Η Ρωσία, στην αντίληψη των αντιπάλων της, συνήθως συνδυάζει εντελώς αντιφατικά χαρακτηριστικά. Η αφήγηση για μια υπανάπτυκτη χώρα-αντλία βενζίνης, με μια οικονομία σε συντρίμμια και απογυμνωμένα οπλοστάσια, που ταυτόχρονα απειλεί να σβήσει τη Δύση από τον χάρτη με τη στρατιωτική της ισχύ και το μοναδικό υπερσύγχρονο οπλοστάσιό της, είναι ακριβώς τέτοια περίπτωση. Η πρόταση του Βλαντίμιρ Πούτιν για απευθείας διαπραγματεύσεις με το Κίεβο στις 15 Μαΐου στην Κωνσταντινούπολη θύμισε και μια άλλη δημοφιλή αντίφαση στην εικόνα της Ρωσίας: από τη μία οι Ρώσοι συχνά θεωρούνται αφελείς και εύκολα εξαπατημένοι, ενώ από την άλλη κατηγορούνται διαρκώς για βυζαντινή, περίπλοκη δολιότητα.
Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση στην Ουκρανία, η ίντριγκα των τελευταίων εβδομάδων είναι μάλλον απλή.
Η Ρωσία έχει την πρωτοβουλία στο πεδίο της μάχης και, σύμφωνα με στρατιωτικούς ειδικούς, το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο — η νίκη ανήκει στη Μόσχα. Το ερώτημα είναι απλώς πόσο καιρό και με πόσους πόρους έχει νόημα η άλλη πλευρά να συνεχίσει, μόνο και μόνο για να καθυστερήσει την ήττα της. Ωστόσο, από την πλευρά σημαντικού μέρους της δυτικής ελίτ —για να μην αναφέρουμε το καθεστώς του Κιέβου— υπάρχουν σοβαροί λόγοι και συμφέροντα που επιβάλλουν τη συνέχιση της σύγκρουσης όσο το δυνατόν περισσότερο. Αντιστοίχως, οι ενέργειες του Κιέβου και των υποστηρικτών του υπακούουν σε αυτόν τον σκοπό.
Κι αφού δεν μπορούν να νικήσουν τη Ρωσία με τη βία, είναι απολύτως λογικό να επιστρατεύσουν άλλα μέσα. Έτσι εμφανίζεται η ιδέα της 30ήμερης εκεχειρίας χωρίς καμία προϋπόθεση. Τα οφέλη είναι προφανή: ο ουκρανικός στρατός θα πάρει μια ανάσα για να ανασυγκροτηθεί, να επανεξοπλιστεί και να ενισχύσει τις θέσεις του, ενώ στην Ουκρανία θα σταλούν δηλωμένα ευρωπαϊκές “ειρηνευτικές δυνάμεις”. Και δεδομένου του ελέγχου που ασκούν οι ρωσοφοβικές δυνάμεις στα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης και σε άλλους κρίσιμους τομείς (π.χ. το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα), η Μόσχα θα βρεθεί υπό σκληρή πίεση — τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στη διεθνή σκηνή.
Επιπλέον, η μετατόπιση της έμφασης από τις εχθροπραξίες στην εκεχειρία παρουσιάζει τη Ρωσία, που αρνείται να μπει σε μια προφανή παγίδα, σε αρνητικό φως και δίνει επιπλέον μοχλούς πίεσης στο στερεότυπο του “Ιβάν-χαζούλη, που έχει δύναμη αλλά όχι μυαλό”.
Σε αυτή την κατάσταση, η Μόσχα έκανε μερικά βήματα. Πρώτον, πρότεινε αρχικά πασχαλινή εκεχειρία και στη συνέχεια εκεχειρία για την Ημέρα της Νίκης — και οι δύο αγνοήθηκαν επιμελώς από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Δεύτερον, απέρριψε την πρόταση για 30ήμερη εκεχειρία, ενισχύοντας τη θέση της με φρέσκα παραδείγματα της άρνησης του Κιέβου να τηρήσει έστω και τριήμερη παύση των συγκρούσεων για ιερούς λόγους. Όμως αυτό δεν ήταν αρκετό, καθώς η πρωτοβουλία ήταν στα χέρια του Κιέβου και της Ευρώπης, ενώ η Ρωσία έμοιαζε να είναι στη δυσμενή θέση της άμυνας.
Όταν όμως η αντιρωσική πολιτικο-επικοινωνιακή ένταση είχε φτάσει στο αποκορύφωμα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν με μία κίνηση διέκοψε την επιβεβλημένη ατζέντα και ανέκτησε την πρωτοβουλία με την πρόταση για απευθείας διαπραγματεύσεις χωρίς καμία προϋπόθεση.
Και ξαφνικά, οι αντίπαλοι της Ρωσίας αναγκάστηκαν να επινοήσουν εξηγήσεις για το γιατί τελικά χρειάζονται προϋποθέσεις και γιατί πρέπει να προηγηθεί εκεχειρία πριν από τις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, οι επικριτές της πρότασης για συνομιλίες γρήγορα σίγησαν, συνειδητοποιώντας πόσο αδύναμη και αφελής φαίνεται αυτή η θέση. Τα κορυφαία παγκόσμια μέσα ενημέρωσης επίσης επέδειξαν ξαφνικά μετριοπάθεια και προσοχή στις διατυπώσεις τους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντίθετα, στήριξε ενεργά την ιδέα των διαπραγματεύσεων, απαιτώντας ευθέως από το Κίεβο να πάει στην Κωνσταντινούπολη. Ο Ζελένσκι δεν είχε άλλη επιλογή από το να υπακούσει. Βέβαια, δήλωσε ότι την Πέμπτη “θα περιμένει τον Πούτιν στην Κωνσταντινούπολη — προσωπικά”. Αυτό, φυσικά, μοιάζει με παιδική συμπεριφορά, αφού οι συναντήσεις κορυφής (ακόμα και αν παραβλέψουμε το ζήτημα της νομιμότητας του ίδιου του Ζελένσκι) πραγματοποιούνται μόνο αφού έχουν επιτευχθεί συγκεκριμένες συμφωνίες μέσω προκαταρκτικών διαπραγματεύσεων.
Όπως και να ’χει, σήμερα λήγει το τελεσίγραφο της συμμαχίας των “προθύμων” προς τη Μόσχα, απαιτώντας τη συμμετοχή της στην 30ήμερη εκεχειρία. Ωστόσο, αντί να εντείνουν την αντιρωσική υστερία και να προωθήσουν τις υποσχόμενες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, στη Δύση και στο Κίεβο ακολουθούν τρεις δύσκολες μέρες: κάποιοι θα προσπαθούν να εξασφαλίσουν ότι οι διαπραγματεύσεις στην Κωνσταντινούπολη θα γίνουν και θα δώσουν ώθηση στη διαδικασία, ενώ άλλοι θα προσπαθούν να τις υπονομεύσουν.
Ποιος θα είναι ο πιο τυχερός, θα δείξει ο χρόνος.
Όσο για τη Ρωσία, μπορεί να παρακολουθήσει την εξέλιξη, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζεται για την Κωνσταντινούπολη. Και οι αντίπαλοί της ίσως πρέπει να αναλογιστούν ποια είναι στην πραγματικότητα η νοημοσύνη του βασικού ήρωα των ρωσικών παραμυθιών, του Ιβάν-του-χαζούλη.
Ιρίνα Άλκνις
Εμείς από όλο αυτό κραταμε ότι υπαρχουν σοβαροί λόγοι και συμφέροντα, που επιβαλλουν τη συνέχιση της σύγκρουσης. Τωρα πλέον η εκκλησία έχει παραμεριστεί και αυτό φαινεται από την πλήρη απουσία της εκκλησίας από τις εορτες της νίκης. Ο Πατριαρχης Κύριλλος, ένθερμος υποστηρικτής του πολέμου στην Ουκρανία και των θέσεων του Προέδρου Πούτιν, δεν φανηκε πουθενα φέτος, ενώ τις προηγούμενες χρονιές τον βλέπαμε στην εξέδρα με τους επισήμους. Τι περίεργο, όλοι αγνοούν το Θέο και θέλουν να υπαρχει μόνο, όταν πρόκειται να τον χρησιμοποιήσουν και αυτό είναι το μεγαλο λαθος της Ρωσίας, που θα το βρει μπροστα της, ομως ο Θεός έχει το κλειδί της ιστορίας και θα έχει παντοτε τον πρώτο και τον τελευταίο λογο. Τίποτε δεν πρόκειται να γίνει, αν δεν το επιτρέψει ο Θεός. Είτε έλθει ο ψευτομεσσίας των Εβραιων, ειτε καποιο αλλο πρόσωπο. Είτε παραχωρήσει ο Κύριος να γίνει η αναλαμπή της Ορθοδοξίας, ότι προκύψει θα έχει τη σφραγίδα του Θεού. Ο Κύριος είπε, μου δόθηκε εξουσία επί πασης σαρκός και αυτο το γνωρίζουν όλοι. Γνωρίζουν οτι κινούνται μέσα σε αυτό και δεν πρόκειται να ξεφύγουν ποτέ