Η Τουρκία επιχειρεί να απαντήσει στην ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού από την ελληνική πλευρά, και βυθίζει στα διεθνή θεσμικά όργανα τη διπλωματία Γεραπετρίτη – Μητσοτάκη, χρησιμοποιώντας δικούς της χάρτες, τους οποίους έχει ήδη αποστείλει στην αρμόδια υπηρεσία της UNESCO.
«Αυτό το ορόσημο σηματοδοτεί την επίσημη αναγνώριση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού της Τουρκίας», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Άγκυρας.
Το περιεχόμενο του επίμαχου χάρτη:
Ο χάρτης προέρχεται από το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας και απεικονίζει κάποιες από τις πάγιες θέσεις της Τουρκίας.
Ξεχωρίζει μια κόκκινη γραμμή, η οποία εκτείνεται από την ελληνοτουρκική συνοριακή γραμμή στις εκβολές του Έβρου μέχρι τα βόρεια και μετά νότια των Δωδεκανήσων.
Η Τουρκία, δεν αναγνωρίζει στα ελληνικά νησιά δικαιώματα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων χωρικών υδάτων.
Στην Ανατολική Μεσόγειο, με διαγώνιες γραμμές σημειώνονται οι περιοχές για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες ερευνών υπέρ της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO), ενώ οι περιοχές με ροζ απόχρωση αντιστοιχούν στα μόνιμα πεδία ασκήσεων που έχει ορίσει η Τουρκία.
Τέλος, μια μαύρη γραμμή που διέρχεται βόρεια της Κρήτης και στη συνέχεια κατευθύνεται προς τα Στενά διασχίζοντας διεθνή ύδατα στο Αιγαίο ,αποτυπώνεται ως «υποθαλάσσιο καλώδιο».
Η Αθήνα προχωρά με τον αρχικό σχεδιασμό
Σύμφωνα με προ εβδομάδων δημοσίευμα της Daily Sabah, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μένει αταλάντευτος ως προς τη δέσμευση της Ελλάδας να ανακηρύξει νέα θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο έως τα τέλη Ιουνίου.
Τα πάρκα αυτά, τα οποία είχαν αρχικά ανακοινωθεί στο πλαίσιο της Διάσκεψης “Our Ocean” του 2024 που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, αναμένεται να απαγορεύσουν την αλιεία με βυθιζόμενες τράτες (deep-sea trawling) και να εισαγάγουν αυστηρότερες ρυθμίσεις για την πρόληψη της υπεραλίευσης.
Αν και η ελληνική πρωτοβουλία φαίνεται να έχει περιβαλλοντικό χαρακτήρα, η Τουρκία βλέπει τον κίνδυνο αυτή η προσπάθεια να περάσει στο γεωπολιτικό πεδίο, ειδικά λόγω των μακροχρόνιων διαφορών μεταξύ των δύο γειτόνων στο ΝΑΤΟ σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα, τις υφαλοκρηπίδες, τον εναέριο χώρο και τα αποστρατιωτικοποιημένα νησιά στο Αιγαίο.
Η Τουρκία υπογραμμίζει ότι τα διεθνή περιβαλλοντικά πρότυπα δεν πρέπει να εργαλειοποιούνται για να υπονομεύουν τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών ή να αλλοιώνουν την ισορροπία δυνάμεων σε αμφισβητούμενες περιοχές.
Οποιαδήποτε προσπάθεια καθιέρωσης ζωνών προστασίας που μπορεί να επηρεάσουν το καθεστώς αμφισβητούμενων εδαφών θεωρείται απαράδεκτη.
Ευρύτερες στρατηγικές ανησυχίες
Η στάση της Άγκυρας ως προς τον χωροταξικό σχεδιασμό των θαλασσών εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την προάσπιση των θαλάσσιων δικαιωμάτων της και την υπεράσπιση των διεθνών νομικών κανόνων απέναντι σε αυτό που θεωρεί ως παρεμβατικές πρωτοβουλίες της Ελλάδας.
Τούρκοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι προσπάθειες για προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος πρέπει να είναι διαφανείς, δίκαιες και βασισμένες στη συνεργασία – ιδίως σε ημίκλειστες θάλασσες όπως το Αιγαίο, όπου τα θαλάσσια σύνορα παραμένουν ακαθόριστα.
Καθώς η Τουρκία προχωρά στη θεσμοθέτηση του θαλάσσιου χωροταξικού της σχεδίου στο πλαίσιο των διεθνών θεσμών, επιδιώκει να προλάβει προσπάθειες που ενδέχεται να επιδιώξουν τον ανακαθορισμό θαλάσσιων δικαιοδοσιών μέσω της περιβαλλοντικής ρητορικής.
Το μήνυμα της Άγκυρας είναι σαφές: η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι απαραίτητη, αλλά όχι σε βάρος της γεωπολιτικής σταθερότητας ή των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Παρότι η Τουρκία και η Ελλάδα έχουν πρόσφατα εμπλακεί σε διάλογο για την εκτόνωση των διμερών εντάσεων, το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων αναδεικνύει πώς ακόμη και κοινά παγκόσμια ζητήματα, όπως η περιβαλλοντική προστασία, μπορούν να μετατραπούν σε πεδία σιωπηρής αντιπαλότητας σε μια ιστορικά τεταμένη περιοχή.
Μετά από μια μακρά περίοδο εντάσεων, που χαρακτηρίστηκε από διαφωνίες για τη μεταναστευτική κρίση, το Κυπριακό, την εξερεύνηση ενεργειακών πόρων και την εδαφική κυριαρχία στο Αιγαίο, η Άγκυρα και η Αθήνα έχουν από τα τέλη του 2023 προβεί σε βήματα οικοδόμησης εμπιστοσύνης με στόχο μια εύθραυστη εξομάλυνση των σχέσεών τους.
www.bankingnews.gr
