Του Γιάννη Σιδέρη
Οι αιώνες στα Βαλκάνια μένουν ακίνητοι, παγιωμένοι στους εθνικούς μύθους, τις εθνικιστικές επιδιώξεις, τις εδαφικές ονειρώξεις, τις αντιπαραθέσεις και το μίσος μεταξύ εθνοτήτων.
Τα χθεσινά δραματικά γεγονότα, με τους εκατοντάδες οπαδούς του VMRO -DPMNE του Νίκολα Γκρούεφσκι, να εισβάλουν στο κοινοβούλιο, να ξυλοκοπούν βουλευτές του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος και των κομμάτων της αλβανικής μειονότητας, οι οποίοι εκείνη την ώρα εξέλεγαν πρόεδρο του Κοινοβουλίου, δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία και δεν αφορούν μόνο την πολιτική κατάσταση των Σκοπίων. Αντιθέτως ενσωματώνουν την ανήσυχη περιρρέουσα βαλκανική ατμόσφαιρα, επηρεάζονται από αυτή και την ανατροφοδοτούν.
Η εισβολή των εθνικιστών έγινε, με αφορμή το γεγονός ότι οι βουλευτές του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος και των κομμάτων της αλβανικής μειονότητας θα εξέλεγαν για πρώτη φορά, έναν Αλβανό, τον Ταλάτ Τζαφέρι, ως πρόεδρο της Βουλής – τον πρώτο αλβανό πρόεδρο μετά το 1991, αφ΄ότου η ΠΓΔΜ κέρδισε την ανεξαρτησία της, μετά τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας.
Οι οπαδοί του Γκρουέφσκι είχαν συγκεντρωθεί έξω από τη Βουλή με στόχο να μπλοκάρουν την εκλογή, η οποία επισπεύσθηκε ενόψει της προγραμματισμένης για τη Δευτέρα επίσκεψης του αναπληρωτή βοηθού ΗΠΕΞ των ΗΠΑ στα Σκόπια, αρμόδιου για θέματα Ευρώπης και Ευρασίας. Η αντιπολίτευση στην ακυβέρνητη χώρα όλα δείχνουν ότι επεδίωξε να δημιουργήσει de facto κατάσταση, αφού μετά την εκλογή προέδρου θα μπορούσε να προχωρήσει και στον σχηματισμό κυβέρνησης. Τα πράγματα ωστόσο παίρνουν τώρα δραματική τροπή.
Το όλο πρόβλημα ουσιαστικά ενσωματώνει την αντιπαράθεση Σκοπίων και Τιράνων, καθώς έχουν αναβιώνει ψυχροπολεμικές συνθήκες στις σχέσεις των δύο χωρών. Το είχε σχεδόν «προβλέψει» στα τέλη Μαρτίου ο αλβανός πρωθυπουργός Εντι Ράμα στην ελβετική εφημερίδα Tagesanzeiger, λέγοντας «Η πολιτική θερμοκρασία στην περιοχή έχει ανέβει αισθητά». Αφορμή ήταν η άρνηση του Προέδρου Γκιόργκιε Ιβάνωφ να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο δεύτερο κόμμα, το οποίο επιδιώκει να συγκυβερνήσει με τα κόμματα της αλβανικής μειονότητας.
Παράλληλα, ερωτηθείς πόσο σίγουρα είναι τα σύνορα των Βαλκανίων, ο Ράμα απάντησε ότι «τα σύνορα θα κινδυνεύσουν αν η Ε.Ε. μείνει αδρανής, αν μας αφήσει ακάλυπτους και μας παραδώσει στις αγκάλες της Ρωσίας». Την ίδια στιγμή ο αλβανός ΥΠΕΞ Ντμίτρι Μπουσάτι, ζητούσε να ενσωματωθεί η κοινή διακήρυξη των αλβανικών κομμάτων, στο Σύνταγμα των Σκοπίων, γεγονός που η σκοπιανή πλευρά το κατήγγειλε ως παρέμβαση στα εσωτερικά της.
Σοσιαλδημοκράτες και αλβανοί βουλευτές προσπαθούν να δημιουργήσουν κυβέρνηση. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ευνοούν μια τέτοια κίνηση, προκειμένου να ωριμάσουν οι συνθήκες ένταξης της χώρας στο ΝΑΤΟ, (όπως έγινε και με το Μαυροβούνιο που θα είναι η 29ηχώρα της Συμμαχίας), έτσι ώστε να την αποτραβήξουν από την επιρροή της Ρωσίας στην οποία την είχε εντάξει η περίοδος Γκρούεφσκι.
Προς αυτή τη κατεύθυνση κινείται και Εντι Ράμα για τη χώρα του. Ο Αλβανός πρωθυπουργός ο οποίος είχε μαζέψει τους Αλβανούς πολιτικούς των Βαλκανίων στο Κόσοβο, πριν περίπου ένα μήνα, επανέλαβε τον εκβιασμό, προς τους Ευρωπαίους «Εάν κλείσει η ευρωπαϊκή προοπτική, εάν η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτύχει, τότε στα Βαλκάνια ανοίγει συζήτηση για τα σύνορα».
Και ως πρώτο βήμα δημιουργία της Μεγάλης Αλβανίας θα είναι η ένωση με το Κόσοβο, γεγονός που δεν θα αφήσει βέβαια ασυγκίνητη και άπραγη την Σερβία. Ο ΥΠΕΞ της τελευταίας Ιβισα Ντσάτσιτς, απέρριψε την ιδέα της Μεγάλης Αλβανίας, ενώ σε παλιότερη δήλωσή του ο Σέρβος πρωθυπουργός, Αλεξάντερ Βούτσιτς, είχε προϊδεάσει για δυναμική αντίδραση, ζητώντας από την Αλβανία «να σταματήσει την προαγωγή της αστάθειας στην περιοχή, και να πάψει να χτυπάει τα τύμπανα του πολέμου».
Η ελληνική κυβέρνηση
Τα ανωτέρω ήταν μια σύντομη, πρόχειρη περιγραφή του γεωπολιτικού πλαισίου και των κινδύνων που εγκυμονεί, και εντός του οποίου (και εξαιτίας του) λαμβάνουν χώρα τα χθεσινά γεγονότα των Σκοπίων.
Να θυμίσουμε ότι πέραν των τμημάτων της Χώρα μας, που παρουσιάζουν αλβανικοί χάρτες,( αλλά η ελληνική ηγεσία τα θεωρεί ως ιδεοληψία αλβανών εθνικιστών και καθησυχάζει), ο ίδιος ο αλβανός πρωθυπουργός έχει δημιουργήσει στη χώρα μας προβλήματα, τόσο με την διευθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ στο Ιόνιο, όσο και με τους Τσάμηδες.
Η ελληνική κυβέρνηση δυστυχώς κοιμάται εν ηρεμία. Δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι είναι απορροφημένη από την διαπραγμάτευση. Οφείλεται σε κάτι ουσιαστικότερο: Δεν έχει άποψη για τα εθνικά θέματα. Ως διεθνιστική, αυτά τα θεωρεί ενασχολήσεις καθυστερημένων εθνικιστικών κύκλων, ανάξια προσοχής.
Το γεγονός ότι στα Βαλκάνια αυτοί οι καθυστερημένοι κύκλοι είναι πρωθυπουργοί, ηγετικές ελίτ, πολιτικό προσωπικό, ότι αυτοί διαταράσσουν τις διεθνείς σχέσεις, ότι αυτοί ονειρεύονται αλλαγές συνόρων, της διαφεύγει.
Δεν είναι τυχαίο, που ο πρωθυπουργός, 27 μήνες τώρα, έχει επισκεφθεί μία και μόνη βαλκανική χώρα, την Σερβία, την ώρα που κάποιοι διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχίες ότι η Βαλκανική είναι έτοιμη να εκραγεί εκ νέου.
(Photo by Photo by Nake Batev/Anadolu Agency/Getty Image/Ideal Image)
