Τό σημαντικό ἀρχαιολογικό εὓρημα τῆς Ὀλυμπίας, πού περιλαμβάνει 13 στίχους ἀπό τήν ραψωδία ξ τῆς Ὀδύσσειας, ἀποτελεῖ μία ἀπό τίς πολλές ἀκλόνητες ἀποδείξεις ὃτι ἡ ἀληθινή Ἰθάκη τοῦ Ὁμήρου εἶναι ἡ Λευκάδα.
Ὃπως εἶπαν οἱ ἀρχαιολόγοι, οἱ 13 αὐτοί στίχοι ἀναφέρονται στήν περιγραφή τῆς χοιροσπηλιᾶς τοῦ Εὐμαίου.
Πράγματι, ὁ Ὀδυσσέας ἒχει ἐπιστρέψει στήν Ἰθάκη, ὃπου τόν ἒφεραν οἱ Φαίακες, καί βρίσκεται στό μαντρί τοῦ χοιροβοσκοῦ Εὐμαίου μεταμφιεσμένος σέ ψευδοεπαίτη, ἑτοιμάζοντας σχέδιο γιά τήν ἐξόντωση τῶν μνηστήρων. Ἐκεῖ ἀφηγεῖται μία ψευδῆ ἀλλά ἀληθοφονή ἱστορία στόν Εὒμαιο γιά νά μή τόν ὑποψιασθεῖ καί τοῦ λέει ὃτι ἐπιστρέφει ἀπό τήν Θεσπρωτία, ὃπου δῆθεν συνάντησε… τόν Ὀδυσσέα, ὁ ὁποῖος εἶχε πάει στήν Δωδώνη γιά νά πάρει χρησμό. Ὁ ἲδιος, λέει, ὃτι ἒτυχε νά βρεῖ ἓνα θεσπρωτικό πλοῖο πού κατευθυνόταν στό Δουλίχιο, (τήν σημερινή Κεφαλληνία) καί ἐπιβιβάσθηκε σ᾽ αὐτό. Οἱ πλοιοκτῆτες μόλις ἒφθασαν τό ἀπόγευμα στήν Ἰθάκη, σκέφθηκαν νά πουλήσουν τόν Ὀδυσσέα σάν δοῦλο καί τόν ἒντυσαν μέ ράκη, (δικαιολογῶντας ἒτσι ὁ Ὀδυσσέας τήν ἐλεεινή ἐμφάνισή του στόν χοιροβοσκό), δένοντάς τον στό κατάρτι. Οἱ ἲδιοι βγῆκαν στήν στεριά νά πάρουν δεῖπνο, καθώς βράδυαζε, καί νά συνεχίσουν τό ταξίδι τους πρός Δουλίχιο.
Ὁ Ὀδυσσέας λέει ὃτι κάποιοι θεοί τόν βοήθησαν νά λυθεῖ κι αὐτός, κολυμπῶντας, γλυστρώντας πίσω ἀπό τό πηδάλιο γιά νά μή γίνει ἀντιληπτός, βγῆκε στήν στεριά καί κρύφθηκε σέ φυλλωσιές. Οἱ ναυτικοί, σάν ἀπόφαγαν, γύρισαν στό πλοῖο, εἶδαν ὃτι ὁ αἰχμάλωτός τους ἒλλειπε, τόν ἀναζήτησαν φωνάζοντας παντοῦ, ἀλλά δέν τόν βρῆκαν, ὁπότε ἀπέπλευσαν γιά Δουλίχιο. Ἀλλά ὃποιος ταξιδεύει ἀπό τήν Θεσπρωτική πρός νότο, τό πρῶτο νησί πού συναντᾶ εἶναι ἡ Λευκάδα. Α ὐ τ ό τό ν η σ ί ὁ Ὃ μ η ρ ο ς τ ό ἀ π ο κ α λ ε ῖ ΙΘΑΚΗ, καθώς ὁ Ὀδυσσέας συνομιλεῖ μέ τόν Εὒμαιο στό μαντρί του. Καί καταλήγει λέγοντας: <Ἒτσι λοιπόν βρέθηκα στό μαντρί ἑνός νοήμονος ἀνθρώπου. Φαίνεται μοῦ εἶναι γραφτό νά ζήσω>.
Αὐτό τό ἐξωπέταγμα τοῦ Ὀδυσσέα στήν Λευκάδα φαίνεται νά περιγράφουν οἱ στίχοι τῆς σπουδαίας ἐπιγραφῆς πού βρέθηκε στήν Ὀλυμπία, ἢ ἐν πάση περιπτώσει περιλαμβάνονται στήν συνομιλία ᾽Οδυσσέα καί Εὐμαίου. Κι αὐτό ἀποτελεῖ περίτρανη ἀπόδειξη ὃτι ἡ ἀληθινή Ἰθάκη τοῦ Ὁμήρου εἶναι ἡ Λευκάδα καί ὂχι ἡ σημερινή Ἰθάκη, (ἡ Σάμη τοῦ Ὁμήρου) γνωστή καί ὡς Θιάκι. Ἂν ἡ ὁμηρική Ἰθάκη ἦταν τό Θιάκι, δέν ὑπῆρχε λόγος νά βγοῦν οἱ ναυτικοί στήν ξηρά γιά νά δειπνήσουν, ὃπως συνήθιζαν μέ τήν δύση τοῦ ἡλίου, διότι θά εἶχαν ἢδη φθάσει καί στό Δουλίχιον, πού ἀπέχει ἐλάχιστα, μόλις τρία χιλιόμετρα. Ἀλλά ἀπό τήν Λευκάδα – Ἰθάκη, ἡ ἀπόσταση εἶναι μεγάλη καί θά ἒπρεπε νά πραγματοποιήσουν μεγάλο ταξίδι.
᾽Από τέτοιες καταφανεῖς ἀποδείξεις γεωγραφικῆς καί τοπογραφικῆς ἀκόμη περιγραφῆς, βρίθει ἡ Ὀδύσσεια, καί εἶναι ἀπορίας ἂξιον πῶς ὃλες αὐτές οἱ συγκλονιστικές ἀπόδείξεις, πού ἒφερε στό φῶς ἡ ἀρχαιολογική σκαπάνη τοῦ Γερμανοῦ Ἀρχαιολόγου Γουλιέλμου Ντέρπφελντ, ἀλλά καί τά βιβλία τοῦ γράφοντος τοῦ γράφοντος, ἀγνοήθηκαν ἀνεξήγητα ἀπό τό ἀρχαιολογικό κατεστημένο, ντόπιο καί ξένο.
