Από τον Omid Souresrafil Mbbs Phd Fhrs
Στο μακρύ, ζοφερό βιβλίο των αμερικανικών στρατιωτικών περιπετειών στο εξωτερικό, οι ήττες συχνά αναδιατυπώνονται ως στρατηγικές προσαρμογές ή ακόμη και σιωπηλές νίκες για το ευρύτερο ιμπεριαλιστικό σχέδιο. Το Βιετνάμ δεν τερμάτισε την παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ. Συνέπεσε με τις οικονομικές καινοτομίες που επέτρεψαν στην Ουάσιγκτον να έχει τεράστια ελλείμματα, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος τα χρηματοδοτούσε. Το Ιράκ και το Αφγανιστάν καταβρόχθισαν τρισεκατομμύρια και κατέστρεψαν ζωές, ωστόσο το σύστημα του δολαρίου και το στρατιωτικοβιομηχανικό συγκρότημα αναδύθηκαν σε μεγάλο βαθμό άθικτα, αν και αιματοβαμμένα.
Αυτή τη Φορά είναι Διαφορετική
Ο πολιτικός επιστήμονας καθηγητής Τζον Μερσχάιμερ περιέγραψε το αποτέλεσμα της πρόσφατης αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Ιράν ως πρόκληση «τεράστιας ζημιάς» στην αμερικανική ισχύ. Όχι απλώς μια ακόμη τακτική οπισθοδρόμηση σε ένα μακρινό θέατρο, αλλά ένα δομικό τραύμα στους μηχανισμούς που έχουν διατηρήσει την ηγεμονία των ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1970. Ο Έλληνας οικονομολόγος Γιάνης Βαρουφάκης καταλήγει σε ένα παράλληλο συμπέρασμα μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα: η χρηματοοικονομική μηχανή που κάποτε μετέτρεπε τις στρατιωτικές απώλειες σε οικονομικά κέρδη κινδυνεύει τώρα να καταρρεύσει. Όταν το σημαντικότερο σημείο συμφόρησης του πετρελαίου στον κόσμο και το σύστημα ανακύκλωσης των πετροδολαρίων δέχονται άμεση πίεση, η παλιά αλχημεία έχει αποσυναρμολογηθεί & αποτυγχάνει να φέρει τα παλιά αποτελέσματα.
Οι ΗΠΑ διατηρούν τα βασικά χαρακτηριστικά ισχύος τους ─ ηπειρωτική κλίμακα, δημογραφικό βάρος, τεχνολογικό βάθος και το πιο τρομερό πολεμικό ναυτικό στον κόσμο. Ωστόσο, η ικανότητα μετατροπής αυτής της λανθάνουσας ισχύος σε αξιόπιστα αποτελέσματα στον Περσικό Κόλπο έχει υποβαθμιστεί σοβαρά. Αυτή η διάκριση μεταξύ κατοχής εξουσίας και της επιτυχούς προβολής της βρίσκεται στην καρδιά της τρέχουσας κρίσης.
Το Μοτίβο που δεν Ισχύει Πλέον
Επί δεκαετίες, η Ουάσινγκτον λειτουργούσε με βάση μια παραπλανητικά απλή υπόθεση: Μπορούσε να αντέξει οικονομικά να χάνει τους πολέμους επειδή η οικονομική και χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική που έχτισε μετά την κατάρρευση του Bretton Woods θα απορροφούσε το κόστος και μάλιστα θα το μετέτρεπε σε πλεονεκτήματα.
Το σοκ του Νίξον του 1971 τερμάτισε τη μετατρεψιμότητα του δολαρίου σε χρυσό. Στη θέση του προέκυψε μια νέα ρύθμιση στην οποία η ιδιότητα του δολαρίου ως κύριου αποθεματικού νομίσματος στον κόσμο βασιζόταν όλο και περισσότερο στο πετρέλαιο. Τα έθνη που εξάγουν πετρέλαιο τιμολόγησαν το αργό τους πετρέλαιο σε δολάρια, συσσώρευαν πλεονάσματα σε δολάρια και ανακύκλωσαν αυτά τα πλεονάσματα σε τίτλους, μετοχές και ακίνητα του Αμερικανικού δημοσίου. Οι ΗΠΑ μπορούσαν να έχουν επίμονα ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και δημοσιονομικά ελλείμματα ─ χρηματοδοτώντας τόσο όπλα όσο και βούτυρο ─ ενώ οι ξένες κεντρικές τράπεζες και κρατικά επενδυτικά ταμεία απορρόφησαν το χρέος. Η ήττα στο Βιετνάμ δεν χρεοκόπησε την αυτοκρατορία. Τα ελλείμματα που δημιούργησε βοήθησαν στην αποσυναρμολόγηση του παλιού συστήματος χρυσού-δολαρίου και στην εδραίωση του νέου.
Οι επόμενες παρεμβάσεις ακολούθησαν παρόμοια λογική, αν και με φθίνουσες αποδόσεις. Η εισβολή στο Ιράκ το 2003 και η μακρά κατοχή του Αφγανιστάν προκάλεσαν τεράστια σπατάλη και διαφθορά, ωστόσο διατήρησαν επίσης τη ζήτηση για Αμερικανικό στρατιωτικό υλικό, διατήρησαν τις αγορές ενέργειας εντός ενός πλαισίου δολαρίου για μια ακόμη γενιά και παρείχαν ιδεολογική κάλυψη για εκτεταμένα δίκτυα επιτήρησης και σύναψης συμβάσεων. Η αυτοκρατορία έχασε μάχες, ακόμη και στρατιωτικές εκστρατείες, αλλά το οικονομικό εποικοδόμημα που της επέτρεπε να εξωτερικεύει το κόστος παρέμεινε λειτουργικό.
Ο ρεαλισμός του Τζον Μερσχάιμερ διαπερνά την παρήγορη αφήγηση. Οι μεγάλες δυνάμεις που αντιμετωπίζουν τη στρατιωτική δύναμη ως παγκόσμιο διαλύτη τελικά ανακαλύπτουν τα όριά της. Οι ΗΠΑ, σημειώνει, έχουν επανειλημμένα υπερεκτιμήσει τι μπορεί να επιτύχει η κινητική ισχύς ενάντια σε κοινωνίες με συνεκτικό εθνικό σκοπό και ασύμμετρες δυνατότητες. Το Ιράν, με το βάθος της επικράτειάς του, τις ενισχυμένες υποδομές του, τις εξελιγμένες δυνάμεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τις συμμαχίες κατά μήκος του «Άξονα της Αντίστασης», αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτικό από ό,τι φαίνεται να υπολόγισαν οι σχεδιαστές του πολέμου στην Ουάσιγκτον.
Η ζημιά δεν αφορά πρωτίστως τη φήμη. Είναι υλική. Οι Αμερικανικές προκεχωρημένες επιχειρηματικές τοποθεσίες και τα δίκτυα υλικοτεχνικής υποστήριξης στον Κόλπο δέχτηκαν πλήγματα ─ φυσικά, πολιτικά και ψυχολογικά. Οι περιφερειακοί εταίροι που κάποτε φιλοξένησαν αμερικανικές δυνάμεις με ελάχιστη εσωτερική αντίδραση αντιμετωπίζουν τώρα αυξημένη εσωτερική πίεση. Η υπόθεση ότι οι μοναρχίες του Κόλπου θα υπέτασσαν επ’ αόριστον στη στρατηγική τους αυτονομία στις αμερικανικές προτιμήσεις έχει δοκιμαστεί και βρέθηκε ανεπαρκής.
Όταν η Χρηματοοικονομική Μηχανή Καταρρέει
Η συμβολή του Βαρουφάκη είναι να χαρτογραφήσει τις οικονομικές συνέπειες με ακρίβεια. Η τάξη πραγμάτων μετά το 1971 λειτούργησε ως παγκόσμια ηλεκτρική σκούπα: τα ελλείμματα των ΗΠΑ προσέλκυσαν πλεονάσματα από την Ανατολική Ασία, την Ευρώπη και ιδιαίτερα τον Περσικό Κόλπο. Αυτά τα πλεονάσματα, που αποκτήθηκαν σε δολάρια από τις πωλήσεις πετρελαίου, επέστρεψαν στα Αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, διατηρώντας τα επιτόκια των ΗΠΑ χαμηλότερα από ό,τι θα ήταν διαφορετικά και διατηρώντας τη ρευστότητα που στηρίζει την κυριαρχία της Wall Street.
Η επιτυχημένη αντίσταση του Ιράν απειλεί αυτόν τον βρόχο με τρόπους που δεν το έκαναν οι προηγούμενοι στρατιωτικοί αντίπαλοι. Η προοπτική τα κράτη του Κόλπου να διαφοροποιήσουν τα αποθέματά τους, να τιμολογήσουν τμήματα του ενεργειακού εμπορίου εκτός δολαρίου ή απλώς να μειώσουν τον όγκο του πλεονάζοντος κεφαλαίου που ανακυκλώνεται μέσω της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου δεν είναι πλέον θεωρητική.
Ακόμη και οι μέτριες μεταβολές ─ που μετρώνται στα χαμηλά τρισεκατομμύρια με την πάροδο του χρόνου ─ μπορούν να αποσταθεροποιήσουν ένα σύστημα τιμών περιουσιακών στοιχείων που βασίζεται σε συνεχείς εισροές. Όταν τα πλεονάσματα που κάποτε χρηματοδοτούσαν την κατανάλωση και την κερδοσκοπία των ΗΠΑ αρχίζουν να αναζητούν εναλλακτικές κατοικίες (χρυσός, μηχανισμοί BRICS, διμερείς συμφωνίες ανταλλαγής ή εγχώρια ανάπτυξη), το περιθώριο σφάλματος μειώνεται δραματικά.
Δεν πρόκειται για αφηρημένη μακροοικονομία. Αγγίζει τις συγκεκριμένες πραγματικότητες της ναυτικής πολεμικής ισχύος, των δικαιωμάτων βάσεων και της καθημερινής ροής των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Περίπου το ένα πέμπτο (20%) του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου μέσω θαλάσσης εξακολουθεί να διέρχεται από αυτή τη στενή πλωτή οδό. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή ─ ή ακόμη και η αξιόπιστη απειλή της ─ μεταβάλλει τους υπολογισμούς από το Πεκίνο μέχρι τις Βρυξέλλες. Το Ιράν επέδειξε τόσο την στρατιωτική ικανότητα όσο και την πολιτική βούληση να επιβάλει κόστος. Αυτή η επίδειξη, περισσότερο από οποιαδήποτε μεμονωμένη επίθεση ή αντεπίθεση, είναι αυτό που ο καθηγητής Μερσχάιμερ προσδιορίζει ως την πηγή της τεράστιας ζημιάς.
Ο Εσωτερικός Πολιτικός Λογαριασμός
Η αντιδημοτικότητα του πολέμου στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, ιδίως μεταξύ της πολιτικής βάσης που βοήθησε στην επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, επιτάχυνε την αίσθηση υπέρβασης. Μεγάλες πλειοψηφίες των αυτοπροσδιοριζόμενων ψηφοφόρων του MAGA εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε μια βαθύτερη εμπλοκή στην πολεμική σύγκρουση. Τα ψηφίσματα του Κογκρέσου που αντικατοπτρίζουν αυτό το συναίσθημα εγκρίθηκαν με ασυνήθιστη ταχύτητα. Ο πολιτικός συνασπισμός που κάποτε αντιμετώπιζε την παρέμβαση στη Μέση Ανατολή ως διακομματικό άρθρο πίστης έχει διασπαστεί.
Ο καθηγητής Μερσχάιμερ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η φιλελεύθερη ηγεμονία ─ το μεταψυχροπολεμικό εγχείρημα της αναμόρφωσης του κόσμου κατ’ εικόνα της Αμερικής μέσω στρατιωτικής δύναμης και θεσμικής μηχανικής ─ περιέχει τους σπόρους της δικής της αποτυχίας. Δημιουργεί αντίσταση, υπερεκμεταλλεύεται τους πόρους και τελικά συγκρούεται με τα αυστηρά όρια του εθνικισμού και της γεωγραφίας. Το επεισόδιο με το Ιράν ταιριάζει στο μοτίβο, αλλά με υψηλότερα διακυβεύματα επειδή το θέατρο της στρατιωτικής σύγκρουσης βρίσκεται στη διασταύρωση (στη συμβολή) της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής ισχύος.
Η προηγούμενη προσέγγιση του Τραμπ ─ δασμοί, συναλλακτικές συμφωνίες και επιλεκτική πίεση ─ είχε αποφέρει αποτελέσματα σε διάφορους τομείς. Η απόφαση για κλιμάκωση της στην στρατιωτικής σύγκρουσης εναντίον του Ιράν, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ισραηλινό λόμπινγκ και στους μαξιμαλιστικούς περιφερειακούς στόχους, διέκοψε αυτή τη δυναμική. Το κόστος τώρα περιλαμβάνει όχι μόνο τις στρατιωτικές τριβές, αλλά και τη διάβρωση των ίδιων των συμμαχιών και των χρηματοοικονομικών ροών που καθιστούν προσιτή τη βιώσιμη προβολή ισχύος.
Όρια της Αναλογίας «Γκοτζίλα»
Ο Μερσχάιμερ μερικές φορές περιγράφει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως χώρα που διατηρεί χαρακτηριστικά που μοιάζουν με του «Γκοτζίλα»: Τεράστιο μέγεθος, καταστροφική ικανότητα και την ικανότητα να επιβιώνει από τιμωρία που θα αποτελείωνε μικρότερες δυνάμεις. Η αναλογία είναι χρήσιμη αλλά ελλιπής. Ακόμα και ο Γκοτζίλα τελικά συναντά περιβάλλοντα όπου η ωμή δύναμη εξουδετερώνεται ─ στενά του Ορμούζ, προετοιμασμένες από καιρό άμυνες, πολιτικούς περιορισμούς στο εσωτερικό και οικονομικές αλληλεξαρτήσεις που μετατρέπουν την καταστροφή σε αυτοτραυματισμό.
Ο Περσικός Κόλπος το 2026 αποτελεί ένα τέτοιο περιβάλλον. Τα Αμερικανικά ναυτικά και αεροπορικά πολεμικά μέσα παραμένουν τρομερά αλλά αδύνατο να αξιοποιηθούν, ωστόσο λειτουργούν υπό τη σκιά μαζικών πυρομαχικών ακριβείας, ναρκών και σκαφών ταχείας επίθεσης που μπορούν να επιβάλουν απαγορευτικό κόστος σε συνεχείς επιχειρήσεις. Το πιο σημαντικό είναι ότι η δομή πολιτικής άδειας για συγκρούσεις επ’ άοριστο έχει διαβρωθεί. Οι περιφερειακοί οικοδεσπότες αντισταθμίζουν τις επιπτώσεις. Οι παγκόσμιοι χρηματοπιστωτικοί παράγοντες αποτελούν εναλλακτικές λύσεις για την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων. Οι εγχώριες εκλογικές περιφέρειες έχουν εξαντληθεί από τον ατελείωτο πόλεμο.
Ο Βαρουφάκης τονίζει ότι η οικονομική διάσταση μεγεθύνει κάθε στρατιωτικό περιορισμό. Μια στρατιωτική δύναμη που δεν μπορεί πλέον να εξωτερικεύσει αξιόπιστα το κόστος των στρατιωτικών επεμβάσεων της μέσω της ανακύκλωσης των δολαρίων αντιμετωπίζει μια πιο σκληρή δημοσιονομική αριθμητική. Οι συγκρούσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων γίνονται πιο δύσκολο να διατηρηθούν όταν τα πλεονάσματα που κάποτε τις χρηματοδοτούσαν αναζητούν ασφαλέστερες ή πιο παραγωγικές διεξόδους αλλού.
Ενισχύεται η Στρατηγική Θέση του Ιράν
Για το Ιράν, το αποτέλεσμα αντιπροσωπεύει κάτι πιο κοντά σε μια αμυντική νίκη παρά σε έναν αποφασιστικό θρίαμβο. Η Ισλαμική Δημοκρατία επέζησε από την άμεση αντιπαράθεση με τον ισχυρότερο στρατό του κόσμου χωρίς να υποστεί αλλαγή καθεστώτος ή εδαφικό διαμελισμό. Οι ικανότητές της σε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) επιβεβαιώθηκαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης. Οι συμμαχίες της, αν και ατελείς, αποδείχθηκαν επαρκείς για να αυξήσουν το κόστος της επιθετικότητας. Το πιο σημαντικό είναι, ότι απέδειξε ότι το Στενό του Ορμούζ μπορεί να αξιοποιηθεί, να οπλοποιηθεί ως ένα ισχυρό αποτρεπτικό μέσο χωρίς να απαιτείται πλήρης αποκλεισμός ─ ένα ασύμμετρο εργαλείο σημαντικής ισχύος.
Τίποτα από αυτά δεν διαγράφει τις εσωτερικές προκλήσεις του Ιράν: οικονομικές κυρώσεις, δημογραφικές πιέσεις, διαμάχες για τη διακυβέρνηση και το ανθρώπινο κόστος της παρατεταμένης αντιπαράθεσης. Ωστόσο, το εξωτερικό στρατηγικό περιβάλλον έχει μετατοπιστεί υπέρ της Τεχεράνης. Η αφήγηση της αναπόφευκτης Αμερικανικής στρατιωτικής κυριαρχίας στον Κόλπο έχει διαταραχθεί. Οι περιφερειακοί παράγοντες αναπροσαρμόζουν τις ευθυγραμμίσεις τους. Η ορμή προς την αποδολαριοποίηση και τις εναλλακτικές χρηματοοικονομικές αρχιτεκτονικές έχει λάβει νέα ώθηση.
Τι Σημαίνει στην Πραγματικότητα η Φράση «Τεράστια Ζημιά»
Η φράση του Μερσχάιμερ αξίζει να αναλυθεί και αποσαφηνιστεί. Δεν σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υποβιβαστεί σε δεύτερης κατηγορίας δύναμη από τη μια μέρα στην άλλη. Σημαίνει ότι ένα κρίσιμο θέατρο ─ αυτό που έχει εδραιώσει την ενεργειακή στρατηγική των ΗΠΑ και μεγάλο μέρος της οικονομικής τους μόχλευσης από τη δεκαετία του 1970 ─ έχει γίνει σημαντικά λιγότερο ανεκτικό. Η αποκατάσταση της ζημιάς θα απαιτήσει περισσότερα από την ανάπτυξη νέων αεροπλανοφόρων ή πρόσθετες κυρώσεις. Θα απαιτήσει είτε μια θεμελιώδη επανεκτίμηση των σκοπών και των μέσων είτε την αποδοχή μόνιμα υψηλότερου κόστους και κινδύνων για φθίνουσες αποδόσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν ακόμα να προβάλλουν ισχύ πέρα από τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό με τρόπους που λίγοι ανταγωνιστές μπορούν να τις συναγωνιστούν. Διατηρούν απαράμιλλα δίκτυα συμμαχιών στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία. Το τεχνολογικό και οικονομικό τους βάθος παραμένει τρομερό. Αλλά η Μέση Ανατολή, και συγκεκριμένα ο Περσικός Κόλπος, έχει γίνει μια ζώνη όπου η αναλογία κόστους /προς όφελος έχει γίνει έντονα αρνητική. Αυτή είναι μια διαρθρωτική αλλαγή, όχι μια προσωρινή οπισθοδρόμηση.
Ο Δρόμος που Βρίσκεται Μπροστά
Η ιστορία δεν προσφέρει καθαρό τέλος. Οι αυτοκρατορίες σπάνια καταρρέουν σε μια μόνο δραματική στιγμή. Διαβρώνονται μέσω συσσωρευμένων λανθασμένων υπολογισμών, των οποίων οι συνέπειες επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου. Ο πόλεμος του Βιετνάμ δεν τερμάτισε την αμερικανική ηγεμονία, αλλά σηματοδότησε την αρχή του τέλους της τάξης του Μπρέτον Γουντς μετά το 1945 και την έναρξη της χρηματιστικοποιημένης αυτοκρατορίας που την αντικατέστησε. Οι πόλεμοι στο Ιράκ και το Αφγανιστάν αποκάλυψαν τα όρια της καταπολέμησης της εξέγερσης και της οικοδόμησης εθνών, αλλά δεν απείλησαν άμεσα το καθεστώς του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος.
Ο πόλεμος του Ιράν βρίσκεται σε διαφορετική συγκυρία. Συμπίπτει με ήδη ορατές τάσεις: την άνοδο των εναλλακτικών συστημάτων πληρωμών, τη συσσώρευση χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες, τις διμερείς ενεργειακές συμφωνίες που δεν κοστολογούνται σε δολάρια και την αργή κατασκευή παράλληλων χρηματοπιστωτικών υποδομών από την Κίνα, τη Ρωσία και τμήματα του Παγκόσμιου Νότου. Όταν η στρατιωτική υπερβολή διασταυρώνεται & τέμνει αυτές τις κοσμικές μετατοπίσεις, η ζημιά δεν απορροφάται πλέον εύκολα.
Για τους Αμερικανούς πολιτικούς, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, που εξακολουθούν να είναι προσηλωμένοι στην φιλελεύθερη ηγεμονία, ο πειρασμός θα είναι να διπλασιάσουν τις πιέσεις ─ περισσότερες κυρώσεις, περισσότερες μυστικές επιχειρήσεις, περισσότερη πίεση στους περιφερειακούς συμμάχους. Για όσους αναγνωρίζουν τα όρια που περιγράφει ο καθηγητής Μερσχάιμερ, η επιτακτική ανάγκη είναι διαφορετική: να αποδεχτούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να υπαγορεύσουν τα αποτελέσματα σε κάθε θέατρο με αποδεκτό κόστος και να δώσουν προτεραιότητα στη διατήρηση της κεντρικής ισχύος έναντι της υπεράσπισης του περιφερειακού κύρους.
Η προειδοποίηση του Βαρουφάκη είναι ακόμη πιο έντονη. Εάν ο μηχανισμός ανακύκλωσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ο οποίος έχει υποστηρίξει επί δεκαετίες τα ελλείματα, αρχίσει να καταρρέει, ο χώρος για σφάλματα συρρικνώνεται δραματικά. Οι φούσκες των περιουσιακών στοιχείων που υποστηρίζονται από συνεχείς εισροές γίνονται ευάλωτες σε απότομες διακοπές. Οι πολιτικοί συνασπισμοί που βασίζονται στην υπόσχεση μιας ανώδυνης ηγεμονίας καταρρέουν όταν το κόστος γίνεται ορατό και αναπόφευκτο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χάσει αρκετούς πολέμους στο παρελθόν και έχουν υπομείνει & αντέξει. Έχασαν αυτόν τον πόλεμο με το Ιράν με τέτοιο άσχημο τρόπο που απειλεί την ίδια την αρχιτεκτονική που κάποτε έκανε τέτοιες απώλειες ανεκτές. Αυτό είναι το μέτρο της τεράστιας ζημιάς που εντόπισε ο Τζον Μερσχάιμερ ─ και ο λόγος για τον οποίο οι μετασεισμοί θα συνεχίσουν να αναδιαμορφώνουν τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια τάξη για τα επόμενα χρόνια.
Η εποχή που αντιμετωπίζαμε, εμείς Αμερικάνοι, τον κόσμο σαν ένα σφυρί έχει φτάσει στα ακραία όρια του στον Περσικό Κόλπο. Αυτό που θα την αντικαταστήσει ─ είτε ένας ειλικρινής & πειθαρχημένος ρεαλισμός που αποδέχεται πολυπολικούς περιορισμούς είτε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να επαναβεβαιωθεί η κυριαρχία με πιο ριψοκίνδυνα μέσα ─ θα καθορίσει εάν η ζημιά θα παραμείνει αναχαιτίσιμη ή θα γίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο. Το Ιράν έχει δείξει ότι η κυριαρχία, όταν υπερασπίζεται με στρατηγική υπομονή και ασύμμετρα εργαλεία, μπορεί να επιβάλει πραγματικό κόστος ακόμη και στην ισχυρότερη δύναμη του κόσμου. Η αυτοκρατορία δεν έχει ακόμη διαλυθεί, αλλά η ψευδαίσθηση της παγκόσμιας κυριαρχίας χωρίς κόστος έχει καταρρεύσει.
