Ο αείμνηστος Ιωσήφ ο Ησυχαστής είχε τη συνήθεια να παραλληλίζει την περιττή βιοτική μέριμνα με τη φυματίωση που επικρατούσε στις μέρες του. Όταν προσπαθούσαμε να βελτιώσουμε κάτι για να γίνει πιο εύχρηστο, ή αποδοτικό, συχνά μας παρατηρούσε: «Μη μου ανοίγετε το χτικιό της μέριμνας παιδιά. Ο Χριστός μας έβαλε τις παλιομέριμνες στην ίδια μοίρα με την κραιπάλη και τη μέθη» (βλ. Λουκ. 21, 34).
(Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπεδινός)
Για τις βιοτικές ανάγκες μην μεριμνάς πολύ και μην φοβάσαι, ο Κύριος δεν θα σε αφήσει. Επειδή σήμερα ή αύριο αναχωρούμε για τον ουρανό, όσο είναι δυνατόν φρόντισε περισσότερο πως θα παραστείς ενώπιον του Κυρίου, για να μην στερηθείς του ελέους Του. Να εγώ, κάποιο χρονικό διάστημα υπέφερα πολύ. Δεν είχα ψωμί και όλα τα υπόλοιπα αναγκαία, αλλά ο Κύριος δεν με εγκατέλειψε. Έστελνε με κάποιον από τους αδερφούς λίγα χόρτα ή ψωμί και έτσι με κρατούσε στη ζωή.(Γέροντας Γεδεών ο Αγιορείτης)
Μήπως είμαστε εμείς που κατορθώνουμε και οικονομούμε τα αναγκαία για τη ζωή μας; Ο Θεός φροντίζει τη ζωή μας. Η προσπάθεια του ανθρώπου, αν δεν βοηθήσει ο Θεός, είναι καταδικασμένη να αστοχεί, ενώ η Θεία Οικονομία και χωρίς τη συνεργασία του ανθρώπου παρέχει τέλεια αγαθά. Δεν έζησαν 40 χρόνια στην έρημο οι Ισραηλίτες χωρίς να έχουν τίποτα απ’ αυτά που δίνει η γεωργία; Και δεν τους έλειψε καθόλου η τροφή, αλλά η θάλασσα έβγαζε τροφή παράδοξη, τα ορτύκια και ο ουρανός έβρεχε το Μάννα, βροχή ασυνήθιστη και παράξενη. Και η πέτρα που είναι κατάξερη, ράγισε και έδινε άφθονο νερό. Όσο για τα ρούχα και τα παπούτσια, άντεξαν όλο τον χρόνο γιατί δεν πάλιωναν. Και ποιά γεωργία έδινε τροφή στον Ηλία τον καιρό που ήταν στο χείμαρρο; Τα κοράκια δεν του έφερναν τροφή; Γιατί λοιπόν γκρεμίζουμε στη γη την ουράνια πολιτεία και βουλιάζουμε στις υλικές ανησυχίες; Και ντυνόμαστε με κοπριές εμείς που φορούσαμε κάποτε πορφύρα;(Άγιος Νείλος ο Ασκητής)
Έλεγε χαρακτηριστικά ο Παπα-Τύχων ο Αγιορείτης: ”Ο Φαραώ έδινε πολλή δουλειά και πολύ φαγητό στους Ισραηλίτες, για να ξεχάσουν τον Θεό”. Στην εποχή μας ο διάβολος απορρόφησε τους ανθρώπους στην ύλη, στον περισπασμό, δουλειά πολλή, φαί πολύ, για να ξεχνούν τον Θεό και έτσι να μην μπορούν – ή μάλλον να μην θέλουν – να αξιοποιήσουν την ελευθερία που τους δίνεται για τον αγιασμό της ψυχής. Ευτυχώς όμως, χωρίς να το θέλει ο διάβολος, βγαίνει και κάτι καλό, δεν ευκαιρούν οι άνθρωποι να αμαρτήσουν όσο θέλουν…(Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης)
Οι δαίμονες αγωνίζονται να μας φορτώσουν με μέριμνες, για να απομακρύνουν τον νου μας από την μνήμη του Θεού και από την αγάπη σε Εκείνον. Όπως το νερό σβήνει τη φωτιά, έτσι και οι επίγειες μέριμνες σβήνουν την αγάπη στο Θεό. Γι’ αυτό ας είμαστε σταθερά προσηλωμένοι και αμετάπτωτα θερμοί στην αγάπη μας προς τον Κύριο κι Εκείνος θα μεριμνήσει για τις ανάγκες μας.(Όσιος Παϊσιος Βελιτσκόφσκυ)
Το εφάμαρτο στοιχείο της πολυμεριμνίας είναι, ότι επιδιώκει εγωιστικά την αυτάρκεια. Όλα θέλει να τα κάνει μόνη της, όλα θέλει να τα κατορθώσει χωρίς το Θεό. Στηρίζοντας κάθε ελπίδα στον εαυτό της, στις ικανότητές της και στα όποια υλικά μέσα διαθέτει, αγνοεί ή και περιφρονεί τη Θεία Πρόνοια.(Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος)
Η υπερβολική μέριμνα για τα βιοτικά πράγματα, είναι χαρακτηριστικό απίστου και ολιγοψύχου ανθρώπου. Αλίμονό μας, αν φροντίζουμε οι ίδιοι για τον εαυτό μας και δεν στηρίζουμε την ελπίδα μας στον Θεό που μεριμνά για μας. Αν τα αγαθά που απολαμβάνουμε στην παρούσα ζωή, δεν τα αποδίδουμε σε Αυτόν, πώς μπορούμε να προσδοκούμε απ’ Αυτόν τα αγαθά που μας έχει υποσχεθεί για την άλλη ζωή; Να μην είμαστε τόσο ολιγόπιστοι, αλλά ας εφαρμόζουμε την εντολή του Σωτήρος: «Ζητείτε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν» (Ματθ. 6,33)(Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ)
Ηλίας Σκουντριάνος
