Γράφει: Θεόφραστος Ανδρεόπουλος
Υπήρχαν πληροφορίες για προκλητικές ενέργειες των Τούρκων μέσα στον Αύγουστο καθώς τελείωσαν όλες οι σχετικές εργασίες στο τουρκικό γεωτρύπανο μεταφορτώθηκαν τα απαραίτητα υλικά για την έναρξη γεωτρήσεων και η ΤΡΑΟ ενοικίασε ελικόπτερα για τις έρευνές της στη Μεσόγειο.
Σημειώνεται ότι η Caspian Drilling Company (CDC), θυγατρική εταιρεία της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Socar του Αζερμπαϊτζάν, θα είναι ο εργολάβος για την πρώτη τουρκική γεώτρηση στην με το γεωτρύπανο Fatih (Πορθητής) στην Ανατολική Μεσόγειο.
Άλλωστε Αζέροι και Τούρκοι αποτελούν ένα έθνος σε δύο κράτη και έχουν κοινά εθνικά και γεωπολιτικά συμφέροντα
Επιβεβαιώνονται όλες οι εκτιμήσεις για επικείμενη τουρκική γεώτρηση μέσα στον Αύγουστο και έτσι αποκτάει άλλο νόημα η απειλή της Αιγύπτου κατά της Τουρκίας για «χρήση στρατιωτικής βίας σε περίπτωση τουρκικής πρόκλησης εντός της κυπριακής ΑΟΖ» αλλά και η έμμεση στήριξη του Ισραήλ στην δήλωση αυτή.
Συγκεκριμένα για πρώτη φορά η Αίγυπτος χρησιμοποίησε απειλή χρήσης στρατιωτικής ισχύοςπρος την Τουρκία, εάν η τελευταία προχωρήσει σε προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.
Αυτό δήλωσε η πρέσβειρα της Αιγύπτου ατη Λευκωσία Μάι Τάχα Χαλίλ κατά τη διάρκεια συνεδρίου Κύπριων που ζουν στο εξωτερικό.
H Χαλίλ δήλωσε πως Κύπρος και Αίγυπτος βρίσκονται κοντά σε διακρατική συμφωνία που θα ανοίξει τον δρόμο για μεταφορά φυσικού αερίου από την Κύπρο στην Αίγυπτο.
Η Χαλίλ παράλληλα κατήγγειλε τις ενέργειες της Τουρκίας στην Μεσόγειο, αναφέροντας πως στηρίζει τις έρευνες των Ελληνοκυπρίων στην κυπριακή ΑΟΖ για να προσθέσει προειδοποιώντας την Άγκυρα στην περίπτωση που επιχειρήσει να παρεμβληθεί στην κυπριακή ΑΟΖ:
«Ελπίζουμε πως δεν θα φτάσουμε στο σημείο να χρησιμοποιήσουμε την στρατιωτική μας ισχύ. Σε αυτή την περίπτωση θα παράσχουμε κάθε είδους βοήθεια στην Κύπρο».
Ο Ισραηλινός πρέσβης Σαμμί Ρεβέλ στη Λευκωσία ανέφερε πως υποστηρίζει τους Ελληνοκύπριους: «Η Κύπρος έχει δικαίωμα στην έρευνα και χρήση των φυσικών της πόρων. Αυτό είναι απόλυτο» για να προσθέσει όμως με νόημα:
«Ελπίζουμε να λύσουμε τα θέματα χωρίς στρατιωτικές επεμβάσεις».
Επί της ουσίας και το Ισραήλ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο για στρατιωτικές ενέργειες. Τελικά όπως αποδείχτηκε οι δηλώσεις έγιναν με αιτία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι και την πρώτη τουρκική γεώτρηση, θα υπάρξουν αντίποινα της Τουρκίας στις ΗΠΑ και απάντηση της Ουάσινγκτον στην Αγκυρα με νέες κυρώσεις που σημαίνει πως οι ΗΠΑ πολύ δύσκολα θα μπορέσουν να παίξουν το ρόλο του διαμεσολαβητή σε μια ελληνοτουρκική κρίση.
Η κίνηση του γεωτρύπανου προς το σημείο της πρώτης γεώτρησης αναμένεται να ξεκινήσει προς το τέλος του δεύτερου δεκαπενθήμερου του μήνα και το γεωτρητικό έργο τις πρώτες μέρες Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με τα επιβεβαιωμένα στοιχεία του κυπριακού «Φ», η βάση των γεωτρήσεων θα είναι το λιμάνι της Αττάλειας, όπου βρίσκεται δεμένο από τις αρχές Ιουνίου το τουρκικό γεωτρύπανο. Η πρώτη γεώτρηση, σύμφωνα με όλα τα στοιχεία, θα γίνει στα ανοικτά του κόλπου της Αττάλειας και είναι απομακρυσμένο για την ώρα, χωρίς όμως να αποκλείεται, το ενδεχόμενο προσβολής της κυπριακής ΑΟΖ σε αυτό το στάδιο, αλλά πρέπει να αναμένεται σε επόμενο στάδιο.
Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει ο «Φ», τα συμβόλαια σειράς υπεργολαβιών που υπογράφτηκαν για υποστήριξη των γεωτρήσεων με βάση το λιμάνι της Αττάλειας, για τη Μεσόγειο, έχουν διετή διάρκεια.
Να σημειωθεί ότι το περασμένο Σαββατοκύριακο στο γεωτρύπανο μεταφορτώθηκαν από, υπό ολλανδική σημαία, πλοίο τα απαραίτητα υλικά για το στάδιο έναρξης της γεώτρησης.
Εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να γίνει ο εφοδιασμός με καύσιμα, αλλά και να εκδοθεί η σχετική Navtex που θα προσδιορίσει το ακριβές σημείο και τη διάρκεια της πρώτης γεώτρησης.
Τυπικά την επιχειρησιακή διαχείριση των δύο πρώτων γεωτρήσεων την έχει η Τουρκική Ανώνυμη Εταιρεία Πετρελαίου (ΤΡΑΟ), στην πράξη όμως τον επιχειρησιακό και τεχνικό έλεγχο θα έχει η Azeri Driling Company, με έδρα το Μπακού του Αζερμπαϊτζάν.
Πρόκειται για εταιρεία που ιδρύθηκε το 1986 με εξειδίκευση σε γεωτρήσεις, με μετόχους κατά 35% την κρατική SOCAR του Αζερμπαϊτζάν, την επίσης κατά 35% εγγεγραμμένη στον Παναμά Target Petroleum Azerbaijan Corporation και κατά 30% την εγγεγραμμένη στη Σκωτία First Drilling Limited.
Ένα σημαντικό ποσοστό των τεχνικών στελεχών της Azeri Driling είναι Τούρκοι και άλλοι απόφοιτοι τουρκικών τεχνικών πανεπιστημίων. Από τα στελέχη αυτά σχηματίστηκε η ομάδα που ανέλαβε τη διαχείριση του γεωτρύπανου, με το προσωπικό του πλοίου να προέρχεται κυρίως από την ΤΡΑΟ.
Τις υπηρεσίες υποστήριξης υπεράκτιων δραστηριοτήτων των γεωτρήσεων του γεωτρύπανου Fatih στο παρόν στάδιο έχει αναλάβει με συμβόλαιο υπεργολαβίας η μεγάλη στον τομέα νορβηγική εταιρεία Siem Offshore με έδρα το Κρίστιανσταντ της Νορβηγίας.
Πρόκειται για πλοιοκτήτρια εταιρεία που έχει εμπλοκή και σημαντικά συμφέροντα στην Κύπρο, αφού τρία και μάλιστα νεότευκτα από τα 41 πλοία που διαθέτει είναι εγγεγραμμένα στο κυπριακό νηολόγιο και φέρουν σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το πρώτο και κύριο ειδικό πλοίο υπεράκτιας εξυπηρέτησης του τουρκικού γεωτρύπανου, το Sophie Siem, έφτασε στο λιμάνι της Αττάλειας προ δεκαπενθημέρου από το αγκυροβόλιο του Λας Πάλμας και έδεσε στο λιμάνι δίπλα από το Fatih, για τις ετοιμασίες της πρώτης γεώτρησης.
Τις τελευταίες μέρες έφτασαν στην Αττάλεια και έκαναν και τις πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις και τα δύο ελικόπτερα τύπου AW139, που εξασφάλισε η ΤΡΑΟ σε συμφωνία με την τουρκική εταιρεία ελικοπτέρων KAA Air. Είναι η πρώτη φορά που η εν λόγω εταιρεία αναλαμβάνει εξυπηρέτηση γεωτρήσεων.
Το ένα ελικόπτερο έχει διαμορφωθεί για να μεταφέρει εννέα επιβάτες από και προς το γεωτρύπανο, ενώ το δεύτερο λιγότερους, αφού σε αυτό έχει εγκατασταθεί εξοπλισμός Πρώτων Βοηθειών για αντιμετώπιση ατυχημάτων κατά τις γεωτρήσεις.
