Η Μεγάλη Εβδομάδα, ως εορταστική κορύφωση της Ορθόδοξης εκκλησιαστικής και πνευματικής εμπειρίας της καθ ημάς Ανατολής της Ορθοδοξίας, δεν αποτελεί απλώς μία περίοδο θρησκευτικής κατάνυξης, αλλά και ένα διαχρονικό κάλεσμα αυτογνωσίας, ευθύνης και μετανοίας. Η έννοια της μετάνοιας, ως ριζικής μεταστροφής του ανθρώπου προς την αλήθεια, την ηθική και τη δικαιοσύνη, αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν μεταφέρεται από το ατομικό στο συλλογικό και, κυρίως σήμερα, στο πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό, η σύγχρονη ελληνική πολιτική πραγματικότητα εγείρει σοβαρά ζητήματα θεσμικής νομιμότητας και δημοκρατικής λειτουργίας. Το ζήτημα δεν εξαντλείται σε μεμονωμένα σκάνδαλα ή περιστασιακές εκτροπές. Αντιθέτως, αναδεικνύεται μία βαθύτερη και συστημική κρίση: δεν πρόκειται περί σκανδάλου, αλλά περί ολιγαρχικού καθεστώτος.
Η επαναλαμβανόμενη πρακτική της αποφυγής της ουσιαστικής λογοδοσίας, μέσω των πολιτικών επικοινωνιακών τεχνασμάτων, των εικονικών παραιτήσεων και ελεγχόμενων θεσμικών διαδικασιών, συνιστά μία πρωτόγνωρη ευθεία προσβολή της αρχής του κράτους δικαίου. Η συνταγματική αρχή της διάκρισης των εξουσιών (άρθρο 26 Σ) αποδυναμώνεται ουσιαστικά και καταλυτικά όταν η εκτελεστική εξουσία επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, τη λειτουργία της δικαστικής και της νομοθετικής.
Η παραπομπή πολιτικών προσώπων σε μία Δικαιοσύνη της οποίας η ηγεσία διορίζεται ή ελέγχεται από την ίδια την κυβέρνηση δημιουργεί αρκετές εύλογες αμφιβολίες όχι μόνο στους ειδικούς, αλλά και στον απλό λαό, ως προς την αντικειμενικότητα και την ανεξαρτησία της.
Παράλληλα, η λειτουργία κοινοβουλευτικών επιτροπών υπό τον έλεγχο της κυβερνητικής πλειοψηφίας, με τη συμμετοχή ακόμη και εμπλεκομένων προσώπων, υπονομεύει την ίδια την έννοια της θεσμικής διερεύνησης. Με αποτέλεσμα στη χώρα μας να έρχονται ξένοι δικαστές προκειμένου να διερευνήσουν, αλλά και να αποφανθούν για τη μη χρηστή διοίκηση.
Εν προκειμένω, οργανισμοί όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελούν την αιτία της κρίσης, αλλά είναι το επαχθές σύμπτωμα. Η αιτία εδράζεται σε ένα παγιωμένο σύστημα φαυλοκρατίας, όπου η πολιτική έχει ξεφύγει από την αριστοτελική ηθική βάση. Η κομματική επιβίωση υπερισχύει της θεσμικής ευθύνης. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται άρρηκτα με τη χρηματοοικονομική εξάρτηση των πολιτικών κομμάτων. Ένα κόμμα ή όποιο κόμμα που φέρει υπέρογκο δανεισμό δεν λειτουργεί εν κενώ· υπόκειται σε κάποιες σχέσεις εξάρτησης, που εμφανώς επηρεάζουν, τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση της εξουσίας.
Η μετάβαση από την οικονομική εξάρτηση στην πολιτική αλλοίωση είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Η κομματοκρατία μετατρέπεται σε μηχανισμό αυτοσυντήρησης, και η διαφθορά παύει να αποτελεί εξαίρεση — καθίσταται δομικό στοιχείο του συστήματος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η απουσία της λογοδοσίας δεν είναι μία αδυναμία· είναι η συνειδητή επιλογή διατήρησης του σαθρού status quo που οδηγεί στην Ωκεανία Όργουελ.
Ωστόσο, η Μεγάλη Εβδομάδα υπενθυμίζει σε όλους μικρούς και μεγάλους ότι χωρίς μετάνοια δεν υπάρχει Ανάσταση. Χωρίς Χριστό δεν υπάρχει ζωή. Χωρίς το Σταυρό του Χριστού δεν βλέπουμε Ανάσταση. Κι ας υπάρχουν πολιτικοί που δήθεν ευγενικά συγκρίνουν Χριστό και Τζένγκις Χαν, μέσα στον ανάποδο κόσμο της εποχής των αντι.χριστων. Σε νομο-κανονικό και θεσμικό επίπεδο, η «μετάνοια» μεταφράζεται σε ανάληψη ευθύνης, διαφάνεια και αποκατάσταση της δικαιοσύνης. Αυτό συνεπάγεται:
άμεση και ουσιαστική απομάκρυνση όλων των εμπλεκομένων σε υποθέσεις διαφθοράς,
πλήρη και ανεξάρτητη δικαστική διερεύνηση χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις,
θεσμικές εγγυήσεις που αποκλείουν την επανάληψη παρόμοιων φαινομένων,
και, πρωτίστως, προσωπική λογοδοσία της πολιτικής ηγεσίας. Ο Άμισθος Κυβερνήτης Ιω Καποδίστριας δεν υπέγραψε τυχαία διάταγμα 36 ημέρες πρίν τη δολοφονία του για το ασυμβίβαστο δημοσίων λειτουργών και αξιωματούχων και στρατιωτικών να μην ανήκουν σε Μυστικές Εταιρείες.
Η άρνηση αυτών των βιοηθικών προϋποθέσεων από τους πολιτικούς και τους αξιωματούχους ενός κράτους συνιστά την άρνηση της ίδιας της έννομης τάξης και δημοκρατικής αρχής. Ένα σύστημα που δεν αυτοκαθαίρεται, αυτό-προστατεύεται και θωπεύεται. Και ένα καθεστώς που αυτοπροστατεύεται, απομακρύνεται από τη λαϊκή κυριαρχία και τη συνταγματική σύννομη τάξη.
Εν κατακλείδι, η παρούσα συγκυρία δεν απαιτεί απλώς πολιτική διαχείριση, αλλά ηθική και θεσμική επανεκκίνηση και κάθαρση σώματος και ψυχής. Η Μεγάλη Εβδομάδα δεν είναι μόνο υπενθύμιση του Θείου Πάθους, ούτε εμφάνιση πολιτικών σε διάφορα ιερατεία και σε Ιερούς Ναούς για τη ψηφοθηρία, αλλά καιρός για πρόκληση, για κάθαρση, για πολιτειακή αυτογνωσία. Διότι χωρίς την αλήθεια, δεν υπάρχει δικαιοσύνη. Δίχως ηθική δεν υπάρχει κοινωνία. Δίχως ιδανικά και αληθινές αξίες δεν υπάρχει Γένος. Όπως και χωρίς την εν Θεώ δικαιοσύνη, δεν υπάρχει δημοκρατία ούτε ηθική πρόοδος.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade, in Theology Religion University of Munchen, in Bioethics University of Patras.
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology, Degree of History/Philology, Degree of Music. Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH, MNE. Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://www.huffingtonpost.gr/signature/dr-alexios-panagopoulos/
https://www.pemptousia.gr/author/alexios-panagopoulos-academician-prof-dddr-pdoc-dr-habil-alexios-panagopoulos/
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
