Κείμενο: Όμηρος Ταχμαζίδης
Η δυναμική του “συστήματος Coca Cola” στην αγορά βασίζεται στην εξαπάτηση και παραπλάνηση του καταναλωτικού κοινού. Η παραπλανητική έμμεση διαφήμιση είναι ένα μέσο το οποίο χρησιμοποιεί κατά κόρον το “σύστημα Coca Cola”. Σε τι ακριβώς συνιστάται αυτή η παραπλάνηση;
Το παράδειγμα μιας διαφημιστικής καμπάνιας της Coca Cola στην Κρήτη το 2011, είναι ενδεικτικό για τις πρακτικές που ακολουθεί η πολυεθνική. Εδώ η Coca Cola Τρία Έψιλον είχε στο δυναμικό της την επιχείρηση εμφιαλωμένου νερού “ΛΥΤΤΟΣ”. Η πολυεθνική εταιρία είχε προγραμματισμένο το κλείσιμο της συγκεκριμένης επιχείρησης μέσα στο ίδιο έτος. Για να παραπλανήσει τους καταναλωτές στο νησί η Coca Cola επιχείρησε να εργαλειοποιήσει την κοινωνική ευαισθησία των Κρητών. Εκπόνησε ένα πρόγραμμα αιμοδοσίας με το διαφημιστικό σύνθημα “Κάθε σταγόνα, σταγόνα ζωής” και ενέπλεξε σε αυτό – όπως κάνει και με το βάψιμο των σχολείων τα τελευταία χρόνια στην Θεσσαλονίκη – και έναν σημαντικό τοπικό κοινωνικό φορέα, τον Παγκρήτιο Σύνδεσμο Εθελοντών Αιμοδοτών και Δωρητών Οργάνων Σώματος “ΑιματοΚρήτη”.
Σύμφωνα με το Δελτίο της Coca Cola “το φυσικό επιτραπέζιο νερό ΛΥΤΤΟΣ, το απολύτως κρητικό νερό, λανσαρίστηκε το 2000 με κύρια αγορά την Κρήτη και τις Ν. Κυκλάδες. Παράγεται και συσκευάζεται κάτω από υπερσύγχρονες συνθήκες στα Χαμόπρινα του Δήμου Μαλλίων”. Αυτή η παραγωγή κάτω από “υπερσύγχρονες συνθήκες” διακόπηκε με εντολή της Coca Cola μέσα στην ίδια χρονιά (2011). Δεν πρέπει να μας ξενίζει το γεγονός. Και στην Θεσσαλονίκη, όταν προχωρούσε το σχέδιο για λουκέτο στο τοπικό εργοστάσιο, η Coca Cola εγκατέστησε νέα γραμμή παραγωγής: τέσσερεις μήνες αργότερα έκλεισε όλες τις γραμμές παραγωγής και τις παλιές και τη νέα. Την ίδια περίοδο “άρχισαν’ στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης τα προγράμματα με το βάψιμο των σχολείων, για να περιοριστούν τα τελευταία χρόνια στον κεντρικό δήμο λόγω της “προθυμίας” του δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη. Ενώ στην Θεσσαλονίκη η Coca Cola συνεχίζει την προσπάθειά της να παρουσιάσει “ντεμέκ” κοινωνικό πρόσωπο, στην Κρήτη δεν ξανασχολήθηκε με τις “σταγόνες ζωής” ή κάτι άλλο παρεμφερές. Επειδή, ωστόσο, το σύστημα εξαπάτησης είναι απλό και “πατενταρισμένο”, όλοι οι υποψιασμένοι γνωρίζουν πως αν σταματήσουν οι απεργοί της Θεσσαλονίκης τις κινητοποιήσεις τους θα διακόψει και η πολυεθνική το “ενδιαφέρον” της για την πόλη, όπως έκανε και με την Κρήτη, παρά τις δημόσιες κορώνες της για στήριξη της τοπικής κοινωνίας. Κατά συνέπεια ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κάνει τον “καμπόσο” με τις πλάτες των απεργών. (Επ΄ αυτού άλλη φορά)
Ο κυνισμός του “συστήματος Coca Cola” και των golden boys του είναι απύθμενος. Ενώ είχαν προγραμματίσει το κλείσιμο της επιχείρησης επιτραπέζιου ύδατος ΛΥΤΤΟΣ ανακοίνωναν δημοσίως την “αγάπη” τους για την Κρήτη και τους Κρητικούς. Η πρώτη παράγραφος του Δελτίου Τύπου είναι χαρακτηριστική: “Η Coca Cola Τρία Έψιλον με το >απολύτως φυσικό, απολύτως κρητικό< επιτραπέζιο νερό ΛΥΤΤΟΣ, στηρίζοντας με συνέπεια την τοπική κοινωνία της Κρήτης, ενισχύει την δράση του Παγκρήτιου Συνδέσμου Εθελοντών Αιμοδοτών και Δωρητών Οργάνων Σώματος >ΑιματοΚρήτη< και υλοποιεί το κοινωνικό πρόγραμμα “Κάθε σταγόνα, σταγόνα ζωής” για τη διάδοση της εθελοντικής αιμοδοσίας που θα διεξαχθεί στην Κρήτη το 2011”. Η πραγματική “στήριξη” στην τοπική κοινωνία ήλθε όταν τους επόμενους μήνες διέκοψε τη λειτουργία του εργοστασίου στα Μάλλια, για να ανοίξει το δρόμο για το δικό της νερό ΑΥΡΑ στην αγορά της Κρήτης.
Κάτι παρόμοιο επιχείρησε και επιχειρεί, τα τελευταία χρόνια, η Coca Cola και στην Θεσσαλονίκη, για να μειώσει τις επιπτώσεις που έχει στις πωλήσεις της και στα μερίδια αγοράς το μποϊκοτάζ που κήρυξαν οι απεργοί του εργοστασίου της μακεδονικής πρωτεύουσας και το Κίνημα “Ούτε γουλιά Coca Cola μέχρι να επαναλειτουργήσει το εργοστάσιο”.
Και εδώ χρησιμοποιείται η ίδια “πατέντα”. Δημιουργία κοινωνικού προφίλ με διάφορες έμμεσες παρεμβάσεις σε χώρους παιδιών και νέων με κινητοποίηση των ενηλίκων (γονέων, εθελοντών, αθλητών κ.α.), χωρίς να γνωρίζουν οι τελευταίοι ότι πρόκειται για έμμεση διαφημιστική εκστρατεία της Coca Cola. Στην περίπτωση των εθελοντών της Κρήτης, όπως και των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων της Θεσσαλονίκης, αυτό είναι κάτι παραπάνω από φανερό. Στο Δελτίο Τύπου για την αιμοδοσία στην Κρήτη οι επικοινωνιακοί τυχοδιωκτισμοί της πολυεθνικής είναι ολοφάνεροι: “Το επιτραπέζιο νερό ΛΥΤΤΟΣ και η Coca Cola Τρία Έψιλον δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη της Κρητικής Κοινωνίας και των αναγκών της, έχοντας ως σημείο αναφοράς τη χρόνια επιχειρηματική παρουσία της εταιρίας στο νησί και τη σχέση εμπιστοσύνης που έχει αναπτυχθεί με το καταναλωτικό κοινό”. Μέσα στην ίδια χρονιά η ίδια εταιρία ως ανταπόδοση προς την “εμπιστοσύνη” των Κρητών έκλεισε το εργοστάσιο στα Μάλλια.
Το εργοστάσιο το έκλεισαν οι ίδιοι που κορόιδευαν κατάμουτρα τους φορείς και το λαό της Κρήτης, όπως κάνουν και τώρα με τον λαό της Μακεδονίας, με ψεύτικα λόγια, όπως τα ακόλουθα: “Μέσα από ένα πολύπλευρο πρόγραμμα δράσεων κοινωνικού χαρακτήρα, έχει δημιουργηθεί σχέση συνεργασίας με φορείς του νησιού για την περαιτέρω ενίσχυση και ανάπτυξη έργων κοινωνικού χαρακτήρα. Για το έτος 2011, το επιτραπέζιο νερό ΛΥΤΤΟΣ μέσα από την συνεργασία με τον ΑιματοΚρήτη, επιθυμεί να συμβάλλει στην διάδοση της εθελοντικής αιμοδοσίας και να προσκαλέσει όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες να γίνουν εθελοντές…”.
Και για να μην έχει αυταπάτες κανείς, ούτε και ο Γ. Μπουτάρης, ο οποίος κάνει τον ανήξερο και προσπαθεί να απαξιώσει τον αγώνα των εργαζομένων ψευδόμενος σε Γερμανούς δημοσιογράφους για να “ξύσει” τα αντικομουνιστικά αντανακλαστικά τους (το θέμα ενδιαφέρει τα γερμανικά ΜΜΕ, μόνο τα ελληνικά σιωπούν!) , ότι οι εργαζόμενοι υποκινούνται από το ΚΚΕ, οι χορηγίες της Coca Cola οφείλονται στον αγώνα των εργαζομένων. Αυτό ισχύει και για τους υπεύθυνους της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Θεσσαλονίκη: πόσες χορηγίες έχει κάνει η Coca Cola στην Πάτρα, στα Μάλλια, στο Βόλο, στη Ρόδο; Πόσα σχολεία έχει “βάψει” σε αυτές τις πόλεις; Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι οι μαθητές (γενικώς οι νεότερες ηλικίες) και οι καταναλωτικές συμπεριφορές τους είναι ο πραγματικός στόχος αυτών των εκστρατειών έμμεσης διαφήμισης. Το πρόγραμμα αιμοδοσίας στην Κρήτη με το οποίο ήθελε η Coca Cola να “θάψει” στην τοπική δημοσιότητα το κλείσιμο του εργοστασίου στα Χαμόπρινα, επεδίωκε κυρίως την πρόσβαση στα μικρά παιδιά και τους νέους με την “υλοποίηση ειδικού εκπαιδευτικού προγράμματος σε νηπιαγωγεία και δημοτικά”, καθώς και “επισκέψεις […] σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα”. Η συνείδηση των παιδιών είναι ο στόχος.
Αυτά στο παρελθόν, τώρα έχουν μάθει πάμπολλοι Έλληνες καταναλωτές και κοινωνικοί φορείς κάτι περισσότερο, αν κρίνουμε από την περυσινή αποτυχημένη – απ΄ ό,τι φαίνεται από τα οικονομικά στατιστικά στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας – εκστρατεία στην Κρήτη και την προσπάθεια σφετερισμού του κρητικού πολιτισμού από την αμερικανική πολυεθνική. Το αντίστοιχο πρόγραμμα φέτος στην Θεσσαλονίκη αποδείχτηκε παταγώδης αποτυχία παρά την πολυδάπανη και πολυεπίπεδη διαφημιστική εκστρατεία που “έτρεξαν” στην Θεσσαλονίκη τα “κεντρικά” της αμερικανικής πολυεθνικής από την Ατλάντα με αφορμή την ΔΕΘ, όπου οι ΗΠΑ ήταν τιμώμενη χώρα.
Συνεχίζουμε σε όλη την Ελλάδα: “Ούτε γουλιά Coca Cola…”
Υ.Γ.: Έγραψα το άρθρο χθες το βράδυ. Το πρωί ερχόμενος με τα πόδια από την νέα παραλία είδα ένα συνεργείο του Δήμου Θεσσαλονίκης, δύο της καθαριότητας, έναν οδηγό με ένα κλειστό φορτηγό της διευθύνσεως καθαριότητος και δύο της δημοτικής αστυνομίας με μοτοσυκλέτες (αυτοί συνόδευαν για λόγους ασφαλείας: ποιος φοβάται και τι άρα γε;) να περιμαζεύουν τα “υπόλοιπα” από το πρόγραμμα της Coca Cola στην παραλία, αφήνοντας πίσω και κάποιες ελαφρές ζημίες στο χώρο. Τα έξοδα της αποτυχημένης διαφημιστικής εκστρατείας η Coca Cola θα τα προσθέσεις στις λεγόμενες “επενδύσεις” της στην Ελλάδα, θα εκπέσουν από την εφορία, θα προβάλλει τον αριθμό των ατόμων που συνεργάστηκαν στην καμπάνια της ως “συνεργάτες” και ανθρώπους που “τρώνε ψωμί” από τις δράσεις της και ας εκμεταλλεύεται στυγνά τις νέες και νέους άνεργους και, επιπλέον, τα στελέχη της έχουν και την ικανοποίηση ότι κάνουν κουμάντο ακόμη και στους δημοτικούς και τους δημοσίους υπαλλήλους της χώρας. Τα “σπασμένα”, φυσικά, τα πληρώνει ο Έλληνας φορολογούμενος…
Ο Όμηρος Ταχμαζίδης είναι μέλος του Ε.Γ της “Σοσιαλιστικής Προοπτικής”
και της Δημοτικής Κίνησης Θεσσαλονίκης “Υψίπολις”
