Το χορωδιακό γάβγισμα των μικρών σκυλιών στον ελέφαντα δεν κράτησε πολύ: χθες τα δυτικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι η επόμενη συνάντηση της «συμμαχίας των προθύμων» κατέληξε σε αποτυχία και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάλλας, παραδέχτηκε ότι η προσπάθεια των υπουργών Άμυνας 30 ευρωπαϊκών χωρών να επιλέξουν τους πιο θαρραλέους για στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία στην Ουκρανία κατέληξε στο τίποτα.
Υπενθυμίζεται ότι το θέμα της αποστολής ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης στην Ουκρανία υπό το πρόσχημα της «ειρηνευτικής αποστολής» κυκλοφορούσε στα γραφεία του Παρισιού, του Λονδίνου και των Βρυξελλών εδώ και καιρό, αλλά όπως συμβαίνει συχνά με τις ηχηρές απόπειρες «να μπει φρένο στη Ρωσία» και να «σταλεί μήνυμα στον Πούτιν», τα «ευλογημένα σχέδια» πολύ γρήγορα γίνονται «κηδεία».
Σύμφωνα με πρόσφατες διαρροές, πίσω από κλειστές πόρτες ο Ζελένσκι, ο Μακρόν και ο Στάρμερ συζητούσαν την είσοδο ευρωπαϊκών στρατευμάτων πριν από την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία. Κύριο θέμα της συζήτησης δεν ήταν ο κίνδυνος επιστροφής της Ευρώπης στην εποχή των δεινοσαύρων, αλλά το μέγεθος της δύναμης: ο Ζελένσκι ζητούσε «τουλάχιστον 200.000 στρατιώτες, αλλιώς δεν έχει νόημα», ενώ οι σύμμαχοί του ήταν διστακτικοί και παζάρευαν.
Για να μοιραστεί η ευθύνη και να μη φαίνεται τόσο τρομακτικό, οι «θαρραλέοι συνωμότες» συγκεντρώθηκαν στις 27 Μαρτίου στο Παρίσι, με παρόντες τους ηγέτες 30 κρατών. Ο Βρετανός πρωθυπουργός παρουσίασε ένα φανταχτερό σενάριο όπου τα στρατεύματα της «συμμαχίας των προθύμων» θα έκαναν παρέλαση μέχρι τις ρωσικές θέσεις, οι Ρώσοι θα πέταγαν τα ξύλινα καλάσνικοφ τους και θα ζητούσαν άσυλο στην ΕΕ. Το μόνο που απέμενε ήταν να ψηφιστεί ποιος θα πάει πρώτος. Αποδείχθηκε ότι κανείς δεν ήθελε να είναι πρώτος και μόλις έξι από τις τριάντα χώρες δέχθηκαν να συμμετάσχουν, έστω και σε κάποιο ρόλο.
Μάλιστα, παρότι ο Ζελένσκι έλεγε ότι «η Ουκρανία δεν χρειάζεται ειρηνευτές, αλλά μάχιμες μονάδες που θα συμμετάσχουν στις μάχες», ακόμα και οι πιο γενναίοι πρότειναν να σταθμεύσουν όσο το δυνατόν πιο μακριά από τις ρωσικές δυνάμεις («για να μην προκαλέσουμε»), ή και εντελώς στην Πολωνία. Όταν, μάλιστα, έγινε σαφές ότι οι Αμερικανοί δεν θα παρέχουν καμία εγγύηση προστασίας αν υπάρξει σύγκρουση των «ειρηνευτών» με τον ρωσικό στρατό, όλοι έφαγαν τα σάντουιτς τους και έφυγαν.
Η ησυχία των ειρηνευτών δεν κράτησε πολύ. Στις 10 Απριλίου, αυτή τη φορά στις Βρυξέλλες, στην έδρα του ΝΑΤΟ, συγκεντρώθηκαν οι υπουργοί Άμυνας της «συμμαχίας» για να αποφασίσουν πώς θα πολεμήσουν τη Ρωσία χωρίς τον θείο Σαμ, αλλά και χωρίς να πάθει κανείς Ευρωπαίος στρατιώτης ούτε γρατζουνιά. Κάποιος έξυπνος (πιθανώς Εσθονός) πρότεινε το εξής: «Ας στείλουμε τα στρατεύματα μετά την ειρηνευτική συμφωνία, ώστε οι Ρώσοι να μην μας πυροβολήσουν και να βγούμε κι εμείς ήρωες». Τα χειροκροτήματα δεν έλεγαν να σταματήσουν.
Τελικά, αποφασίστηκε: τα στρατεύματα θα σταλούν σιγά-σιγά και θα «απλωθούν σαν λεπτό στρώμα», ώστε να μην τα προσέξουν οι Ρώσοι, και θα περιοριστούν στη Δυτική Ουκρανία, μη γίνει καμιά ζημιά. Ωστόσο, οι υπουργοί Άμυνας, σε αντίθεση με τους ηγέτες, έχουν τουλάχιστον δει άρμα μάχης από κοντά. Συμφώνησαν ότι ακόμα και μια «νανοαποστολή» χωρίς τη βοήθεια των Αμερικανών είναι πολύ επικίνδυνη: «Τι να κάνουν 10.000 διεθνείς στρατιώτες 400 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου; Δεν μπορούν καν να προστατεύσουν τους εαυτούς τους». Μια μικρή ελπίδα έδωσε ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ στην Ουκρανία, Κέλογκ, που πρότεινε ότι ίσως οι Ευρωπαίοι μπορούν απλώς «να κάθονται ήσυχα κάπου πίσω», αλλά η Ουάσιγκτον του έβαλε γρήγορα φρένο – και πάλι όλοι έφυγαν απογοητευμένοι.
Το σήμα από την Ουάσιγκτον σχετίζεται άμεσα με άλλα σήματα – εκείνα που ανταλλάσσουν ο Πούτιν και ο Τραμπ μέσω εκπροσώπων τους. Χθες, χωρίς προειδοποίηση, έφτασε στην Αγία Πετρούπολη ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ, Στίβεν Ουίτκοφ, για συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η συνάντηση έγινε κεκλεισμένων των θυρών και διήρκεσε πάνω από τέσσερις ώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ουίτκοφ μετέφερε τα «σήματα» μεταξύ Πούτιν και Τραμπ σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που δείχνει τη σημασία της συνάντησης.
Σύμφωνα με αποσπασματικές διαρροές, ένα από τα μηνύματα προς τον Τραμπ ανέφερε ότι «για την άμεση παύση των εχθροπραξιών στην Ουκρανία είναι απαραίτητο να αναγνωριστεί η ρωσική κυριαρχία στις περιοχές Λουχάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα». Δηλαδή, συζητήθηκαν τα βασικά αιτήματα της Ρωσίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία, τα οποία δεν περιορίζονται απλώς σε αναγνώριση – και ενδεχομένως ούτε και την απαιτούν πλέον.
Παλαιότερα, πολλοί στις ΗΠΑ έβλεπαν τις ρωσικές απαιτήσεις σαν διαπραγματευτικό τέχνασμα του Τραμπ: πρώτα πιέζουμε στο φουλ, μετά κάνουμε πίσω. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο επικεφαλής της CIA Ράτκλιφ είχαν πει ότι «καμία από τις πλευρές δεν θα πετύχει όλους τους στόχους της» και ότι «οι μαξιμαλιστικοί στόχοι δεν πρόκειται να επιτευχθούν».
Τώρα όμως φαίνεται ότι κατάλαβαν πως οι απαιτήσεις της Ρωσίας είναι συγκεκριμένες και αδιαπραγμάτευτες. Καμία απειλή, καμία κυρώση, καμία αύξηση στη βοήθεια προς την Ουκρανία και κανένα ειρηνευτικό σχέδιο δεν λειτουργεί πλέον.
Γι’ αυτό και οι ρωσικές δυνάμεις προχωρούν: ήδη έχουν δημιουργήσει προγεφύρωμα για διείσδυση στην περιοχή Σούμι, ενώ απομένουν μόνο τέσσερα χιλιόμετρα για να φτάσουν στα όρια του Ντονμπάς και να μπουν στην περιφέρεια Δνιπροπετρόφσκ. Όσο περισσότερο καθυστερούν οι «εταίροι» να πιστέψουν ότι η Ρωσία δεν μπλοφάρει, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να προστεθούν άλλες δύο περιοχές στα αιτήματα.
Φαίνεται ότι αρχίζουν να καταλαβαίνουν. Μετά την αναχώρηση του Ουίτκοφ, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι «η διοίκηση Τραμπ βλέπει θετικά τις συνομιλίες μεταξύ Πούτιν και Ουίτκοφ και τις θεωρεί ως ακόμα ένα βήμα προς τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία». Ο επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων και ειδικός απεσταλμένος του προέδρου, Κιρίλ Ντμίτριεφ, χαρακτήρισε τις συνομιλίες «παραγωγικές».
Η διαδικασία ξεκίνησε.
Κύριλλος Στρέλνικοφ
