Τριγμούς στον ευρωπαϊκό και κατ’ επέκταση στον ελληνικό αγροτικό τομέα προκαλεί η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – Mercosur, με αγροτικές οργανώσεις, ευρωβουλευτές και ειδικούς να κάνουν λόγο για μια καταστροφική εξέλιξη που απειλεί εισοδήματα, θέσεις εργασίας, επισιτιστική ασφάλεια και τα ίδια τα θεμέλια της ευρωπαϊκής γεωργίας.
Η συμφωνία, που εγκρίθηκε από τους εκπροσώπους των κρατών-μελών της ΕΕ σε κρίσιμη ψηφοφορία την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου, αφορά την κατάργηση δασμών στο 91% των προϊόντων που διακινούνται μεταξύ ΕΕ και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη), δημιουργώντας μια ενιαία αγορά 780 εκατ. καταναλωτών.
Όμως, πέρα από τη θεωρία των αριθμών, αν θέλουμε να κοιτάξουμε την αλήθεια κατάματα, όσα έρχονται είναι εφιαλτικά.
«Προδοσία της ευρωπαϊκής γεωργίας»
Σύμφωνα με το European Milk Board (EMB), η έγκριση της συμφωνίας είναι «προδοσία της γεωργίας της ΕΕ» και «μετωπική επίθεση» στον πρωτογενή τομέα.
Όπως τονίζει, η συμφωνία: καταστρέφει τα αγροτικά εισοδήματα, πιέζει βίαια τις τιμές παραγωγού και εξαναγκάζει τους Ευρωπαίους αγρότες –άρα και τους Έλληνες– σε έναν καταστροφικό ανταγωνισμό με εισαγόμενα προϊόντα που παράγονται με πολύ χαμηλότερα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα.
Το EMB προειδοποιεί ότι η κατάσταση είναι ήδη οριακή, με κατάρρευση τιμών στην αγορά γάλακτος, ενώ ζητά την άμεση ενεργοποίηση μηχανισμών περιορισμού της παραγωγής.
«Οτιδήποτε άλλο είναι πολιτικά ανεύθυνο και στέλνει ένα θανατηφόρο μήνυμα στον αγροτικό κόσμο της Ευρώπης», σημειώνει.
Η συμφωνία προβλέπει ανώτατα όρια εισαγωγών με μειωμένους δασμούς, τα οποία όμως, σύμφωνα με τους επικριτές, αρκούν για να τινάξουν στον αέρα ευαίσθητους τομείς (99.000 τόνοι βοδινού κρέατος ή 1,5% της παραγωγής της ΕΕ, 180.000 τόνοι πουλερικών ή 1,3% και 25.000 τόνοι χοιρινού).
Ήδη, το ένα τρίτο των εισαγωγών πουλερικών στην ΕΕ προέρχεται από χώρες της Mercosur, ενώ έπονται αυξημένες ροές βοδινού, ζάχαρης, καλαμποκιού, μελιού και αιθανόλης.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται με απαγορευμένα φυτοφάρμακα, χαλαρούς ελέγχους και χαμηλό κόστος εργασίας.
Χαρακτηριστικό είναι ότι: πάνω από 30 δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη ζαχαροκάλαμο στη Βραζιλία έχουν απαγορευτεί στην ΕΕ, ενώ το 52% των φυτοφαρμάκων που επιτρέπονται στο καλαμπόκι στη Mercosur δεν επιτρέπονται στην Ευρώπη.
Υγειονομικοί και περιβαλλοντικοί κίνδυνοι
Οι ανησυχίες δεν σταματούν στην οικονομία.
Εκθέσεις της DG SANTE αποκαλύπτουν σοβαρές ελλείψεις στη Βραζιλία στην επιτήρηση της γρίπης των πτηνών, υποαναφορά κρουσμάτων και χρήση απαγορευμένων μεθόδων απολύμανσης, όπως το χλώριο στα πουλερικά.
Παράλληλα, η έλλειψη πλήρους ιχνηλασιμότητας, ειδικά στο βοδινό κρέας, δημιουργεί φόβους ότι προϊόντα συνδεδεμένα με αποψίλωση δασών θα κατακλύσουν την ευρωπαϊκή αγορά.
Δεκάδες χιλιάδες εκτάρια κινδυνεύουν να χαθούν ετησίως, ενώ οι περιβαλλοντικές «ρήτρες» της συμφωνίας χαρακτηρίζονται ανεφάρμοστες και χωρίς κυρώσεις.
Η συμφωνία εγείρει και σοβαρά ζητήματα εργασιακών δικαιωμάτων.
Παρά την τυπική κύρωση διεθνών συμβάσεων, καταγράφονται περιπτώσεις παιδικής και καταναγκαστικής εργασίας στις χώρες της Mercosur.
Σύμφωνα με τον ITUC Global Rights Index, όλες οι χώρες, πλην της Ουρουγουάης, παραβιάζουν συστηματικά βασικά εργασιακά δικαιώματα.
Το αποτέλεσμα; Προϊόντα που παράγονται με εργασιακή εκμετάλλευση εισάγονται στην Ευρώπη, συμπιέζοντας μισθούς, θέσεις εργασίας και συνθήκες στον ευρωπαϊκό αγροτικό και μεταποιητικό τομέα.
Αγρότες στο στόχαστρο
Παρότι η Κομισιόν προβάλλει οφέλη για την Ελλάδα –περισσότερες εξαγωγές, χαμηλότερους δασμούς, ευκολότερη πρόσβαση σε αγορές– οι κίνδυνοι για τους Έλληνες αγρότες είναι υπαρκτοί και άμεσοι.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το καθεστώς της φέτας.
Η συμφωνία επιτρέπει τη χρήση του όρου «Φέτα» σε Αργεντινή, Βραζιλία και Ουρουγουάη για έως και επτά χρόνια, υπονομεύοντας ένα από τα πιο εμβληματικά ελληνικά προϊόντα, έστω και με υποχρεωτική ένδειξη προέλευσης.
Την ίδια στιγμή, προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, το κρέας και τα αγροτικά παράγωγα κινδυνεύουν να πιεστούν από φθηνότερες εισαγωγές, ενώ οι Έλληνες παραγωγοί καλούνται να τηρούν αυστηρούς κανόνες που οι ανταγωνιστές τους απλώς αγνοούν.
Αν μη τι άλλο, λοιπόν, η συμφωνία είναι «κακή για τους αγρότες, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία», ενώ έκανε λόγο για ανεπαρκείς δικλείδες ασφαλείας και πολιτική αδράνεια των κυβερνήσεων.
Παρότι η συμφωνία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί (εκκρεμεί ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πιθανή προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο) το μήνυμα προς τον αγροτικό κόσμο είναι σαφές: Η Mercosur απειλεί να μετατραπεί σε ταφόπλακα για τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής γεωργίας.
Και όπως προειδοποιούν οι αγροτικές οργανώσεις, αν η συμφωνία εφαρμοστεί, οι συνέπειες δεν θα είναι αναστρέψιμες.
Chevalier Noir
www.bankingnews.gr
