Ο Παγκόσμιος Οργανισμός κατά των Εγκεφαλικών Επεισοδίων (World Stroke Organization) έχει καθιερώσει την 29η Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Εγκεφαλικών Επεισοδίων για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τη «σύγχρονη αυτή πανδημία», η οποία απειλεί, όχι μόνο την επιβίωση, αλλά και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Η κολπική μαρμαρυγή (ΚΜ) είναι μια ιατρική κατάσταση στην οποία διαταράσσεται ο φυσιολογικός καρδιακός ρυθμός αυξάνοντας την πιθανότητα ανάπτυξης θρόμβων άρα και τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο.
Κολπική μαρμαρυγή και ανάπτυξη θρόμβων
Στην κολπική μαρμαρυγή οι άνω κόλποι της καρδιάς δεν συσπώνται κανονικά, αλλά παρατηρείται ένα τρέμουλο. Η γρήγορη και ακανόνιστη κολπική δραστηριότητα μειώνει την αποδοτικότητα της άντλησης του αίματος από τους κόλπους προς τις κοιλότητες της καρδιάς (ή κοιλίες). Το αίμα που λιμνάζει μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη θρόμβων στην καρδιά. Ένας τέτοιος θρόμβος μπορεί να αποκολληθεί και, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, να φτάσει σε μικρότερα αιμοφόρα αγγεία στον εγκέφαλο ή σε άλλα μέρη του σώματος και να τα αποφράξει. Γι’ αυτό, η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να έχει αρκετές σοβαρές επιπλοκές. Όταν τα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου υποστούν απόφραξη, μπορεί να προκληθεί εγκεφαλικό επεισόδιο.
Κολπική μαρμαρυγή και εγκεφαλικά επεισόδια
Τα εγκεφαλικά επεισόδια που οφείλονται στην κολπική μαρμαρυγή είναι συνήθως σοβαρά και οδηγούν σε υψηλότερο κίνδυνο παράλυσης και θανάτου. Γι’ αυτόν τον λόγο, τα αντιπηκτικά χρησιμοποιούνται συχνά σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή για την πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου μέσω της μείωσης του σχηματισμού θρόμβων. Τα φάρμακα αυτά είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά, ωστόσο μπορούν να περιπλέξουν τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης σε οξείες καταστάσεις όπως τα ατυχήματα, η μείζων αιμορραγία ή οι χειρουργικές επεμβάσεις.
Κολπική μαρμαρυγή και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης
Κάθε χρόνο, ένας στους πενήντα ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή αντιμετωπίζει μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, π.χ. μια επείγουσα χειρουργική επέμβαση, ένα ατύχημα ή μια ανεξέλεγκτη αιμορραγία. Για έναν ασθενή που παίρνει αντιπηκτικά, μια επείγουσα χειρουργική επέμβαση έχει πενταπλάσια πιθανότητα να οδηγήσει σε μείζονα αιμορραγία από ό,τι μια προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση. Σε αυτές τις καταστάσεις, η ταχεία αναστροφή της αντιπηκτικής δράσης μπορεί να βοηθήσει πολύ.
Ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει
Ο ουσιαστικός διάλογος ασθενών-ιατρών είναι άκρως σημαντικός, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση χρόνιων καταστάσεων όπως η κολπική μαρμαρυγή. Μέσω του διαλόγου ο ασθενής μπορεί να καταλάβει τις διαθέσιμες επιλογές του, είναι σε θέση να συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τη θεραπεία του και επίσης γνωρίζει ποιες πληροφορίες είναι σημαντικό να κοινοποιεί αν προκύψει μια έκτακτη ανάγκη. Αυτή η γνώση τον καθησυχάζει και του επιτρέπει να ελέγχει την κατάστασή του κι έτσι μπορεί να ζει τη ζωή του στο έπακρο.
Σημαντικό παράδειγμα η ιστορία του Έντουαρντ, ενός ακμαίου εβδομηντάχρονου που διαγνώστηκε πριν από πέντε χρόνια με κολπική μαρμαρυγή και από τότε παίρνει αντιπηκτικά.
Ο Έντουαρντ είχε τεράστιο όφελος από το γεγονός ότι συμβουλεύτηκε τη γιατρό του για τη θεραπεία που παίρνει για την κολπική μαρμαρυγή και διατήρησε ανοιχτό έναν καλό δίαυλο επικοινωνίας και διαλόγου.
Η ιστορία ενός ασθενούς
«…μας δόθηκε η ευκαιρία να ακολουθήσουμε το όνειρό μας και να πάρουμε ξανά τους δρόμους»
Ο Έντουαρντ εξηγεί: «Ήμουν πάντα πολύ δραστήριος. Στα νιάτα μου ήμουν μαραθωνοδρόμος και τώρα παίζω τένις δύο φορές την εβδομάδα στο γήπεδο της γειτονιάς μας. Εκτός από τον αθλητισμό και την οικογένειά μου, το τρίτο πάθος που έχω στη ζωή είναι τα ταξίδια. Με τη σύζυγό μου, την Άννα, ταξιδεύαμε σε ολόκληρο τον κόσμο – μέχρι που γεννήθηκαν τα δύο παιδιά μας. Μετά, αφεθήκαμε στους γρήγορους ρυθμούς της οικογενειακής και της επαγγελματικής μας ζωής. Όταν η σύζυγός μου βγήκε πια στη σύνταξη, πριν από έξι μήνες, μας δόθηκε η ευκαιρία να ακολουθήσουμε το όνειρό μας και να πάρουμε ξανά τους δρόμους. Κάναμε σχέδια να ταξιδέψουμε στη Γαλλία και να κάνουμε ποδηλασία στις Άλπεις, κάτι που ήταν για μας όνειρο ζωής.
«…είναι ασφαλές να κάνω τόσο μακρινό ταξίδι με μια τέτοια ιατρική κατάσταση;»
O μεγάλος μου γιος με ρώτησε πάνω στην κουβέντα αν είναι ασφαλές να κάνω τόσο μακρινό ταξίδι με μια τέτοια ιατρική κατάσταση και τότε συνειδητοποίησα ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να υπάρχουν κίνδυνοι. Αποφάσισα να συμβουλευτώ τη γιατρό μου και να ζητήσω τη συμβουλή της σχετικά με τα μακρινά ταξίδια με μια τέτοια ιατρική κατάσταση.
Η γιατρός, μου είπε ότι, για τους ανθρώπους που παίρνουν αντιπηκτικά, ο κίνδυνος είναι πάντα αυξημένος σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως μια χειρουργική επέμβαση, ιδιαίτερα όταν κάνουν ένα περιπετειώδες ταξίδι σαν αυτό που σχεδιάζαμε με τη σύζυγό μου.
«…υπάρχουν λύσεις για τη διακοπή της αντιπηκτικής δράσης… Η θεραπεία που παίρνω για την κολπική μαρμαρυγή δεν είναι ανάγκη να σταθεί εμπόδιο»
Μετά το αρχικό μου σοκ, η γιατρός με καθησύχασε και μου εξήγησε ότι, για το συγκεκριμένο αντιπηκτικό που παίρνω, υπάρχουν λύσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι γιατροί των επειγόντων μπορούν να διακόψουν αμέσως την αντιπηκτική δράση του φαρμάκου που παίρνω για την κολπική μαρμαρυγή.
Μια άλλη χρήσιμη συμβουλή που μου έδωσε είναι ότι πρέπει πάντα να ενημερώνω τους άλλους γιατρούς, ιδιαίτερα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ότι παίρνω αντιπηκτική αγωγή και να διευκρινίζω ποιο είναι το αντιπηκτικό που παίρνω. Μου έδωσε μια Κάρτα Προειδοποίησης Ασθενούς, που τώρα την παίρνω πάντα μαζί μου, όπου κι αν πηγαίνω. Ακόμα κι έτσι, ο γιος μας δεν ήταν καθόλου ενθουσιασμένος με την ιδέα ότι θα ανεβαίναμε με το ποδήλατο στο Alpe d’Huez της Γαλλίας. Πάντως, εμείς πήγαμε και περάσαμε καταπληκτικά μαζί, χωρίς να μας τύχει κανένα απρόβλεπτο. Ήδη καταστρώνουμε το επόμενο εγχείρημά μας και ξέρουμε ότι η θεραπεία που παίρνω για την κολπική μαρμαρυγή δεν είναι ανάγκη να σταθεί εμπόδιο.»
«Η προσωπική ιστορία του Έντουαρντ δείχνει ότι τα αντιπηκτικά που συνταγογραφούνται για την ΚΜ δεν είναι υποχρεωτικό να εμποδίζουν την εκπλήρωση των ονείρων ενός ασθενούς, όποια κι αν είναι η ηλικία του.
Έτσι κάθε ασθενής με κολπική μαρμαρυγή που θέλει να κυνηγήσει τα όνειρά του να συμβουλεύεται πρώτα τον γιατρό του ώστε να αξιολογηθούν οι κίνδυνοι.
