Τα συμφέροντα Ισραήλ και Ρωσίας στην Συρία συγκρούονται. Η στάση της Ρωσίας είναι αντίθετη στην αντί – ιρανική θέση του Ισραήλ. Μέχρι στιγμής Μόσχα και Ιερουσαλήμ δεν βρήκαν τρόπο να επιλύσουν την μεταξύ τους κρίση.
ΤΟΥ: Yaakov Lappin
ΠΗΓΗ: BESA
Η κρίση που ακολούθησε την κατάρριψη από συριακά πυρά ρωσικού αεροσκάφους επιτήρησης, τον Σεπτέμβριο, δεν φαίνεται να έχει περιθώρια αποκλιμάκωσης και οδηγεί σε αυξανόμενη ένταση στην Συρία. Η Ρωσία θέλει να πιέσει το Ισραήλ για να σταματήσει τα αεροπορικά πλήγματα στην Συρία, φοβούμενη πως διαφορετικά υπονομεύεται η σταθερότητα του καθεστώτος Άσαντ.
Η Ρωσία στηρίζει εδώ και τρία χρόνια, στρατιωτικά, το καθεστώς της Δαμασκού και κατ’ επέκταση τον σιιτικό παράγοντα του οποίου ηγείται το Ιράν. Οι Ρώσοι μπορούν να προβάλουν την ισχύ τους στην καρδιά της Μέσης Ανατολής, έχουν εξασφαλίσει ναυτική και αεροπορική βάση κερδίζοντας επιρροή στην περιοχή, αμφισβητώντας την αμερικανική πρωτοκαθεδρία εκεί.
Όμως η κρίση στις σχέσεις Ισραήλ – Ιράν μπορεί να θέσει εν κινδύνω όλα τα ανωτέρω κέρδη, λόγω της απειλής εμπλοκής και του συριακού καθεστώτος στην σύγκρουση. Όλα τα παραπάνω καθιστούν ολοφάνερο ότι υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Ισραήλ – Ρωσίας. Ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε πως το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να δημιουργήσει βάσεις στο συριακό έδαφος από όπου θα μπορούσε να απειλήσει το Ισραήλ, παρά τις ρωσικές αντιδράσεις.
Μια σειρά εξελίξεων δείχνουν ότι Ιερουσαλήμ και Μόσχα δεν μπορούν να ξεπεράσουν τη μεταξύ τους κρίση που ξέσπασε ανοικτά μετά την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους στις 17 Σεπτεμβρίου. Από την στιγμή εκείνη η Ρωσία έχει αγνοήσει μια σειρά ισραηλινών προσπαθειών για εξομάλυνση, ακόμα και την αποστολή υψηλόβαθμης ισραηλινής αποστολής στη Μόσχα, επικεφαλής της οποίας ήταν ο αρχηγός της ισραηλινής αεροπορίας.
Το Ισραήλ εξέφρασε τη λύπη του για τον θάνατο 15 Ρώσων αεροπόρων και εξήγησε πως τα ισραηλινά μαχητικά έπλητταν αποθήκη ιρανικών πυραύλων. Τα ιρανικά όπλα αποθηκεύτηκαν σε εγκαταστάσεις του συριακού στρατού στη Λατάκεια, μόλις 25 χλμ. βόρεια της ρωσικής βάσης του Khmeimim και επρόκειτο να καταλήξουν στη Χεζμπολάχ.
Φαίνεται πως οι Ιρανοί Φρουροί χρησιμοποίησαν τους Ρώσους για κάλυψη στοιχηματίζοντας πως οι Ισραηλινοί δεν θα τολμούσαν να χτυπήσουν σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή. Η πρόβλεψή τους όμως αποδείχθηκε ψευδής.
Τα συριακά αντιαεροπορικά άρχισαν συγκεντρωτικά, αλλά άστοχα πυρά, πλήττοντας το ρωσικό αεροσκάφος όταν τα ισραηλινά μαχητικά ήδη επέστρεφαν στις βάσεις τους.
Ωστόσο η Μόσχα απορρίπτει την ισραηλινή εξήγηση. Λίγο αργότερα να και ο Νετανιάχου συναντήθηκε με τον Πούτιν στο Παρίσι, η Μόσχα έκλεισε τον δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των υπουργείων Άμυνας των δύο χωρών. Η Ρωσία μάλιστα ανέπτυξε σε απάντηση τέσσερις συστοιχίες πυραύλων S-300 στην Συρία και πιστεύεται ότι εκπαιδεύει τους Σύρους στα όπλα αυτά.
Τα ισχυρά ραντάρ των S-300 μπορούν να παρακολουθούν την αεροπορική κίνηση πάνω από το Ισραήλ. Παράλληλα η Μόσχα εξαπολύει συνεχείς επιθέσεις κατά του Ισραήλ αναφορικά με τις επιδρομές στην Συρία. Ο Ρώσος ΥΠΕΞ Λαβρόφ κατηγόρησε το Ισραήλ για έλλειψη συνεργασίας με τη Μόσχα.
Όλα αυτά δείχνουν ότι η Ρωσία αυξάνει την ασκούμενη πίεση στο Ισραήλ για να το υποχρεώσει να σταματήσει τις αεροπορικές επιδρομές. Ωστόσο φαίνεται πως οι Ισραηλινοί συνεχίζουν τα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων στην Συρία, δείχνοντας στη Μόσχα ότι η ασκούμενη πίεση δεν έχει αποτέλεσμα.
Η Ρωσία από την πλευρά της δεν ασκεί πίεση στο Ιράν είτε γιατί δεν θέλει, είτε γιατί δεν μπορεί. Και μέχρι την στιγμή που τα Ιράν δεν κάνει πίσω στην Συρία το Ισραήλ θα συνεχίσει όπως τώρα. Κατά συνέπεια το σκηνικό στην Συρία δείχνει προβληματικό.
Μπορεί δε να υποτεθεί με ασφάλεια ότι η ισραηλινή αεροπορία μπορεί να υπερκεράσει την απειλή των S-300και με την χρήση των μαχητικών F-35 τα οποία είναι σχεδιασμένα ακριβώς να αντιμετωπίζουν τα προηγμένα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα.
Όμως η υπάρχουσα διμερής συνεννόηση που είχε επιτευχθεί δεν υπάρχει πια στον βαθμό που υπήρχε, τουλάχιστον. Η διπλωματική κρίση έβλαψε καίρια την στρατιωτική συνεργασία. Πριν οι ρωσικοί S-300 και S-400 στην Συρία υπήρχαν μόνο για την ασφάλεια των ρωσικών δυνάμεων.
Τώρα με την παράδοση S-300 στο καθεστώς Άσαντ η Μόσχα επιτρέποντας στη Δαμασκό να απειλήσει τα ισραηλινά αεροσκάφη. Είναι απλώς θέμα χρόνου το συριακό καθεστώς να χρησιμοποιήσει τους ρωσικούς πυραύλους κατά των Ισραηλινών και αν κάτι τέτοιο συμβεί το Ισραήλ θα υποχρεωθεί να τους καταστρέψει.
Η κατάληψη μιας τέτοιας εξέλιξης είναι άγνωστη. Επιπλέον το καθεστώς Άσαντ, στενός σύμμαχος του Ιράν, όντας, μπορεί να κάνει το μοιραίο λάθος και να απειλήσει τα πολιτικά αεροσκάφη πάνω από το Ισραήλ. Αν και αυτό δεν θεωρείται πιθανό, καθώς ο Άσαντ προσπαθεί ακόμα να εδραιώσει τη νίκη του, ίσως υποχρεωθεί από τις εξελίξεις να οδηγηθεί σε έναν νέο πόλεμο με το Ισραήλ.
Στο επιχειρησιακό επίπεδο φαίνεται πως η ισραηλινή αεροπορία έχει μάθει να επιχειρεί «αόρατα», αποφεύγοντας τον εντοπισμό ακόμα και από τα ρωσικά ραντάρ, διατηρώντας το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού. Παράλληλα το Ισραήλ συνεχίζει να επιβάλει τις κόκκινες γραμμές του επί του Ιράν και της Χεζμπολάχ, ξεκαθαρίζοντας πως θα δράσει αν το Ιράν μεταφέρει προηγμένα συστήματα στην Συρία ή εξοπλίσει με αυτά την Χεζμπολάχ.
Η μόνη εξέλιξη που φαίνεται ικανή να αποφορτίσει την ένταση μεταξύ Ρωσίας και Ισραήλ είναι η ιρανική αποχώρηση από την Συρία. Όμως το Ιράν δεν φαίνεται να κάνει πίσω στις στοχεύσεις του εκεί έχοντας πάντα ως στόχο την περιφερειακή ηγεμονία, παρά και την αμερικανική πίεση. Το εγγύς μέλλον θα δείξει πως Ισραήλ, Ρωσία και Ιράν θα δράσουν και πως οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν την Ιερουσαλήμ στις οξυνόμενες απειλές από την Συρία.
