Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιθεωρεί στρατιωτικό άγημα στην Ιαπωνία. Φωτογραφία via Twitter, @realDonaldTrump
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Οι Αμερικανοί και οι Τούρκοι σίγουρα θα μας …τρελάνουν! Μάλλον ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Τούρκος ομόλογός του Ταγίπ Ερντογάν. Γενικά μιλώντας και με βάση τις δημόσιες δηλώσεις από την Ουάσιγκτον, την Άγκυρα, αλλά και τη Μόσχα, η ατμόσφαιρα είναι «πολεμική».
Ή, με άλλα λόγια δεν είναι κατάσταση που αρμόζει σε φίλους και συμμάχους.
Ας δούμε τα γεγονότα:
Οι Τούρκοι πρότειναν τη δημιουργία μίας επιτροπής που πιστεύουν ότι θα αποδείξει πως το ρωσικό σύστημα S-400 δεν θα αποτελέσει ποτέ κίνδυνο για τα αμερικανικά μαχητικά αεροπλάνα F-35, πόσο μάλλον για τα οπλικά συστήματα του ΝΑΤΟ παλαιότερων γενιών.
Οι Αμερικανοί απάντησαν με ένα τελεσίγραφο, που αποκάλυψε το τηλεοπτικό δίκτυο CNBC και διέψευσε η Τουρκία -χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι η αλήθεια: Οι ΗΠΑ ζητούν μέχρι τις 5 Ιουνίου να ανακοινωθεί επίσημα η ακύρωση της αγορά των S-400 και η Τουρκία να προμηθευτεί το σύστημα Patriot.
Στη συνέχεια, ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας, Χουλουσί Ακάρ αποκάλυψε ότι οι S-400 δεν θα φτάσουν στην Τουρκία το Ιούνιο και ότι θα χρειαστούν μερικοί μήνες για την εγκατάστασή τους. Έτσι έδωσε τροφή για φήμες ότι η Άγκυρα φοβούμενη τις επιπτώσεις από τις κυρώσεις, το ξανασκέφτεται…
Και το Κρεμλίνο, διά του εκπροσώπου του, έστειλε το μήνυμα στην Άγκυρα και την Ουάσιγκτον ότι το ρωσικό σύστημα θα φτάσει τον άλλο μήνα στην Τουρκία, όπως συμφωνήθηκε από τον κ. Ερντογάν και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Αν συμβεί αυτό θα ξεσπάσει η οργή της Αμερικής, όπως δημόσια έχει ειπωθεί.
Την ίδια στιγμή, τουρκικό -ελεγχόμενο από τον Ερντογάν- δικαστήριο άφησε ελεύθερο ένα Τουρκοαμερικανό επιστήμονα της NASA, όπως απαιτούσε ο Λευκός Οίκος. Μία κίνηση που θύμισε την υπόθεση του Πάστορα Άντριου Μπράνσον, όταν ο κ. Ερντογάν κόμπαζε πως είναι τρομοκράτης και δεν θα αποφυλακιστεί και στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στην Αμερική.
Όλα τα παραπάνω είναι τουλάχιστον περίεργα και φαίνεται ότι δικαιώνονται αυτοί οι αναλυτές που εντόπισαν μία διαμάχη της Αμερικής και της Ρωσίας για την Τουρκία. Η χθεσινή δήλωση του εκπροσώπου του Πεκίνου δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας και πιστεύω ότι το μήνυμα είχε αποδέκτη τον Ερντογάν. Λίγο πολύ του λέει πως δεν μπορεί να μην παραλάβει τους S-400, όπως συμφωνήθηκε, και επίσης -όπως αναλύθηκε- ότι δεν έχει περιθώρια να μην τους εγκαταστήσει.
Αν αναλύεται σωστά ο τρόπος δράσης και αντίδρασης των Ρώσων, αυτό αναμένεται να τονιστεί με πιο έντονο τρόπο τις επόμενες μέρες. Διότι το παιγνίδι είναι στρατηγικό και έχει να κάνει με το νέο «ψυχρό πόλεμο». Για τους Ρώσους, που εξυπηρέτησαν πολλαπλώς τον πρόεδρο της Τουρκίας, δΔεν πρόκειται για μία απλή αγοραπωλησία, η οποία ακυρώνεται από τη μία στιγμή στην άλλη.
Μπορεί ο κ. Τραμπ να διάκειται θετικά προς τον κ. Πούτιν. Όμως ακόμα και αυτός καταλαβαίνει ότι τα συμφέροντα της Αμερικής είναι πάνω από τα δικά του. Διότι, ως γνωστό, έχει «μπίζνες» με επιχειρηματίες φίλους του κ. Ερντογάν. Απ’ εκεί και πέρα, και πέρα από συμπάθειες και αντιπάθειες, ο κ. Τραμπ πρέπει να ακολουθήσει και τους νόμους της Αμερικής, Εάν, λοιπόν, οι S-400 φτάσουν στην Τουρκία, πρέπει να κινηθει=ί η διαδικασία των κυρώσεων, να ακυρωθεί η συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα κατασκευής των F-35, και να μην επιτραπεί η μεταφορά σε τουρκική βάση των αμερικανικών μαχητικών που αγόρασε η Τουρκία.
Ο Λευκός Οίκος και η Τουρκική Προεδρία ανακοίνωσαν χθες ότι ο κ. Τραμπ και ο κ. Ερντογάν θα συναντηθούν κάποια στιγμή στην Ιαπωνία, όπου θα διεξαχθεί η σύνοδος των G-20, στις 28 και στις 29 Ιουνίου. Εκεί, αναμένουν οι διπλωμάτες και οι αναλυτές, θα παιχθεί το τέλος του δράματος. Όμως, μέχρι τότε οι εξελίξεις μπορεί να είναι αλυσιδωτές και να επηρεάσουν τη στρατηγική σχέση της Τουρκίας και με τις ΗΠΑ και με τη Ρωσία του θυμωμένου Πούτιν.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε χθες το βράδυ ότι οι σύμβουλοι Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, του Ισραήλ και της Ρωσίας, κ. Τζον Μπόλτον, Meir Ben-Shabbat και Nikolay Patrushev θα συναντηθούν στην Ιερουσαλήμ κάποια στιγμή τον Ιούνιο για να συζητήσουν θέματα περιφερειακής ασφάλειας.
Στη συνάντηση δεν προσκαλέστηκε η Τουρκία, η οποία υποτίθεται είναι περιφερειακή δύναμη στη Μεσόγειο και επιμένει να έχει γνώμη για τη Συρία, και όχι μόνο…
