Σε κλιμάκωση των πιέσεων του εναντίον των Κούρδων της Συρίας προχώρησε ο Ερντογάν, απειλώντας ότι ο τουρκικός στρατός θα μπει στην συριακή πόλη Μανμπίτζ, αν οι ΗΠΑ δεν απομακρύνουν από την περιοχή την κουρδική πολιτοφυλακή. Με τις απειλές αυτές κλιμακώνει όμως και την ένταση στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον, καθώς οι Αμερικανοί υποστηρίζουν τις κουρδικές Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG) που μάχονται ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος.
Άγκυρα και Ουάσινγκτον βρίσκονται σε αντιπαράθεση στην Συρία για την Κουρδική Πολιτοφυλακή. Οι Τούρκοι τους θεωρούν τρομοκράτες και υποστηρίζουν ότι αποτελούν τον συριακό βραχίονα του εκτός νόμου Κουρδικού Εργατικού Κόμματος PKK. Οι Αμερικανοί ωστόσο έχουν επενδύσει πάνω τους, καθώς αποδείχθηκαν ιδιαίτερα αξιόμαχοι επί του πεδίου στον πόλεμο εναντίον των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους.
Η διαμάχη αυτή έγινε προσπάθεια να γεφυρωθεί με την συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Τουρκία για έναν οδικό χάρτη για την Μανμπίτζ, την πόλη της βορειοανατολικής Συρίας, στην οποία έχουν καταφύγει Κούρδοι Πολιτοφύλακες. Στην Μανμπίτζ εδρεύουν όμως και επίλεκτες αμερικανικές δυνάμεις, καθώς και αρκετοί Γάλλοι στρατιώτες.
Ο Ερντογάν ωστόσο δεν «καλύπτεται» από τον «οδικό χάρτη». Επιμένει στο δικό του σχέδιο για την δημιουργία μιας «ζώνης προστασίας» στα σύνορα με την Συρία, που θα φτάνει στα ανατολικά μέχρι και το Ιράκ. Επιδιώκει δηλαδή να βάλει χέρι σε όλες τις περιοχές των Κούρδων στα σύνορά του.
Επιμένει παρά τον «πάγο»
Οι απειλές του Τούρκου προέδρου για εισβολή στην Μανμπίτζ έγιναν κατά την διάρκεια ομιλίας του στην Κωνσταντινούπολη και έρχονται να συμπληρώσουν τις εξαγγελίες που έκανε πριν δύο ημέρες για την έναρξη νέας στρατιωτικής επιχείρησης στην Βόρεια Συρία, με επέκταση και στις περιοχές ανατολικά του Ευφράτη.
Ο Ερντογάν είχε δηλώσει ήδη από τις 30 Οκτωβρίου, ότι η Τουρκία είναι έτοιμη για μια τέτοια επίθεση, η οποία θα είναι η τρίτη κατά σειρά, μετά την Τζαραμπλούς και το Αφρίν, επιχείρηση του τουρκικού στρατού στην Βόρεια Συρία. Τον Οκτώβριο ο τουρκικός στρατός είχε επιδοθεί σε σποραδικές επιθέσεις εναντίον θέσεων των Κούρδων, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα η κουρδική πολιτοφυλακή να αποσυρθεί από τις μάχες κατά των τζιχαντιστών.
Τελικά μετά από αμερικανική παρέμβαση οι Τούρκοι σταμάτησαν τους βομβαρδισμού και οι Κούρδοι επέστρεψαν στις μάχες, δίπλα στον υπό τις ΗΠΑ συνασπισμό. Η ενέργεια της Ουάσιγκτον όμως να προχωρήσει, στις αρχές της εβδομάδας, στην δημιουργία παρατηρητηρίων στην βορειοανατολική Συρία προκάλεσε νέες αντιδράσεις της Άγκυρας. Οι Αμερικανοί υποστήριξαν ότι το κάνουν για να ανταποκριθούν «στις ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια της», ο Ερντογάν όμως είδε αυτήν την κίνηση ως μέτρο «να προστατευθούν οι τρομοκράτες από την Τουρκία» και επανήλθε στο αρχικό σχέδιο του.
Το σχέδιο αυτό, την επέκταση δηλαδή της δράσης του τουρκικού στρατού στα ανατολικά του Ευφράτη, επανέλαβε την περασμένη Τετάρτη, σε ομιλία του στη Διάσκεψη της Τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας. Δεν έδωσε βέβαια άλλες λεπτομέρειες, απλώς αρκέστηκε να πει ότι στόχος των τουρκικών δυνάμεων «δεν είναι οι Αμερικανοί στρατιώτες, αλλά τα μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην περιοχή». Επέμεινε ωστόσο και στην Μανμπίτζ, δείχνοντας ότι τον ενδιαφέρουν και οι δύο όχθες του Ευφράτη.
Στις εξαγγελίες του Ερντογάν απάντησε αμέσως το αμερικανικό Πεντάγωνο, χαρακτηρίζοντας ανησυχητική την ανάληψη, από οποιονδήποτε, μονομερούς στρατιωτικής δράσης στην βορειοανατολική Συρία. Στην ανακοίνωσή του ανέφερε μάλιστα ότι μια τέτοια ενέργεια θα θεωρούνταν «απαράδεκτη», καθώς στην περιοχή βρίσκονται στελέχη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Παραμύθι το Ισλαμικό Κράτος
Το Πεντάγωνο ανέφερε επίσης την αμερικανική δέσμευση για την προάσπιση της ασφάλειας των συνόρων της Τουρκίας, σημείωνε ωστόσο δηκτικά ότι ο πόλεμος εναντίον του Ισλαμικού Κράτους δεν έχει τελειώσει.
Παραλλήλως, χαρακτήριζε απαραίτητο εταίρο σε αυτόν τον αγώνα τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις , ενός αραβοκουρδικού συνασπισμού ραχοκοκαλιά του οποίου είναι οι κουρδικές Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG). Οι δυνάμεις δηλαδή που ο Ερντογάν αποκαλεί «τρομοκράτες» και ζητά την εξαφάνισή τους από την περιοχή.
Οι αναφορές του αμερικανικού Πενταγώνου στον συνεχιζόμενο αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους ήταν όμως και μια ευθεία απάντηση στους ισχυρισμούς του Ερντογάν ότι δεν υπάρχει πλέον τέτοιος κίνδυνος. Λίγες ώρες νωρίτερα ο Τούρκος πρόεδρος, χρησιμοποιώντας μάλιστα το αραβικό ακρωνύμιο της τζιχαντιστικής οργάνωσης είχε αποκαλέσει «παραμύθι» την συνεχιζόμενη παρουσίαση του «Ντάες» ως απειλή για την Συρία.
Διάλεξε λάθος μέρα
Την ώρα πάντως που ο Ερντογάν εκτόξευε τις απειλές του για την Μανμπίτζ, απαιτώντας την απομάκρυνση των Κούρδων, οι μαχητές της YPG, επικεφαλής συριακής δύναμης έδιωχναν τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους από την Χατζίν, το μεγαλύτερο καταφύγιό τους στην εμπόλεμη ανατολική Συρία.
Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, μετά σφοδρές μάχες και αεροπορικές επιδρομές που κράτησαν μία εβδομάδα, σε μια περιοχή που απέχει περίπου 30 χλμ. από τα ιρακινά σύνορα.
Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, και μαζί τους η κουρδική πολιτοφυλακή, έχουν εξαπολύσει από τον Σεπτέμβριο επίθεση κατά του προπυργίου των τζιχαντιστών στην ανατολική επαρχία Ντέιρ Εζόρ. Μιας επαρχίας στην οποία ο τομέας που ελέγχεται από το Ισλαμικό Κράτος αποτελεί και το τελευταίο καταφύγιο του χαλιφάτου που είχε ανακηρύξει η τζιχαντιστική οργάνωση το 2014.
Η αντιπαράθεση της Άγκυρας με την Ουάσιγκτον για τους Κούρδους πολιτοφύλακες της YPG είναι παλιά. Αυτήν την φορά ωστόσο ο Ερντογάν δείχνει να παίζει με τα όρια των Αμερικάνων. Απαιτεί, σχεδόν με τελεσίγραφο, από τις ΗΠΑ να απομακρύνουν τους Κούρδους, παρουσιάζοντας την Τουρκία θύμα των κωλυσιεργιών του «οδικού χάρτη» και απειλεί με εισβολή σε περιοχή όπου στρατωνίζονται Αμερικανοί και άλλοι νατοϊκοί στρατιώτες. Το αν θα το πράξει, αλλά και το πως θα απαντήσει η Ουάσινγκτον αναμένονται με ενδιαφέρον.
