Γράφει ο ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ
Η ενναλλαγή στην θέση του Αρχηγού ΓΕΣ έχει εξελιχθεί τα μνημονιακά χρόνια ως μία «υπόθεση» ρουτίνας και από το 2010 μέχρι σήμερα άλλαξαν 7 αρχηγοί, συνήθως διάρκειας ενός έτους . Η θεσμική πρόβλεψη για μεγαλύτερες θητείες δεν εφαρμόστηκε και τον προηγούμενο Ιανουάριο αντικαταστάθηκαν όλοι οι αρχηγοί των κλάδων.
Στον στρατό ξηράς υπήρξε σαρωτική παρέμβαση με την αποστρατεία όλων των εν ενεργεία αντιστρατήγων και την επιλογή του τελευταίου στην επετηρίδα αντιστρατήγου, με μόλις 10 μηνών θητεία στον βαθμό, ως αρχηγό στρατού. Ο νέος αρχηγός με πλούσιο βιογραφικό, έχει αυτοανακηρύξει τον εαυτόν του ως αποστολικό μεταρρυθμιστή και σωσία του στρατού από τα κακώς κείμενα. Έχοντας υπηρετήσει στη διεύθυνση μετασχηματισμού του ΓΕΕΘΑ και με κουλτούρα δομικών αλλαγών, πορεύεται με διάθεση εκρίζωσης όλων των πεπαλαιωμένων αντιλήψεων και πρακτικών κατά τη γνώμη του.
Οι αρχηγοί όμως και οι ηγέτες γενικότερα κρίνονται από τα αποτελέσματα που παράγουν και όχι από τον «θόρυβο» προβολής των ενεργειών τους. Αποτελεί γεγονός ότι ο αρχηγός στρατού αρέσκεται να προκαλεί την «εικόνα», η οποία πιστεύει ότι θα λύσει όλα τα εσωτερικά προβλήματα, θα αυξήσει το ηθικό και την παραγωγικότητα των ημετέρων και θα μειώσει (αποτροπή) την θέληση των φορέων της απειλής. Οι δράσεις εξωστρέφειας πρωταγωνιστούν και στην πρώτη γραμμή είναι το «life style» του στρατού ξηράς. Ο στρατός μετατοπίζει το παραδοσιακό βάρος της εσωτερικής λειτουργίας, στο προοδευτικό μοντέλο της εξωστρέφειας των μεταρρυθμιστών. Ταυτόχρονα αναλαμβάνονται όλες οι κατάλληλες πρωτοβουλίες ψυχολογικού επηρεασμού και ιδεολογικής προσαρμογής (μ….κα γίνεται) για να καμφθεί οποιαδήποτε αμφισβήτηση της νέας πραγματικότητας στον στρατό ξηράς. Δηλ. εφαρμόζεται αυτό που ορισμένοι αποκαλούν «ολοκληρωτισμός».
Το θέμα δεν είναι ποιά μέθοδος εφαρμόζεται, αλλά κατά πόσο βελτιώνεται ο οργανισμός στην εκτέλεση της αποστολής του. Όλοι οι μνημονιακοί αρχηγοί προτάσσουν ως πολλαπλασιαστή ισχύος το προσωπικό, ουδείς όμως παραιτήθηκε ή αρθρογράφησε όταν ψηφίζονταν οι περικοπές μισθών (νηστικό αρκούδι δεν χορεύει). Ο νυν αρχηγός πιθανόν πιστεύει ότι με το προοδευτικό μοντέλο της «εικόνας» έχει λύσει το πρόβλημα, ακουμπώντας το χέρι του στην καρδιά του κάθε στρατιωτικού. Ίσως αν ανέθετε σε κάποιο ελληνικό πανεπιστήμιο να κάνει μία αντικειμενική έρευνα «πόσο ευχαριστημένος είσαι από τη δουλειά που κάνεις;» θα έπαιρνε σημαντικά ευρήματα.
Οι προπαγανδιστικές μέθοδοι ποδηγέτησης και χειραγώγησης κρίνονται όχι προοδευτικές αλλά οπισθοδρομικές μεσαιωνικού τύπου. Η προσπάθεια υπόταξης, απαξίωσης και υποβάθμισης των «αντιφρονούντων» μέσω video και ομιλιών δεν είναι πρόοδος αλλά δείχνει τον μαρασμό και την σύγχιση των μνημονιακών ηγετών. Η θεωρία βγάλτε φωτογραφίες και μην ζητάτε πόρους είναι για τους «γυμνούς» και τους «μωρούς». Αυτοί έχουν εκλείψει στον στρατό από καιρό. Αντίθετα πολλαπλασιάζονται οι επαίτες, εν ενεργεία και συνταξιούχοι, στρατιωτικοί στα θέρετρα, όπου το νέο προοδευτικό σύστημα θα τους προσφέρει 10ήμερες 5ντάστερες διακοπές για να ξεχάσουν την κατάντια τους.
Επίσης το νέο προοδευτικό ριζοσπαστικό σύστημα δεν έφερε λύση, παρά την εκκωφαντική μεταστάθμευση των διευθύνσεων, στην έγκαιρη ανακοίνωση των μεταθέσεων του προσωπικού. Μπαίνει ο Ιούλιος και ανακοινώνονται μεταθέσεις και εκπαιδεύσεις . Δηλ. η μόνη ηχηρή πρακτική οργανωτική παρέμβαση που επιχειρήθηκε απέτυχε παταγωδώς και στέρησε σημαντικά κονδύλια από τη συντήρηση του υλικού και την καθημερινή λειτουργία του στρατού. Όλοι οι άλλοι αρχηγοί ήταν «συντηρητικοί», «στενόμυαλοι» και άτολμοι ή μήπως βαθειά γνώστες του στρατού.
Η εικόνα επίσης δεν λύνει τα προβλήματα διαθεσιμότητας των μέσων και δεν αυξάνει την αποτελεσματικότητα του συστήματος ΔΜ. Το πρόβλημα της αποχώρησης των μονίμων υπαλλήλων από τις Μονάδες και τα εργοστάσια δεν επιλύεται με επισκέψεις τόνωσης ηθικού. Θα ήταν καλύτερο να υποβληθεί πρόταση διαγωνισμού μέσω ΑΣΕΠ εξειδικευμένου πολιτικού προσωπικού . Το προοδευτικό σύστημα όμως δεν τολμά να ενοχλήσει, να προκαλέσει, να αναζητήσει διαχρονικές λύσεις στη ρίζα του προβλήματος. Καλή η θεωρία του ριζοσπάστη, αλλά δεν είδαμε υποβολή ανάλογων προτάσεων προς τα πάνω.
Άλλη μία εφεύρεση των μεταρρυθμιστών είναι ο θεσμός των εφέδρων ως λύση στην αύξηση του δυναμικού του στρατού. Η πρόσληψη επαγγελματιών οπλιτών είναι ενοχλητική πρόταση οπότε υπερτονίζεται και αναδεικνύεται η εφεδρεία ως «μαγική λύση». Ο πόλεμος με τα ντουφέκια είναι 100 χρόνια πίσω και τώρα κερδίζει η συνεχής τεχνολογική επάρκεια στα μέσα και στο εκπαιδευμένο προσωπικό. Σίγουρα είναι χρήσιμη η συνεισφορά των εφέδρων, αλλά περισσότερα χρήσιμα είναι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα, η συντήρησή τους και οι επαγγελματίες εκπαιδευμένοι χειριστές. Μάλλον αυτό θα πει ο αμερικανός αρχηγός και εμείς θα προβάλλουμε την γεωστρατηγικής μας θέση, αντί ενός σοβαρού μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού, όπως οφείλουμε να έχουμε .
Δεν έχουμε δει ακόμα τις προτάσεις για την αναδιοργάνωση, σύμφωνα όμως με τα πεπραγμένα εκτιμάται ότι θα κινηθούν στη λογική της «εικόνας» και της «προστασίας» των πολιτικών προϊσταμένων από τα δύσκολα. Δεν γίνονται προτάσεις που ενοχλούν προς τα άνω. Θεωρητικές λύσεις, τρικ και τεχνάσματα διαχείρησης υπάρχουν για τα πάντα. Το θέαμα εξάλλου καταλαγιάζει ακόμα και τους πληγιασμένους.
Η άποψη μας είναι ότι ο εκάστοτε αρχηγός στρατού είναι προϊστάμενος ενός σημαντικού οργανισμού στην Ελλάδα και θα πρέπει να είναι έμεσα ή άμεσα αποδέκτης κριτικής για αυτά που πράττει ή δεν πράττει. Αυτό λέγεται δημοκρατία. Η προβολή / επιβολή του «μ…κα γίνεται» μόνο προς τα κάτω, δεν είναι δημοκρατία αλλά ψυχολογικές επιχειρήσεις εναντίον φιλίων .
Αντί της συχνής αλλαγής αρχηγών η επιλογή τους κατόπιν προτάσεων και ακρόασης από το κοινοβούλιο θα είναι κατάκτηση της δημοκρατίας. Δεν μπορεί αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή να ακροάται τον υποψήφιο διοικητή του ΟΛΠ και να μην επιλέγει τον αρχηγό στρατού. Το θέμα θα πρέπει να ωριμάσει στα κόμματα και στους πολιτικούς για να επιτυγχάνονται οι καλύτερες δυνατόν επιλογές. Ο καλύτερος για 2-3 χρόνια, έχουμε χορτάσει από επιτήδειους διαχειριστές και χειραφετιστές δημόσιων οργανισμών.
