Διαθέσιμα προς πώληση στην Ελλάδα φαίνεται ότι έχει η Πολεμική Αεροπορία της Πορτογαλίας (FAP – Força Aérea Portuguesa) τρία μεταγωγικά αεροσκάφη C-130H Hercules, τα οποία προορίζονται να αντικατασταθούν από τα νέα KC-390 που κατασκευάζει στη Βραζιλία η εταιρεία Embraer.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η χώρα μας αποτελεί έναν από τους πιθανούς αποδέκτες των πορτογαλικών Hercules καθώς έχει ήδη προταθεί η πώληση 3 μεταγωγικών, με την προσφορά σε αυτή τη φάση να εκκρεμεί προς εξέταση από την ελληνική πλευρά σε προκαταρκτικό επίπεδο.
Τα αεροσκάφη αυτά προσφέρονται από τη Λισαβόνα με το σκεπτικό ότι είναι ίδιας έκδοσης με τα C-130H της Πολεμικής Αεροπορίας και υπ’ αυτήν την έννοια θα μπορούσαν να ενισχύσουν το στόλο της 356 ΜΤΜ, ο οποίος είναι γνωστό ότι έχει μειωθεί σταδιακά τα τελευταία 10 χρόνια. Η μείωση αυτή υφίσταται εξαιτίας περιορισμένων διαθεσιμοτήτων, απόρροια των προβλημάτων και καθυστερήσεων που παρουσιάζει η διαδικασία εργοστασιακής συντήρησής τους στην ΕΑΒ.
Κατά συνέπεια η πρόταση της Πορτογαλίας θεωρητικά θα μπορούσε να αποτελέσει μια ενδιάμεση λύση για την ΠΑ η οποία, όπως άλλωστε είχε ανακοινώσει ο πρώην Α/ΓΕΑ και νυν Α/ΓΕΕΘΑ Πτέραρχος (Ι) Χρήστος Χριστοδούλου, επιδιώκει μακροπρόθεσμα -και μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν- τη ριζική ανανέωση του στόλου των C-130 από το προηγμένο C-130J.
Επιστρέφοντας στα πορτογαλικά C-130H, θα σημειώσουμε ότι επιχειρούν με την FAP από το 1977 ενταγμένα στην Μοίρα 501 Bisontes (Βίσωνες). Σήμερα, επιχειρούν 5 C-130H. Το ενδιαφέρον στην υπόθεση είναι ότι πριν από λίγους μήνες η πορτογαλική εταιρία OGMA Indústria Aeronáutica de Portugal ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε πρόγραμμα μερικής αναβάθμισης του στόλου, με ηλεκτρονικά συστήματα. Το κόστος του προγράμματος αναφέρθηκε ότι είναι 15,5 εκατ. € ενώ οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν το διάστημα 2019-2020.
Δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη εάν τα αεροσκάφη που προσφέρονται για πώληση στην Ελλάδα έχουν υποβληθεί στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού ή παραμένουν στην αρχική διαμόρφωση που επιχειρούσαν επί τέσσερις δεκαετίες με την FAP. Είναι δεδομένο πάντως ότι θα υπάρχουν διαφοροποιήσεις με την διαμόρφωση των C-130H Hercules της ΠΑ, τα οποία έχουν υποστεί εκσυγχρονισμό στο πλαίσιο αναβάθμισης AUP (Aviation Upgrade Program) από την καναδική Spar Aerospace.
Το εν λόγω πρόγραμμα ύψους $80.000.000, προέβλεπε αντικατάσταση του εξοπλισμού πλοήγησης/ ναυτιλίας/ επικοινωνιών από νέο που μεταξύ άλλων περιλάμβανε νέο Σύστημα Διαχειρίσεως Πτήσεων (Flight Management System), ραντάρ καιρού και ναυτιλίας, σύγχρονο αυτόματο πιλότο, νέους ασυρμάτους V/UΗF και ΗF, νέο σύστημα ναυτιλίας με συνδυασμό INS/GPS, σύστημα αποφυγής σύγκρουσης στον αέρα και νέα διαμόρφωση πιλοτηρίου με οθόνες πολλαπλών ενδείξεων.
Η ιστορία λίγο πολύ είναι γνωστή στους περισσότερους. Τα πρώτα δύο C-130, ένα -Β και ένα -Η, αναβαθμίστηκαν στον Καναδά (με το πρώτο από αυτά να παραδίδεται το 2004) ενώ τα υπόλοιπα 13 άρχισαν σταδιακά να περνάνε από τη διαδικασία στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ. Παράλληλα, εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα γενικής εργοστασιακής επιθεώρησης και συντήρησης τόσο για τους κινητήρες όσο και τα δομικά τμήματα της πτέρυγας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη επιχειρησιακή εκμετάλλευση για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τελικά το πρόγραμμα κρίθηκε μεν πετυχημένο ως προς τις τεχνικές – επιχειρησιακές προδιαγραφές, αποδίδοντας μια διαμόρφωση που πληρούσε τις απαιτήσεις της ΠΑ, αλλά απέτυχε στο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης καθώς υπήρξαν σημαντικές καθυστερήσεις από πλευράς ΕΑΒ. Εκκρεμεί άλλωστε μέχρι σήμερα η παράδοση αεροσκαφών που αποτελούν το 15% του στόλου. Η κατάσταση επιδεινώθηκε επιπλέον από τη δεινή δημοσιονομική κατάσταση λόγω ελλείψεων σε ανταλλακτικά, με αποτέλεσμα η ΠΑ να περιορισθεί σε χαμηλές διαθεσιμότητες των C-130, κατάσταση η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η λύση των πορτογαλικών C-130 θα μπορούσε να αποτελέσει μια πιθανή «ανάσα» για την ΠΑ. Αυτό όμως, υπό την προϋπόθεση ότι τα συγκεκριμένα αεροσκάφη θα κριθούν ως ικανά με ικανοποιητικό υπόλοιπο ωρών πτήσης μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ζωής τους. Ερωτηματικό παραμένει, όπως είπαμε, αν τα προσφερόμενα αεροσκάφη έχουν εκσυγχρονιστεί ή παραμένουν στην αρχική διαμόρφωση όπως παραδόθηκαν το 1977, γεγονός που θα επηρεάσει την εκτίμηση καταλληλότητάς τους για απόκτησή τους από την ΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση, αρμόδια να αξιολογήσει σωστά την πρόταση είναι η ίδια η ΠΑ, η οποία ταυτόχρονα θα πρέπει να καθορίσει και την μελλοντική μορφή που θα πρέπει να έχει ο στόλος των αερομεταφορών. Ένας στόλος ο οποίος ας σημειωθεί ότι ακόμη και στη σημερινή δυσμενή συγκυρία από πλευράς διαθεσιμοτήτων, εξακολουθεί με αυταπάρνηση να εξυπηρετεί όχι μόνο τις επιχειρήσεις της ΠΑ αλλά και ευρύτατο φάσμα αποστολών επ’ ωφέλεια και των άλλων Κλάδων ενώ πρωταγωνιστεί σε επιχειρήσεις Έρευνας – Διάσωσης, αεροδιακομιδών, ανθρωπιστικής βοήθειας και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
