Άγγελος Συρίγος
Το 2017 οι ροές προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη ήταν από τις χαμηλότερες. Η μείωση του αριθμού των εισερχομένων οφείλεται στα μέτρα που υιοθετήθηκαν από την ΕΕ, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το κύμα του 2015. Λόγω της γεωγραφικής θέσης της, η Ελλάδα αποτελεί μία από τις βασικές πύλες εισόδου στη Γηραιά Ήπειρο. Αυτό σημαίνει πως ό,τι ισχύει για την Ευρώπη ισχύει σε γενικές γραμμές και για την Ελλάδα. Οι δικαιωματιστές, ωστόσο, φρόντισαν να δημιουργήσουν πρόβλημα.
Το 2017, λοιπόν, είχαμε τις λιγότερες εισροές από το 1991. Κατά μέσο όρο στην Ελλάδα εισέρχονταν 80.000-100.000 ετησίως. Προφανώς, αυτός ο αριθμός δεν ισχύει για το 2015. Εκείνη τη χρονιά έφθασε σχεδόν το ένα εκατομμύριο και το κύμα συνεχίσθηκε και τους πρώτους μήνες του 2016. Ο κύριος όγκος, όμως, εκείνου του κύματος διεκπεραιώθηκε προς την κεντρική και δυτική Ευρώπη, κυρίως προς τη Γερμανία. Ήταν το μεγαλύτερο μεταναστευτικό κύμα στην Ευρώπη μεταπολεμικά. Μέχρι και τον Μάιο οι ροές παρέμεναν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα (περίπου 19.000).
Το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί οφείλεται κυρίως στον πολλαπλασιασμό του αριθμού όσων αιτούνται άσυλο. Το 2017 ο αριθμός αυτός ήταν της τάξης των 60.000, ο μεγαλύτερος από τη δημιουργία της νέας υπηρεσίας ασύλου. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτή η αιτία. Κύρια αιτία είναι η δυστοκία διεκπεραίωσης των αιτήσεων ασύλου που συνδέονται με την ευρωτουρκική συμφωνία του Μαρτίου 2016. Οι δικαιωματιστές του εξέφρασαν εξαρχής την αντίθεσή της με την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας και στην πράξη την σαμποτάρουν.
Πώς το κάνουν; Ουσιαστικά εξουδετερώνουν τις επιτροπές προσφυγών που εξετάζουν τις αιτήσεις ασύλου, οι οποίες έχουν απορριφθεί σε πρώτο βαθμό. Εάν δεν ολοκληρωθεί η εξέταση από την επιτροπή προσφυγών, δεν μπορεί να εφαρμοσθεί η ευρωτουρκική συμφωνία και πρόσφυγες να επιστραφούν στην Τουρκία. Το 2018 οι επιτροπές προσφυγών έπρεπε να εξετάσουν περίπου 6.000 αιτήσεις. Εξέτασαν, όμως, πολύ λίγες και για να μη φανεί το σαμποτάζ, τα στοιχεία για το έργο των δευτεροβάθμιων επιτροπών απουσιάζουν από τις δημοσιευμένες στατιστικές.
Αγνοείται ο αριθμός μεταναστών
Λόγω, λοιπόν, της μεγάλης καθυστέρησης στη διεκπεραίωση των αιτήσεων για άσυλο σε δεύτερο βαθμό, ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών συσσωρεύεται, με αποτέλεσμα να προκαλούνται συνωστισμός και τα συνακόλουθα προβλήματα στις δομές φιλοξενίας. Αντί η κυβέρνηση να λύσει το πρόβλημα, αίροντας την αιτία που το δημιουργεί, κάθε τόσο μεταφέρει στην ηπειρωτική Ελλάδα πρόσφυγες και μετανάστες κυρίως άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες.
Είναι ενδεικτικό της κατάστασης ότι οι αρμόδιες αρχές ουσιαστικά αγνοούν τον πραγματικό αριθμό των προσφύγων και μεταναστών που βρίσκονται στην ηπειρωτική Ελλάδα. Στα νησιά το σύστημα λειτουργεί στοιχειωδώς, λόγω και του ενδιαφέροντος που δείχνει η ΕΕ. Αυτοί, όμως, που εισέρχονται από τον Έβρο στην πραγματικότητα δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση, επειδή η διαδικασία για αίτηση παροχής ασύλου λειτουργεί μέσω Skype.
Από την ώρα, όμως, που πρόσφυγες και μετανάστες φεύγουν από τα νησιά προς την ηπειρωτική Ελλάδα, δεν μπορεί να εφαρμοσθεί η πρόβλεψη της ευρωτουρκικής συμφωνίας για επιστροφή τους στην Τουρκία. Με άλλα λόγια οι δικαιωματιστές κερδίζουν τον πόλεμο που έχουν κηρύξει εναντίον της ευρωτουρκικής συμφωνίας. Το γεγονός ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο ζημιώνουν την Ελλάδα ουδόλως τους ενδιαφέρει. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν για τον έναν ή τον άλλο λόγο προκύψει διόγκωση των ροών κυρίως προς τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Εάν συμβεί αυτό, το σύστημα υποδοχής και φιλοξενίας θα καταρρεύσει σε λίγες ημέρες.
