τεχνικοί, που συνδέονται με τις συχνά ξεπερασμένες απόψεις του Κρεμλίνου για την Ουκρανία και τις ψεύτικες ελπίδες του για μια μεταπολεμική κανονικότητα, αλλά το αποτέλεσμα είναι αυτή η ασαφής έννοια της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» που συχνά δένει τα χέρια του Ρωσικού στρατού. Εκτός από αυτό όμως, φαίνεται να έχει δημιουργήσει αυτή την πολύ μονόπλευρη, κακή στρατηγική «όλα τα αυγά στο ίδιο καλάθι», να ελπίζει ότι η νίκη θα παραδοθεί στη Ρωσία από έναν πιο ευνοϊκό πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος θα πιέσει τόσο τις Βρυξέλλες όσο και το Κίεβο για ένα πιο ευνοϊκό αποτέλεσμα για τη Μόσχα. Αλλά οι αποτυχίες όπως αυτή στην πόλη Lyman έχουν μια υπερβολικά αρνητική επίδραση σε αυτήν την ήδη αμφίβολη στρατηγική.
Οι Ουκρανικές νίκες, είτε αυτές έχουν μικρή στρατηγική σημασία, είτε τα ουκρανικά χτυπήματα στα βαθιά νώτα της Ρωσίας που έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο από ό,τι θα ήθελε να παραδεχτεί το Κρεμλίνο, ενισχυμένα από την αμείλικτη δυτική προπαγανδιστική μηχανή που βομβαρδίζει έναν μάλλον παθητικό, κακώς ενημερωμένο και αδιάφορο πληθυσμό στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, καταδεικνύουν ξεκάθαρα ότι το αναπόφευκτο μιας Ρωσικής νίκης είναι τουλάχιστον ύποπτο. Έτσι, η Μόσχα μένει να υπερασπίζεται μια αφήγηση αναπόφευκτου με μια στάση ισχύος που δεν μπορεί να την υλοποιήσει, μπροστά σε μια Αμερικανική κυβέρνηση της οποίας η υπομονή για έναν πόλεμο που δεν τελειώνει εντελώς δεν είναι ανεξάντλητη, και παρά την ίδια την φαρσοκωμωδική πολεμική προσπάθεια της Ουάσιγκτον εναντίον του Ιράν, ή ακόμα και εξαιτίας αυτού, θα μπορούσε να επιλέξει να διπλασιάσει την υποστήριξη του Κιέβου εάν μυριστεί αίμα και αδυναμία από τη Ρωσία.
Οι Μηχανισμοί της Σύγκρουσης
Τίποτα από αυτά φυσικά δεν σημαίνει ότι η Ουκρανία κερδίζει τον πόλεμο ή ότι το Ντονμπάς δεν θα απελευθερωθεί. Σημαίνει κάτι πιο περιορισμένο, και για αυτόν τον λόγο πιο ανθεκτικό ως αξίωμα: η προτίμηση για έναν περιορισμένο πόλεμο που διεξάγεται σε ένα απεριόριστο χρονοδιάγραμμα τελικά συναντά τη δική της αριθμητική, και αυτή η αριθμητική δεν ενδιαφέρεται για μη κινητικές αφηγήσεις ή εκλογές για τη Δούμα. Η πόλη Λάιμαν είναι ένα μέτωπο μεταξύ πολλών άλλων, ενώ οι Ρωσικές δυνάμεις τα πάνε πολύ καλύτερα αλλού και η ρωσική αεροπορική εκστρατεία φαίνεται τελικά να επικεντρώνεται περισσότερο εκεί που πονάει (αν και αποφεύγει ευρωπαϊκούς στόχους, όπου βρίσκεται ακόμα το κέντρο βάρους του Κιέβου). Η οπισθοδρόμηση του μετώπου στην πόλη Λάιμαν εκθέτει τη συνολική δομή του πολέμου — τα όρια της αντιμετώπισης μιας μεγάλης σύγκρουσης ως «ειδικής επιχείρησης», τους κινδύνους των αυτοεπιβαλλόμενων ορίων στην παραγωγή δυνάμεων, το δίλημμα μεταξύ της αποιδεολογικοποίησης μιας ολόκληρης κοινωνίας και της ανάγκης κινητοποίησής της για να υπηρετήσει κάτι πέρα από τη «σταθερότητα», και σε τεχνικούς όρους, την πρόωρη κήρυξη του θανάτου του πολέμου ελιγμών.
Εν ολίγοις, οι πολιτικοί μηχανισμοί της σύγκρουσης μπορούν να συνοψιστούν στο σχήμα: το Κρεμλίνο επιθυμεί εσωτερική σταθερότητα και επομένως περιορισμένη κοινωνική αναστάτωση, η οποία από μόνη της οδηγεί σε περιορισμένη κινητοποίηση (είτε ανθρώπινου δυναμικού είτε κρατικών πόρων) και αυτό θεωρητικά παράγει έναν βιώσιμο πόλεμο. Αλλά η συνέπεια στην πραγματικότητα φαίνεται να είναι: η περιορισμένη κινητοποίηση (επιστράτευση) οδηγεί σε ανεπαρκή πυκνότητα στρατιωτικών δυνάμεων, η οποία παράγει αργές/αποτυχημένες επιχειρήσεις, τόσο αμυντικά όσο και σε μια συνεπή αδυναμία αξιοποίησης των ουκρανικών αποτυχιών, η οποία από μόνη της οδηγεί σε έναν παρατεταμένο, μακροχρόνιο πόλεμο που προκαλεί μεγαλύτερη σωρευτική αναστάτωση σε ολόκληρο το Ρωσικό κράτος, φθίνουσα στρατηγική σταθερότητα και διάβρωση της αποτροπής της Μόσχας.
Καθώς γράφονται αυτές οι γραμμές, οι εκλογές για τη Ρωσική Δούμα (βουλή) ολοκληρώθηκαν και, ενώ δυστυχώς δεν υπήρχε «Κόμμα Ορκ» για να ψηφίσουν οι Ρώσοι πατριώτες, η Ενωμένη Ρωσία του Πούτιν κέρδισε περίπου 57% και το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (αυτό που θεωρείται η κυρίαρχη δεξιά) περίπου 9%, αυξάνοντας και τα δύο ποσοστά τους. Αυτά τα αποτελέσματα μπορούν να ερμηνευθούν ως εντολή «παραμονής στην ίδια πορεία», αλλά είναι σαφές ότι η τρέχουσα πορεία δεν αποτελεί εγγύηση νίκης. Έτσι, οι ισχυρισμοί των Ρώσων αξιωματούχων ότι δεν θα πραγματοποιηθεί καμία επιπλέον κινητοποίηση και η άρνηση του Πούτιν να κλιμακώσει την κατάσταση θα δοκιμαστούν ενάντια στο Κίεβο και τους υποστηρικτές του στην αδιάκοπη επιδίωξη της ταπείνωσης και της υποβάθμισης της Ρωσίας.
Γιάννης Άντρης: Πτυχίο Μαθηματικών, Μεταπτυχιακό στην Επιστήμη Υπολογιστών και Μεταπτυχιακό στη Διεθνή Ασφάλεια. Τα ενδιαφέροντά μου σχετίζονται κυρίως με την επίσημη μοντελοποίηση και ιδιαίτερα με την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη στρατηγική διοίκηση και έλεγχο και τον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρεάζει τη θεωρία αποτροπής.
