Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Π. Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.).
Η Ρουμανία βρίσκεται σήμερα στο κέντρο μιας βαθιάς γεωπολιτικής αναδιάταξης. Κι ενώ πέρασαν τόσα χρόνια από την εποχή της πτώσης του Νικόλα Τσαουσέσκου και την εξέγερση της Τιμισοάρας από 16 Δεκεμβρίου 1989 (πολιτικά γεγονότα που έζησε από πολύ κοντά και ο γράφων), σήμερα η Χώρα καλείται να ζήσει κάτι άλλο. Τα γεγονότα των τελευταίων ετών και ο πόλεμος στην Ουκρανία με την επιδιωκόμενη στρατηγική σύγκρουση NATO – Ρωσίας, καθώς και την ενεργειακή αναδιάρθρωση της Ευρώπης και τη μετατόπιση της γεωστρατηγικής βαρύτητας προς τη Μαύρη Θάλασσα, αποκαλύπτουν ότι η Ρουμανία προορίζεται να αναλάβει έναν ρόλο πολύ ευρύτερο απ’ το παραδοσιακό διαβαλκανικό της χαρακτήρα. Μας έλεγε ένας σοφός καθηγητής σε ξένο βαλκανικό πανεπιστήμιο, ότι η γεωγραφία δεν είναι ποτέ ουδέτερη με τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική.
Η Ρουμανία συναποτελεί το ανατολικό προπύργιο της νέας πολιτικής της ευρωπαϊκής ηπείρου και τη πύλη μεταξύ Δύσης και Ευρασίας. Η θέση της στη Μαύρη Θάλασσα την καθιστά ένα πολύ κρίσιμο κόμβο στρατιωτικής, ενεργειακής και πολιτισμικής σημασίας. Οι πρόσφατες νατοϊκές ασκήσεις στη Μαύρη Θάλασσα και η ενίσχυση στρατιωτικών υποδομών στο ρουμανικό έδαφος μας επιβεβαιώνουν τους φόβους ότι το Βουκουρέστι μετατρέπεται σε βασικό άξονα της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Αλλά το ζήτημα δεν είναι μόνο στρατιωτικό, ούτε πολιτικό, είναι βαθιά ηθικό, ανθρωπολογικό, βιοηθικό και επιπλέον βιοπολιτικά ανθρωπολογικό. Η Ρουμανία σήμερα έχει περίπου δεκαεννέα εκατομμύρια πληθυσμό που ζουν στη χώρα. Η επίσημη θρησκεία τους είναι η Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη, της οποίας διοικητική αρχή είναι το Ορθόδοξο Πατριαρχείο Ρουμανίας.
Αυτό που καλείται σήμερα η Ρουμανία να ζήσει δεν είναι μόνο η υποτέλειά της στις νατοϊκές και αντιρωσικές πολιτικές επιλογές, αλλά να γίνει ένα Ορθόδοξο Δυτικό γεωπολιτικό προανάχωμα και μία νέα συνοριακή ζώνη της Ευρώπης. Κι αυτό δεν θα γίνει αναίμακτα.
Η Ρουμανία είναι σήμερα ίσως η σημαντικότερη Ορθόδοξη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τη συντριπτική ορθόδοξη πλειοψηφία. Φέρει μια ιστορική και πνευματική ταυτότητα που την διαφοροποιεί από τον γερμανο-φραγκικό πυρήνα της Δύσης. Παρότι έχει λατινογενή γλώσσα, η Ορθοδοξία της την διαφοροποιεί απ’ τους Φράγκους. Αυτή η ιδιαιτερότητα δεν είναι καθόλου γεωπολιτικά ασήμαντη. Σε μια Ευρώπη που οικοδομήθηκε πάνω σε λατινικά και προτεσταντικά θεμέλια, η ρουμανική Ορθοδοξία λειτουργεί ως πολιτισμικό ανάχωμα, αλλά και ως γέφυρα προς την Ανατολή.
Η πρόσφατη ανάδειξη του νέου εθνικού Ορθόδοξου καθεδρικού ναού στο Βουκουρέστι, συναποτελεί και τη συμβολική δήλωση μίας γεω-εκκλησιαστικής ισχύος έναντι της παλιάς ρωσικής επιρροής στον Ορθόδοξο κόσμο. Το ερώτημα όμως είναι κρίσιμο, άραγε χρησιμοποιείται η Ρουμανία ως «προανάχωμα» της δυτικής Ευρώπης; Η απάντηση φαίνεται να είναι θετική. Η ενεργειακή αξιοποίηση του κοιτάσματος Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα μετατρέπει τη Ρουμανία και σε νέο ενεργειακό πυλώνα της Ευρώπης, μειώνοντας την εξάρτησή της απ’ τη Ρωσία και ενισχύοντας το στρατηγικό της ρόλο. Αυτό σημαίνει ότι η Ρουμανία δεν θα είναι απλώς σύνορο ασφαλείας· αλλά θα γίνεται και σύνορο ενεργειακής επιβίωσης της Ευρώπης. Παράλληλα, η χώρα δέχεται και έντονες υβριδικές πιέσεις, κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις επιρροής, πληροφοριακό πόλεμο, πολιτική υβριδική πίεση και υβριδικό πόλεμο κατά του νατιβισμού τους. Η ίδια η ρουμανική κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει την καθημερινή ένταση παρόμοιων απειλών.
Η ιστορία μας διδάσκει ότι τα «προαναχώματα» συχνά την πληρώνουν, πολύ αιματηρά, αυτά πρώτα με το κόστος των συγκρούσεων των μεγάλων δυνάμεων. Η Ρουμανία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις κόσμους: τον δυτικό ατλαντισμό, την ορθόδοξη παράδοση και την ανατολική γεωπολιτική πραγματικότητα. Εάν η Ευρώπη επιχειρεί να τη χρησιμοποιήσει ως ζώνη αναχαίτισης απέναντι στη ρωσική επιρροή, τότε το ερώτημα είναι εάν η ίδια η Ρουμανία θα καταφέρει να παραμείνει κυρίαρχο υποκείμενο κράτους δικαίου ή θα μετατραπεί σε εργαλείο στρατηγικής άλλων.
Η Ρουμανία σήμερα δεν είναι απλώς ένα κράτος. Είναι σύνορο συγκρουόμενων πολιτισμών και συμφερόντων. Και όταν τα σύνορα των πολιτισμών γίνονται πεδία αντιπαράθεσης, η ιστορία δεν γράφεται στα πολιτικά και διπλωματικά γραφεία, αλλά αρκετά αιματηρά πάνω στις ψυχές των αθώων λαών.
Η Ορθοδοξία της Ρουμανίας, η εθνική της ταυτότητα και η γεωγραφική της θέση, την καθιστούν ίσως τον πιο κρίσιμο ανατολικό πυλώνα της Ευρώπης. Το ερώτημα είναι αν θα παραμείνει πυλώνας ή θα γίνει θυσιαστήριο; Η πολιτική κρίση στη Ρουμανία με τη κατάρρευση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ilie Bolojan δεν αποτελεί απλώς εσωτερικό πολιτικό γεγονός. Είναι ένδειξη βαθύτερης γεωπολιτικής ρευστότητας στην ανατολική Ευρώπη. Η ανατροπή της φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης μέσω πρότασης δυσπιστίας αποκαλύπτει ότι η κοινωνική και πολιτική συνοχή της Ρουμανίας δοκιμάζεται σκληρά, ανάμεσα στις απαιτήσεις των Βρυξελλών για δημοσιονομική πειθαρχία και στην αυξανόμενη εθνική αντίδραση απέναντι στις πολιτικές λιτότητας.
Η Ρουμανία, ως ορθόδοξο κράτος και στρατηγικό σύνορο της Ευρώπης προς την Ανατολή, εμφανίζεται να μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε πεδίο σύγκρουσης δύο αντιλήψεων: της υπερεθνικής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, καθώς και της προσπάθειας αναβίωσης της εθνικής κυριαρχίας. Η πτώση του Μπολοζάν δεν είναι μόνο πολιτική ήττα. Είναι μήνυμα ότι οι κοινωνίες της ανατολικής Ευρώπης αρχίζουν να αντιδρούν απέναντι σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που συχνά θεωρείται επιβαλλόμενο απο εξωεθνικά κέντρα εξουσίας. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι ποιος θα κυβερνήσει τη Ρουμανία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια Ρουμανία θα προκύψει, η Ρουμανία της ευρωπαϊκής πειθαρχίας ή η Ρουμανία της εθνικής αυτονομίας; (Αυτός ο προβληματισμός καλό είναι να ανησυχήσει και εμάς για την πατρίδα μας).
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade
Post-Doc in Theology Religion University of Munchen
Post-Doc in Bioethics University of Patras
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology, Degree of History/Philology, Degree of Music. Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH and MNE. Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://www.huffingtonpost.gr/signature/dr-alexios-panagopoulos/
https://www.pemptousia.gr/author/alexios-panagopoulos-academician-prof-dddr-pdoc-dr-habil-alexios-panagopoulos/
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://scholar.google.com/scholar?hl=el&as_sdt=0%2C5&q=aleksios+panagopoulos&btnG=
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
