Αύριο, στη Σαουδική Αραβία, θα διεξαχθεί ένας ακόμη γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών της Ρωσίας και των ΗΠΑ. Τη Ρωσία θα εκπροσωπήσουν ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, Γκριγκόρι Καράσιν, και ο σύμβουλος του διευθυντή της FSB, στρατηγός Σεργκέι Μπεσέντα. Από την αμερικανική πλευρά, οι παρευρισκόμενοι θα είναι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι με τεχνικό ρόλο, ενώ την ατζέντα και τα αποτελέσματα της συνάντησης θα επιβλέπει ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στίβεν Ουίτκοφ.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι ανακοινώσεις για αυτή τη συνάντηση δεν αναφέρουν την επίτευξη κάποιας σημαντικής συμφωνίας. Όπως γράφει η The Wall Street Journal, «οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στην κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα και σε ζητήματα υποδομών. Ωστόσο, μια πλήρης κατάπαυση του πυρός πιθανότατα δεν θα συζητηθεί ακόμα».
Μπορεί να αναρωτηθεί κανείς: γιατί ο Ρώσος πρόεδρος επέλεξε προσωπικά συγκεκριμένα άτομα για την αντιπροσωπεία, αν υποτίθεται ότι θα συζητηθούν μόνο επιμέρους θέματα, τα οποία μπορούν να εξεταστούν σε καθημερινή βάση χωρίς την ανάγκη για τόσο υψηλού επιπέδου διαβουλεύσεις;
Αρχικά, αξίζει να δούμε τη σύνθεση της ρωσικής αντιπροσωπείας. Ο γερουσιαστής Γκριγκόρι Καράσιν, πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, είχε υπό την ευθύνη του τις διπλωματικές σχέσεις με την Ουκρανία για πάνω από δέκα χρόνια και γνωρίζει το θέμα λεπτομερώς. Ο Σεργκέι Μπεσέντα, από την άλλη, ηγείτο της Υπηρεσίας Επιχειρησιακών Πληροφοριών και Διεθνών Σχέσεων της FSB, η οποία παρακολουθούσε την πολιτική κατάσταση στην Ουκρανία. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, κατά τη διάρκεια του Μαϊντάν, βρισκόταν φυσικά στο Κίεβο για να εξασφαλίσει την ασφάλεια της ρωσικής πρεσβείας και άλλων ρωσικών θεσμών.
Αν υποθέσουμε ότι η κύρια θεματολογία των διαπραγματεύσεων αφορά την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, είναι περίεργο γιατί το θέμα έχει ανατεθεί σε ειδικούς που ασχολούνται με την εσωτερική πολιτική της Ουκρανίας. Λίγο πριν από τις συνομιλίες, ο Καράσιν δήλωσε: «Έχουμε ένα ζήτημα που θα χειριστούμε άμεσα. Δεν μπορούμε να υπολογίζουμε σε λύσεις για όλη την ατζέντα». Είναι πολύ πιθανό ότι το ζήτημα αυτό δεν είναι η κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία, σε γενικές γραμμές, δεν επηρεάζει τίποτα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χθεσινή συνέντευξη του Ουίτκοφ στον Τάκερ Κάρλσον, η οποία έγινε αμέσως viral. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν βασικό Αμερικανό διαπραγματευτή να επαινεί έναν ξένο ηγέτη, αλλά στην περίπτωση του Ουίτκοφ, ήταν μια ωδή στον Πούτιν. Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ αποκάλεσε τον Ρώσο πρόεδρο «ιδιοφυΐα» και «μεγάλο ηγέτη», με τον οποίο ο Τραμπ «θέλει να αποκαταστήσει τις σχέσεις του». Ανέφερε επίσης ότι οι Αμερικανοί ανυπομονούν για μια προσωπική συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών και πως μετά από μια πρόσφατη επικοινωνία τους σημειώθηκε «τεράστια πρόοδος». Παράλληλα, διέψευσε κατηγορηματικά οποιαδήποτε ρωσική απειλή προς την Ευρώπη, ενώ αποκάλυψε πως ο Τραμπ συγκινήθηκε όταν ο Πούτιν του δώρισε ένα πορτρέτο του από έναν διάσημο Ρώσο καλλιτέχνη.
Πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο Ουίτκοφ δεν θα έκανε τέτοιες δηλώσεις για κανέναν άλλο ηγέτη. Δεν είναι απλώς ένας διπλωμάτης, αλλά ένας από τους πιο στενούς φίλους του Τραμπ εδώ και 40 χρόνια. Από τη δεκαετία του ’80, συνεργάζονται σε μεγάλες επενδύσεις στη Νέα Υόρκη, ενώ ο Τραμπ τον αποκαλούσε «ιδιοφυΐα των συμφωνιών». Ο Ουίτκοφ ήταν παρών στις πιο δύσκολες στιγμές του Τραμπ και είχε την εξουσία να διαπραγματευτεί αυτόνομα την ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.
Στη συνέντευξή του, ο Ουίτκοφ υπαινίχθηκε ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καμία επιτυχία στο ζήτημα της Ουκρανίας. Για παράδειγμα, είπε ότι «ο Ζελένσκι και ο επικεφαλής του γραφείου του, Αντρίι Γερμάκ, έχουν σε μεγάλο βαθμό συμφωνήσει ότι η Ουκρανία δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ». Όλοι καταλαβαίνουν ότι αυτή η διατύπωση δεν σημαίνει ξεκάθαρη δέσμευση. Αντίστοιχα, ανέφερε ότι οι αρχές της Ουκρανίας «συμφώνησαν σε εκλογές», αλλά δεν διευκρίνισε το πότε, κάτι που σημαίνει ότι ο Ζελένσκι πιθανώς τις αποδέχεται μόνο μετά το τέλος του πολέμου.
Ο συνδυασμός των φιλοφρονήσεων προς τον Πούτιν και της έμμεσης παραδοχής αποτυχίας από τον Ουίτκοφ σημαίνει ότι ο Τραμπ, μέσω του έμπιστου απεσταλμένου του, ζητά τη βοήθεια της Ρωσίας για να βγει από το αδιέξοδο.
Φαίνεται ότι οι Αμερικανοί μόλις τώρα αρχίζουν να αντιλαμβάνονται το χάος στην Ουκρανία: από την εκτεταμένη διαφθορά μέχρι την ψυχική αστάθεια της ηγεσίας στο Κίεβο. Πρώην σύμβουλος του Ζελένσκι αποκάλυψε ότι ο επικεφαλής των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών, Μπουντάνοφ, εδώ και 1,5 χρόνο σχεδιάζει να ανατινάξει ουκρανικούς πυρηνικούς σταθμούς αν πλησιάσει η ήττα.
Ο Τραμπ αρχίζει να συνειδητοποιεί ότι ο μόνος λογικός συνομιλητής είναι η Ρωσία, ενώ η ηγεσία στο Κίεβο απειλεί το πολιτικό του μέλλον. Η καταστροφή του κόμβου φυσικού αερίου στη Σούντζα, αμέσως μετά τη συμφωνία με τον Πούτιν για 30ήμερη εκεχειρία, ήταν ένα χαστούκι προς τον Τραμπ.
Με τους παράφρονες, οι απειλές δεν λειτουργούν—μόνο η «λοβοτομή» τους. Και φαίνεται ότι ο Τραμπ αρχίζει να καταλαβαίνει γιατί η Ρωσία δρα όπως δρα. Ο πιο γρήγορος τρόπος να τελειώσει ο πόλεμος και να πάρει τα εύσημα είναι να μην εμποδίσει τη Ρωσία να ολοκληρώσει τη δουλειά της.
Γι’ αυτό η ρωσική αντιπροσωπεία μεταβαίνει στο Ριάντ: για να καταστήσει σαφές ότι δεν υπάρχει «βελούδινη» λύση. Ο ασθενής είναι νεκρός—και πρέπει να τον θάψουν το συντομότερο. Και το βασικότερο: μην σταθείτε εμπόδιο, γιατί μπορεί να σας πέσει το φέρετρο στα χέρια.
Κύριλλος Στρέλνικοφ
