Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απαντά σε ερωτήματα δημοσιογράφων στον κήπο του Λευκού Οίκου, Ουάσιγκτον, ΗΠΑ. EPA, SHAWN THEW
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Όσοι έχουν αποφασίσει από καιρό να μελετούν κάθε δήλωση του Ταγίπ Ερντογάν και των στενών συνεργατών του, που τον ακολουθούν στον κατήφορο που έχει πάρει, από καιρό έχουν καταθέσει τις απόψεις τους για την πορεία του μακριά από την Αμερική και τη Δύση.
Οι μόνοι που αρνούνται να αντιληφθούν αυτή την πραγματικότητα είναι λίγοι γραφειοκράτες στην Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες. Στα άλλα μεγάλα κέντρα αποφάσεων γνωρίζουν αυτή την πραγματικότητα και την έχουν αποδειχθεί. Διότι εάν μία χώρα και ένας ηγέτης αποφασίζουν -ορθά η λάθος- για το μέλλον τους είναι διατεθειμένοι να συνεχίσουν μέχρι το τέλος και όπου βγάλει. Δεν κοιτάνε πίσω. Και αυτό το βλέπουμε με τρόμο και στη Βρετανία, η οποία κινδυνεύει με κατάρρευση και αυτό δεν είναι μία απλή κουβέντα: Το ζούμε, το βλέπουμε να εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας.
Ο Ταγίπ Ερντογάν, λοιπόν, το φωνάζει πως η επιλογή του είναι η Ρωσία και η αγκαλιά του Βλαντιμίρ Πούτιν. Τι άλλο να πει και να κάνει ο άνθρωπος για να πείσει τους Αμερικανούς και λοιπούς Δυτικούς ότι δεν επιθυμεί σχέσεις τους μαζί τους, όπως στο παρελθόν. Βεβαίως, κατά βάθος πιστεύει ότι ο φόβος πως χάνεται η Τουρκία και η στρατηγική της θέση θα τους αναγκάσει να αποδεχθούν και τις επιλογές του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί και να μην είναι έτοιμος να …αυτοκτονήσει με τη φυγή του Ερντογάν, διότι βλέπει τα πάντα επιδερμικά, όμως οι υπουργοί του δεν συμφωνούν μαζί του και αυτό φάνηκε με την τοποθέτηση του επικεφαλής του Πενταγώνου, Μαρκ ‘Εσπερ, που είναι καθημερινός συνομιλητής με τον πρόεδρο της Αμερικής.
Τις ίδιες απόψεις έχει και ο υπουργός Εξωτερικών, άσχετα αν επιλέγει προς το παρόν τη σιωπή, αλλά και ο Τζον Μπόλτον, ο σκληρός σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου. Σίγουρα, οι Αμερικανοί δεν θέλουν να χάσουν την Τουρκία και έχουν κάνει άπειρες προσπάθειες και πολλές υποχωρήσεις. Αλλά ο κ. Έσπερ έθεσε τις προάλλες την κόκκινη γραμμή του Πενταγώνου.
Για να επανέλθουν οι σχέσεις στην κανονικότητα, είπε ότι το ρωσικό σύστημα S-400 πρέπει να εξαφανιστεί από την Τουρκία. Άρα αποδέχεται και σέβεται τους σχετικούς αμερικανικούς νόμους. Εάν συμβεί αυτό, αλλάζει το παιγνίδι και η Αμερική είναι διατεθειμένη να κάνει πολλά πράγματα για την Τουρκία. Πιο εξηγημένη και ντόμπρα τοποθέτηση δεν υπήρξε μέχρι τώρα από αυτή του κ. Έσπερ. Με τη γλώσσα του Πενταγώνου οι τελικές αποφάσεις πρέπει να ληφθούν στην Άγκυρα και ότι είχε να πει η Αμερική το είπε. Σίγουρα «σκότωσε» και την ιδέα που εκπορεύθηκε από τον Λευκό Οίκο για να παραμείνουν οι S-400 αλλά να μην τεθούν ποτέ σε λειτουργία. Αυτό δεν παίζει πια, και ο επικεφαλής του Πενταγώνου ήταν απόλυτος.
Βεβαίως, θα πείτε, και θα έχετε δίκιο ότι ο κ. Τραμπ μπορεί με ένα tweet να αδειάσει τον υπουργό του. Αυτό που δεν καταλαβαίνει είναι ότι όποιος και να τον αντικαταστήσει τις ίδιες απόψεις θα έχει, διότι αυτή είναι η θέση των στρατηγών. Τα πράγματα πλέον παίρνουν άλλη τροπή και η νέα παρέμβαση του Κογκρέσου, από Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες μάλιστα, θα αποδειχθεί καταλυτική και για τις κυρώσεις, αλλά και γενικότερα για τις τουρκοαμερικανικές σχέσεις. Η κατάσταση είναι χλωμή, και όσοι μελετούν τα κείμενα των δημοσιογράφων που είναι διαπιστευμένοι στο υπουργείο Άμυνας, δεν χρειάζεται καν να διαβάσουν πίσω από τις γραμμές.
Στο Πεντάγωνο δεν περιμένουν αλλαγή της στάσης του Ερντογάν. Η αλλαγή των θέσεων του θα είναι καλοδεχούμενη, αλλά φως στο τούνελ δεν υπάρχει. Ο πρόεδρος της Τουρκίας έσβησε τα φώτα…
Σύμφωνα με τις χθεσινές δηλώσεις του η Τουρκία εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να αγοράσει και να παράγει μαχητικά αεροσκάφη, σε συνεργασία με την πρόθυμη Ρωσία.
Τα ρωσικά Su-35 και Su-57, είπε, είναι μια θετική εναλλακτική λύση στα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη. Όσοι, λοιπόν, μελετούν τις δηλώσεις του θυμούνται ότι με τέτοιες κουβέντες είχε ξεκινήσει και η ιστορία των S-400. Πολλοί γέλασαν τότε, άλλοι τον ειρωνεύτηκαν και τον χλεύασαν. Αλλά φαίνεται ότι έχει μπέσα, μεγαλύτερη από τους δυτικούς ηγέτες. Αποδεικνύεται άνθρωπος των λόγων. Γι’ αυτό οι φόβοι πολλών για τα σχέδια του για την Κύπρο μπορεί να αποδειχθούν αληθινοί. Τι δείχνει βασικά ο Ερντογάν; Ότι κάνει ότι θέλει χωρίς συνέπειες. Η μόνη φορά που λύγισε ήταν όταν οι Αμερικανοί του επέβαλαν κυρώσεις, το περυσινό καλοκαίρι, και του γονάτισαν την οικονομία για τα «μάτια» του Πάστορα Μπράνσον. Άρα οι Αμερικανοί έχουν όπλα για να τον επαναφέρουν στην τάξη. Απλά δεν γνωρίζουμε αν πρόλαβε να δημιουργήσει την άμυνα του, ώστε να αντέξει και τις συνέπειες.
Βεβαίως, εάν αγοράσει και τα ρωσικά μαχητικά, στη θέση των F-35 που έχασε οριστικά, το παιγνίδι αλλάζει άρδην και ο ίδιος ο κ. Τραμπ, που τώρα τον διασώζει, θα είναι αυτός που θα τον σταυρώσει. Πολλοί στοιχηματίζουν γι’ αυτό, αλλά επειδή είδαν πολλά τα μάτια μας, καλύτερο είναι να παρακολουθούμε με ψυχραιμία την κατάσταση και να καταλήγουμε σε συμπεράσματα με βάση τα γεγονότα.
Για να συνοψίσουμε:
Όσο αρνείται να απαλλαγεί από τους S-400, η Αμερική δεν θα του δώσει ούτε τα F-35, και ας λένε ότι θέλουν οι «ρωσόφωνοι» Έλληνες, ούτε άλλο οπλισμό. Οι σχετικοί νόμοι είναι απαγορευτικοί.
Η προσοχή πρέπει να στραφεί στο Κογκρέσο, που κυριαρχείται από «αντιτουρκισμό». Ο Ερντογάν έλεγε στο παρελθόν ότι δεν υπολογίζει τους Αμερικανούς νομοθέτες. Εδώ και έξι μήνες έχει μισθώσει εταιρείες λόμπι, τα στελέχη των οποίων ξημεροβραδιάζονται στο Καπιτώλιο. Βρίσκουν κλειστές πόρτες, ακόμα και από τους παραδοσιακούς φίλους της Τουρκίας.
Αντίθετα, υπάρχει έξαρση φιλελληνισμού και οι ακτιβιστές ειδικά του HALC δεν χρειάζεται καν να προσπαθήσουν για να πείσουν. Βεβαίως δεν επαναπαύονται.
Στο πλαίσιο αυτό έγινε και η δήλωση της 20ης Αυγούστου από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την εισβολή της Τουρκίας στα χωρικά ύδατα της Κυπριακής Δημοκρατίας στην κατεχόμενη Καρπασία. Όλοι την θεωρούν εξαιρετικά σημαντική, και είναι. Δεν υπάρχει άλλο αμερικανικό κείμενο με τόσο προχωρημένη φρασεολογία.
Γι’ αυτό και γίνεται τόση προσπάθεια για να απαξιωθεί. Έχουν αποτύχει και θα πάθουν σύντομα πατατράκ. Το ερώτημα είναι αυτό: ποια θα είναι η επόμενη κίνηση της Αμερικής στο θέμα αυτό… Και πως θα αντιδράσει εάν δεν τερματιστεί αυτή η εισβολή; Επιλογές, όπως αποδείχθηκε, έχουν πολλές. Αλλά πρέπει να πάρει τις αποφάσεις της η Λευκωσία. Και να καταλάβει ότι το νόμιμο δεν είναι και ηθικό. Η Κύπρος πρέπει να ακολουθήσει την Αθήνα στο θέμα αυτό…
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Η πρόβλεψη των πιο σοβαρών αναλυτών στην Ουάσιγκτον είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα μπορέσει, όσο και να το θέλει, να βοηθήσει τον Ταγίπ Ερντογάν. Η σχέση αυτών των δύο δεν θα έχει καλό τέλος…
