Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ των υπηρεσιακών του υπουργείου Άμυνας (ΓΕΕΦ) και του υπουργείου Δικαιοσύνης (Αστυνομίας) για τη συνένωση των ηλεκτρονικών τους αρχείων. Εξέλιξη που θα ανοίξει τον δρόμο για τη διενέργεια ελέγχων στα αεροδρόμια, λιμάνια και στις μαρίνες της Κυπριακής Δημοκρατίας προς εντοπισμό των εφέδρων που αποφεύγουν να εκπληρώνουν τη διά νόμου υποχρέωσή τους για εφεδρική υπηρεσία, εκμεταλλευόμενοι τη σημερινή αδυναμία των κρατικών υπηρεσιών να τους
εντοπίσει.
Σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, περίπου 11.000 έφεδροι δεν παρουσιάζονται για υπηρεσία διότι είναι άγνωστη η διεύθυνσή τους, συνεπώς δεν εντοπίζονται για να τους επιδοθεί το φύλλο ατομικής πρόσκλησης (ΦΑΠ) ή εξακολουθούν να είναι δηλωμένοι ως φοιτητές ή εργαζόμενοι στο εξωτερικό.
Στο πλαίσιο, λοιπόν, της προσπάθειας που καταβάλλεται για τον εντοπισμό των εφέδρων που λουφάρουν, αποφασίστηκε μεταξύ άλλων, η ένταξη του αρχείου της Διεύθυνσης Επιστράτευσης του ΓΕΕΦ στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της Αστυνομίας, η οποία τηρείται για τον έλεγχο των πολιτών που διακινούνται εντός και εκτός συνόρων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με αυτό τον τρόπο θα διαπιστώνεται η επιστρατευτική εκκρεμότητα των πολιτών με στόχο την επίδοση των ΦΑΠ για να παρουσιαστούν σε καθορισμένο χρόνο και τόπο για την επιστρατευτική τακτοποίηση. Υπάρχει και εισήγηση από πλευράς του υπουργείου Άμυνας για τη δυνατότητα επιβολής εξώδικου προστίμου για τις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Ειδικότερα, το μέτρο αυτό θα λειτουργεί ως εξής: όταν στο πλαίσιο του συνήθους ελέγχου που διενεργείται κατά την προσέλευση του επιβατικού κοινού στις θυρίδες ελέγχου εντοπιστεί έφεδρος σε βάρος του οποίου εκκρεμεί οποιαδήποτε στρατιωτική εντολή για υπηρεσία, τότε, θα γίνεται εξακρίβωση των στοιχείων του για σκοπούς επίδοσης του ΦΑΠ για παρουσίαση σε συγκεκριμένη ημερομηνία μετά την επάνοδό του στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του εφέδρου στην εν λόγω διαταγή κλήσεως, δύναται να αποτελέσει νομική βάση για δίωξη λόγω ανυποταξίας από τις στρατιωτικές Αρχές.
Επιπρόσθετα, η ανωτέρω διαδικασία θα πρέπει να εφαρμόζεται, σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, και στα σημεία ελέγχου των οδοφραγμάτων. Επιπλέον, ο κ. Μιχαηλίδης εισηγείται όπως στις περιπτώσεις όπου έφεδρος παραλείπει να συμμορφωθεί προς τη διαταγή κλήσεως για παρουσίασή του στο Τμήμα Επιστράτευσης, πέραν της προώθησης της υφιστάμενης διαδικασίας δίωξής του για το αδίκημα της ανυποταξίας, παράλληλα, να εκδηλώνονται ενέργειες για τοποθέτηση των ατομικών του στοιχείων στον κατάλογο προσώπων για τα οποία απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο (stop list), όπως ακριβώς εφαρμόζεται κατ’ αναλογία στις περιπτώσεις των ανυπότακτων στρατιωτικής θητείας.
Στρατιωτικοί υπό αστυνομική ιδιότητα
Στη έκθεσή του για το σύστημα επιστράτευσης των εφέδρων, που έδωσε την περασμένη Τετάρτη στη δημοσιότητα, ο Γενικός Ελεγκτής προβαίνει σε άλλη μια εισήγηση προς το Υπουργείο Άμυνας που σκοπό έχει τον εντοπισμό των χιλιάδων εφέδρων που είναι καταχωρημένοι με άγνωστη διεύθυνση. Συγκεκριμένα, προτείνεται η προώθηση νομοθετικής ρύθμισης προκειμένου να δύναται η άσκηση συγκεκριμένων καθηκόντων που σήμερα εκτελούνται από την Αστυνομία και αφορούν στην επίδοση στρατιωτικών εντολών, όπως εξακρίβωση στοιχείων, λήψη κατάθεσης, επίδοση ΦΑΠ κ.α. προς τους εφέδρους, από κατάλληλα εξουσιοδοτημένο και εκπαιδευμένο προσωπικό της Εθνικής Φρουράς, το οποίο θα τοποθετείται για τον σκοπό αυτό στους αστυνομικούς σταθμούς στη βάση της πρόνοιας του άρθρου 64(2) του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου.
Όπως δήλωσε στον «Φ» ο κ. Μιχαηλίδης, η εν λόγω πρόταση αποτελεί ουσιαστικά προέκταση του μέτρου που ήδη εφαρμόζεται σήμερα από μέρους του ΓΕΕΦ για τη διευκόλυνση του έργου των αστυνομικών οργάνων αναφορικά με την επίδοση των ανωτέρω εντολών προς τους εφέδρους, μέσω της διάθεσης στελεχών ή οπλιτών της ΕΦ εντός των αστυνομικών σταθμών. Η διαφορά, όπως εξήγησε, έγκειται στην προέκταση των καθηκόντων που θα ανατίθενται στο υπό αναφορά στρατιωτικό προσωπικό, το οποίο θα δύναται στη βάση σχετικής νομοθετικής ρύθμισης εφόσον προωθεί και ψηφιστεί, να προσεγγίζει υπό αστυνομική ιδιότητα τους εφέδρους, επιδιώκοντας την επιτυχή εκτέλεση/υλοποίηση των εκάστοτε στρατιωτικών εντολών.
«Τους ξέρουμε, αλλά…»
Αξίζει να αναφερθεί ότι η παραπάνω εισήγηση του Γενικού Ελεγκτή προέκυψε μετά από κατ’ ιδίαν συναντήσεις που είχαν, στο πλαίσιο των ελέγχων τους, λειτουργοί της Ελεγκτικής Υπηρεσίας με τα στελέχη της ΕΦ που υπηρετούν στα Τμήματα Επιστράτευσης, τα οποία γνωρίζουν από πρώτο χέρι τι ακριβώς συμβαίνει.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τους εν λόγω στρατιωτικούς, στις πλείστες περιπτώσεις οι διευθύνσεις του χώρου εργασίας ή τόπου διαμονής των εφέδρων που παραμένουν επί σειρά ετών χαρακτηρισμένοι ως αγνώστου διαμονής, παρά τις συνεχείς προσπάθειες από μέρους των αστυνομικών οργάνων, είναι γνωστές στις στρατιωτικές Αρχές μέσω σχετικών αναφορών/πληροφοριών που συλλέγονται από τους υπόλοιπους εφέδρους που είναι ήδη ενταγμένοι σε μονάδες της ΕΦ. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο έφεδρος δεν έχει στρατιωτική ιδιότητα τη δεδομένη χρονική στιγμή, καθιστά αναγκαία την προσέγγισή του μόνο από τις αστυνομικές Αρχές, οι οποίες με τη σειρά τους προβάλλουν ως κύριο επιχείρημα για τη μη διεκπεραίωση των ανωτέρω στρατιωτικών εντολών την έλλειψη διαθέσιμου χρόνου λόγω αυξημένου φόρτου εργασίας και μειωμένης στελέχωσης των αστυνομικών σταθμών σε προσωπικό. «Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θεωρούμε ότι η υιοθέτηση της εν λόγω σύστασης θα συμβάλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των Τμημάτων Επιστράτευσης για την επιστρατευτική παρακολούθηση της Εφεδρείας, καθώς επίσης στην περαιτέρω συμμόρφωση των εφέδρων έναντι των προνοιών του Νόμου, που αφορούν στην εκπλήρωση της υποχρέωσης εφεδρικής υπηρεσίας στην ΕΦ», αναφέρει στην έκθεσή του προς το υπουργείο Άμυνας ο κ. Μιχαηλίδης.
Το νομοσχέδιο για επίδοση ΦΑΠ που εξόργισε το ΥΠΑΜ
Τον Σεπτέμβριο του 2011, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Λουκάς Λουκά κατέθεσε πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση, η οποία, προέβλεπε τη μετακύλιση της ευθύνης του εντοπισμού και της επίδοσης των ΦΑΠ και άλλων στρατιωτικών εγγράφων στους χιλιάδες έφεδρους και εθνοφύλακες από την Αστυνομία στο ΓΕΕΦ και στο Υπουργείο Άμυνας. Με τη διευκρίνιση, ότι τα μέλη της Αστυνομίας θα συνεχίσουν να λαμβάνουν καταθέσεις στις περιπτώσεις μη παρουσίασης εφέδρων και εθνοφυλάκων.
Προς τεκμηρίωση της εισήγησής του, ο κ. Λουκά κατέθεσε γραπτό σημείωμα προς το Υπουργικό Συμβούλιο, ημερομηνίας 28/9/2011, αναφέροντας πως τα καθήκοντα και οι αποστολές της Αστυνομίας συνεχώς διογκώνονται, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα έλλειψης προσωπικού. Συνεπώς σημειώνει, η Αστυνομία δεν μπορεί να ανταποκριθεί, πλέον, σ’ αυτή την προσφορά υπηρεσίας προς το Υπουργείο Άμυνας.
Μάλιστα, ο υπουργός Δικαιοσύνης προκειμένου να γίνει πιο πειστικός, παρέθεσε ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου και σχετικά στοιχεία καθώς και τις αναγκαίες νομοθετικές ρυθμίσεις που επιβάλλεται να γίνουν προς τον σκοπό αυτό. Εν τέλει, η πρόταση του κ. Λουκά δεν προωθήθηκε καθώς το Υπουργείο Άμυνας σήκωσε τα χέρια και προειδοποίησε για τις τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει στο στράτευμα η έγκριση ενός τέτοιου νομοσχεδίου. Να σημειωθεί, ότι από το 1964 μέχρι σήμερα η επίδοση των ΦΑΠ γίνεται από την Αστυνομία.
