Μόλις αρθούν οι νομικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης, το ιρανικό πετρέλαιο θα κατευθυνθεί στην ευρωπαϊκή αγορά. Μπορεί κάλλιστα να είναι ακριβώς κι αυτός ο λόγος που η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να ενισχύσει τη θέση της στην Ευρώπη σήμερα.
Εισβολή στην ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου επιχειρεί η Σαουδική Αραβία, προσφέροντας σημαντική έκπτωση στην τιμή του πετρελαίου της, καθιστώντας το πιο ελκυστικό από το ρωσικό αργό.
Στον «πόλεμο πετρελαίου» που εκτυλίσσεται στην ευρωπαϊκή αγορά ανάμεσα στη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία, δεν αποκλείεται σύντομα να εισέλθει και το Ιράν, αυξάνοντας έτσι τις ανησυχίες της Ρωσίας, ότι μπορεί να χάσει το ένα τρίτο των πετρελαϊκών προμηθειών της προς την Ευρώπη.
Η διαδικτυακή εφημερίδα Gazeta.ru, επικαλούμενη πηγή της βιομηχανίας πετρελαίου, γράφει ότι το μερίδιο της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή αγορά του πετρελαίου απειλείται, καθώς τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια αυξάνουν τις αγορές αργού από τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με το Reuters, τους τελευταίους μήνες αρκετές μεγάλες εταιρείες πετρελαίου, όπως η Exxon, η Shell, η Total και η Eni έχουν αυξήσει τις αγορές σαουδαραβικού αργού πετρελαίου για τα διυλιστήρια τους στη Δυτική Ευρώπη και τη Μεσόγειο.
Στις 13 Οκτωβρίου ο επικεφαλής του κρατικού πετρελαϊκού κολοσσού Rosneft, Ίγκορ Σέτσιν, δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία άρχισε να πουλά πετρέλαιο στην Πολωνία, σε τιμές κάτω από την αγορά.
Ωστόσο, παρόλο που το γεγονός αυτό θα μπορούσε να σημάνει μείωση του μεριδίου της Μόσχας στην προσοδοφόρα ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, μέχρι στιγμής οι Ρώσοι αναλυτές εμφανίζονται προσεκτικοί στις εκτιμήσεις τους.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Πάσετσνικ, πρόκειται μάλλον για ένα νέο διάδρομο εφοδιασμού και όχι για μια ανακατανομή των μεριδίων αγοράς.
«Το πολωνικό λιμάνι του Γκντανσκ έχει αρχίσει την παραλαβή φορτίων πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία. Μπορεί στην προκειμένη περίπτωση να υπάρχουν προϋποθέσεις για αύξηση της συνεργασίας, και ως εκ τούτου, το γεγονός αυτό να εγκυμονεί συγκεκριμένους κινδύνους για τη Ρωσία», θεωρεί ο Πάσετσνικ.
Σαουδαραβικό πετρέλαιο εναντίον ρωσικού αργού;
Οι ειδικοί που ρωτήθηκαν από την RBTH εκτιμούν ότι, από τα στιγμή που τα μέλη του ΟΠΕΚ δεν προσπαθούν να μειώσουν τον όγκο της παραγωγής, η επέκταση της Σαουδικής Αραβίας στην ευρωπαϊκή αγορά είναι ένα λογικό βήμα από πλευράς του Ριάντ.
«Για να μην υπάρξει κορεσμός στην υπάρχουσα αγορά, είναι πολύ πιο εύκολο να επεκτείνει τα όριά της», δήλωσε ο Γιούρι Προκούντιν, αναλυτής της Fx Bazooka.
Εξάλλου, η επικείμενη ένταξη του Ιράν στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, προσθέτει περαιτέρω επείγοντα χαρακτήρα στις κινήσεις του περιφερειακού αντιπάλου, που προσπαθεί να εδραιώσει τη θέση του στις αγορές, πριν από την άφιξη της Τεχεράνης.
«Μόλις αρθούν οι νομικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης, το ιρανικό πετρέλαιο θα κατευθυνθεί στην ευρωπαϊκή αγορά. Μπορεί κάλλιστα να είναι ακριβώς κι αυτός ο λόγος που η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να ενισχύσει τη θέση της στην Ευρώπη σήμερα», υποστηρίζει ο Πάσετσνικ.
Ο Γιούρι Προκούντιν σημειώνει πως δεν είναι ακόμη γνωστοί οι όροι των προμηθειών και πως «μπορεί κανείς να υπολογίσει από την τρέχουσα κατάσταση στην αγορά, ότι το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας θα κοστίσει στους ευρωπαίους καταναλωτές 48-49 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή 4-5 δολάρια φθηνότερο από το αργό των Ουραλίων», προσθέτοντας ότι ενδεχομένως η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να προσφέρει και μια πρόσθετη έκπτωση της τάξης 0,5-1 δολάρια.
Προς το παρόν, η Ρωσία καλύπτει περίπου το 25% των αναγκών της Ευρώπης σε πετρέλαιο. Για το τρέχον έτος, οι προμήθειες αυξήθηκαν κατά 5,5%, με 97,6 εκατομμύρια τόνους. Ωστόσο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Γιούρι Προκουντίν, το επόμενο έτος η Ρωσία μπορεί να χάσει έως και το ένα τρίτο του μεριδίου της.
Ο Αλεξάντρ Πάσετσνικ από την πλευρά του πιστεύει ότι μια αύξηση των σαουδαραβικών προμηθειών πετρελαίου συνιστά περισσότερο ένα κώδωνα κινδύνου, παρά μια πραγματική απειλή για τη Ρωσία.
«Για να προμηθεύονται τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας, απαιτούνται επενδύσεις και αλλαγή της υφιστάμενης αλυσίδας εφοδιασμού, και αυτό σημαίνει επιπλέον κόστος. Ακόμη και η χαμηλότερη τιμή δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις απαραίτητες επενδύσεις», τόνισε ο Πάσετσνικ.
Τα πιθανά σενάρια
Αν η Ρωσία αρχίσει να χάνει το μερίδιό της στην ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου, αυτό το έλλειμμα θεωρητικά θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από τις προμήθειες στην Κίνα, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι αγορές εκεί θα αυξάνονται κατά 3,2% χρόνο.
Συνεπώς, υπάρχει κίνδυνος για τη Ρωσία να αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα έλλειψη επενδύσεων στον τομέα του πετρελαίου και μείωση της παραγωγής, κάτι που θα μπορούσε να απειλήσει την εγγύηση κάλυψης των ασιατικών αναγκών. Αυτό είναι ένα από τα σενάρια που εξετάζει το ρωσικό υπουργείο Ενέργειας.
«Επιπλέον, μέχρι στιγμής οι ασιάτες εταίροι μας δεν είναι τεχνικά έτοιμοι να καταναλώσουν το ρωσικό πετρέλαιο σε μεγάλες ποσότητες», σύμφωνα με τον Πάσετσνικ, ο οποίος θεωρεί ότι «η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να είναι πολύ σημαντική για τη Ρωσία».
Πηγές: Reuters, η δήλωση του Σέτσιν, Gazeta.ru.
