Του Δημήτρη Τσαιλά*
Η Σαουδική Αραβία έχει ξοδέψει δισεκατομμύρια δολάρια σε υπερσύγχρονα συστήματα αεροπορικής άμυνας και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, αλλά καταφέρθηκε διείσδυση, από μη επανδρωμένο αεροσκάφος RQ-4A Global Hawk, στον εναέριο χώρο της χώρας, προκαλώντας σημαντική ζημιά στις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις πετρελαίου παγκοσμίως. Οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 5% αφού η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να περιορίσει την παραγωγή πετρελαίου κατά 50% μετά την επίθεση των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Aramco στις 14 Σεπτεμβρίου στη Σαουδική Αραβία.
Η απόσταση μεταξύ της ελεγχόμενης περιοχής των Houthis στην Υεμένη και των διυλιστηρίων της Aramco είναι περίπου 1000 χλμ. Αν και οι Houthis ανέλαβαν την ευθύνη της επίθεσης, οι Αμερικανοί ισχυρίζονται ότι το Ιράν βρίσκεται πίσω από την επίθεση. Μια άλλη υπόθεση είναι ότι η επίθεση μπορεί να είχε ξεκινήσει από το Ιράκ. Λαμβάνοντας υπόψη τη θέση και την απόσταση των εγκαταστάσεων της Aramco, αυτές οι επιθέσεις με τέτοια ακρίβεια είτε από τους Houthis ή από το Ιράν, χρειαζόταν πληροφόρηση, εσωτερική κατάδειξη και τεχνολογία Stealth. Ο εναέριος χώρος γύρω από το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία είναι η καλύτερη φυλασσόμενη περιοχή σε όλο τον κόσμο, που υπερασπίζεται και παρακολουθείται σε εικοσιτετράωρο βάση. Ωστόσο, τα αμυντικά συστήματα στην περιοχή απέτυχαν.
Εξετάζοντας το αμυντικό σύστημα της Σαουδικής Αραβίας, είναι η τελευταία έκδοση του αμερικανικού συστήματος Patriot και του αντιαεροπορικού συστήματος χαμηλής πτήσεως Skyguard από τη Γερμανία, οπότε φαίνεται να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις είτε από το Ιράν, ή και την Υεμένη. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης σημαντική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Σκοπός αυτής της στρατιωτικής παρουσίας είναι η προστασία των αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, η διατήρηση του Περσικού Κόλπου ανοικτού σε πλοία και η προστασία των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας. Εκτός από τα αμυντικά συστήματα της Σαουδικής Αραβίας, υπάρχουν πολυάριθμα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης στο Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν, των οποίων το κύριο καθήκον είναι να κατασκοπεύουν το Ιράν. Υπάρχουν επίσης αμερικανικά πολεμικά πλοία εξοπλισμένα με σύστημα αεράμυνας AEGIS 300 ΝΜ.
Ας υποθέσουμε ότι τα αεροσκάφη και οι έξυπνοι πύραυλοι που χρησιμοποιήθηκαν στην επίθεση πέταξαν σε πολύ χαμηλά υψόμετρα για να μην εντοπιστούν και ταξίδεψαν έξω από τον Αραβικό Κόλπο και από περιοχές όπου οι ΗΠΑ και οι Σαουδάραβες έχουν ισχυρά συστήματα ραντάρ. Αν η επίθεση έγινε από την Υεμένη, είναι κατανοητό ότι οι Houthis ή οι δυνάμεις που τους υποστήριξαν διεξήγαγαν μια πολύ καλά μελετημένη επιχείρηση με πλήρη πληροφόρηση και εξέτασαν πολύ καλά την περιοχή κάλυψης των ραδιοσυχνοτήτων της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΠΑ, αξιοποιώντας τις συνθήκες εδάφους και προσδιορίζοντας τις διαδρομές κάτω από την περιοχή κάλυψης.
Στην πραγματικότητα, κάθε ένα από τα αεροσκάφη και τα έξυπνα βλήματα που χρησιμοποιήθηκαν έχουν μια αντανακλαστική τιμή RCS αρκετά μεγάλη για να εντοπισθούν στα ραντάρ. Επιπλέον, φαίνεται ότι έχουν ταξιδέψει σε απόσταση περίπου 1000 χλμ χρησιμοποιώντας μια προγραμματισμένη διαδρομή. Αυτό δείχνει ότι χρησιμοποίησαν μια εξαιρετικά προηγμένη τεχνολογία. Η απουσία οποιασδήποτε ανίχνευσης από αισθητήρες και δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης εκτός του ραντάρ και η έλλειψη της απαραίτητης ανίχνευσης και εμπλοκής είναι εξαιρετικά αδύνατο να συμβεί.
Εάν η επίθεση διεξήχθη από το Ιράν όπως ισχυρίστηκε η Αμερική, αυτό κατά τη γνώμη μου αποτελεί μεγαλύτερη αιχμή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δηλαδή οι συστοιχίες Patriot και το γερμανικό σύστημα προστασίας αεροσκαφών Skyguard στη Σαουδαραβική επικράτεια που ελέγχουν τον Περσικό Κόλπο, το ραντάρ των ΗΠΑ στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, τα συστήματα ραντάρ των ΗΠΑ στον Κόλπο και οι δορυφορικοί αισθητήρες που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση του εναέριου χώρου από κάθε είδους επίθεση από το Ιράν, πρέπει να πιστέψουμε ότι απέτυχαν.
Ας υποθέσουμε τώρα ότι η επίθεση εκτελέσθηκε με τεχνολογία αεροσκαφών Stealth.
Υπάρχει η επίθεση, υπάρχει η σημαντική ζημιά, και δεν μπορεί να εντοπιστεί το επιτιθέμενο αεροσκάφος, ακόμη δεν υπάρχουν ενδείξεις εμπλοκής, και τέλος δεν έχει δημοσιευθεί κανένα αρχείο πτήσεων. Θα μπορούσε αυτή η επίθεση να γίνει με ένα Stealth αεροσκάφος; Δεν μπορούμε να απαντήσουμε σε φανταστικά σενάρια, παρά μόνο αυξάνουμε την υποψία μας και μια αξιοσημείωτη δυνατότητα που οι ΗΠΑ πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη. Θα μπορούσε αυτή η επίθεση να αγνοηθεί; Είναι δυνατή η δημιουργία υποδομής για επίθεση στο Ιράν; Όπως και στον πόλεμο του Ιράκ το 2003, είναι σαν δικαιολογία να επιτεθούν οι ΗΠΑ στο Ιράν με ανακριβή στοιχεία;
Εδώ διαφαίνεται ένα σενάριο παρόμοιο με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και δεν πρέπει να το αγνοήσουμε. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα πανάκριβα Σαουδαραβικά συστήματα αεράμυνας απέτυχαν στην αποστολή τους. Στο πολιτικό κομμάτι, ακριβώς όπως η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου προκάλεσε τις ΗΠΑ να εισβάλουν στο Αφγανιστάν και έπειτα στο Ιράκ για ένα πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, ίσως θα μπορούσε να δημιουργηθεί η ευκαιρία να εφαρμοστεί ένα νέο σενάριο για να εξαλειφθεί μια νέα απειλή που συνεπάγεται από τη πτώση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και τις υπερβολικές αυξήσεις των τιμών λόγω του χτυπήματος των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία.
Σήμερα έχουμε μια θαλάσσια συμμαχία στον Κόλπο, η οποία στην πραγματικότητα προσπαθεί να δημιουργήσει ένα μέτωπο κυρίως κατά του Ιράν. Σε αυτή, συμμετέχουν για το Διεθνή Συνασπισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, επί του παρόντος το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία και το Μπαχρέιν, με σκοπό, όπως διατείνονται την ασφάλεια των πετρελαιοφόρων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Επίσης, κατόπιν αιτήματος της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι ΗΠΑ αποφάσισαν να επιταχύνουν την προμήθεια εξοπλισμού για τη βελτίωση της ικανότητας των δύο χωρών να αμυνθούν, καθώς και την ανάπτυξη στρατιωτικών πόρων των ΗΠΑ για αμυντικούς σκοπούς, ειδικά για τον τομέα της αεράμυνας και την πυραυλική άμυνα κυρίως με συστήματα Patriot.
Αυτό που εκτιμάται ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν άμεσα, είναι να καταστρέψουν την ιρανική οικονομία με κυρώσεις και έμμεσα αντί για εκτέλεση μιας κατά μέτωπο επίθεσης στο ιρανικό έδαφος αλλά και με επιθέσεις σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Συρία και το Ιράκ. Με αυτή τη στρατηγική πιστεύεται ότι θα εξουδετερωθεί η ιρανική παρουσία και θα τους αναγκάσουν να αποσυρθούν. Ένα παράδειγμα αυτού που λέμε, είναι η επίθεση κατά ιρανικών στόχων στο Deyrezzor στη Συρία με μια αεροπορική επιδρομή από Σαουδαραβικά αεροσκάφη αντί για εκτέλεση επιθέσεων κατά στόχων στο Ιράν μετά την επίθεση των εγκαταστάσεων της Aramco .
Τέλος αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι σηματοδοτείται η αρχή ενός μεγάλου προβλήματος που δείχνει ότι έχει ξεκινήσει η περίοδος των πολέμων με τρομοκρατικές επιθέσεις που όλες οι χώρες του κόσμου θα αγωνιστούν και ότι για όλες τις χώρες υπάρχουν σημαντικά διδάγματα από αυτή την επίθεση. Η πρόσβαση των τρομοκρατικών οργανώσεων στην τεχνολογία των έξυπνων πυραύλων και των πυρηνικών όπλων, η παραγωγή και η χρήση της επίθεσης αυτής αποδείχθηκαν ότι έχουν εξαιρετικά επικίνδυνες συνέπειες. Οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να αποτρέπονται σε πρώιμο στάδιο με αποτελεσματικές μεθόδους πληροφοριών-αντιπληροφοριών και κατασκοπείας.
* Ο κ. Δημήτρης Τσαϊλάς είναι Υποναύαρχος ΠΝ ε.α.
