Το ταξίδι του Πούτιν στην Κίνα για τη Σύνοδο των G20 αποκάλυψε μια νέα προσέγγιση της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής στην περιοχή Ασίας – Ειρηνικού αναφορικά με τη Νότια Σινική Θάλασσα, την Κορέα και την Ιαπωνία.
Του Stephen Blank
ΠΗΓΗ: The Jamestown Foundation
Σχετικά με το καυτό θέμα της Νότιας Σινικής Θάλασσας ο Πούτιν δήλωσε πως ο Κινέζος ομόλογός του δεν του ζήτησε ποτέ να επέμβει ή να προβεί έστω σε δηλώσεις επί του προκειμένου, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει ότι Μόσχα και Πεκίνο δεν έχουν συζητήσει το θέμα.
Ωστόσο, ο Ρώσος ηγέτης προχώρησε σε δηλώσεις λέγοντας πως όπως η χώρα του δεν επεμβαίνει έτσι αντίκειται σε εξωτερικές παρεμβάσεις από τρίτες δυνάμεις – βλέπε ΗΠΑ – στην περιοχή. Με άλλα λόγια ο Πούτιν στήριξε τη θέση της Κίνας η οποία επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν λόγο στην περιοχή, παρά το γεγονός ότι η αμερικανική εμπλοκή υποστηρίζεται από χώρες μέλη του ASEAN.
Επιπλέον, ο Πούτιν υποστήριξε την Κίνα έναντι του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, το οποίο απεφάνθη κατά των κινεζικών αξιώσεων μετά την προσφυγή των Φιλιππίνων. Ο Πούτιν είπε πως η Μόσχα υποστηρίζει τη θέση του Πεκίνου να αγνοήσει την εναντίον του απόφαση του διεθνούς αυτού οργάνου. Έτσι ο Πούτιν τάσσεται όμως και κατά του ASEAN και των ΗΠΑ.
Λίγο πριν την σύνοδο των G20 η πρόεδρος της Νοτίου Κορέας είχε επισκεφτεί το Βλαδιβοστόκ στη ρωσική Άπω Ανατολή για να συμμετάσχει στο εκεί οικονομικό φόρουμ. Κατά τη συνάντηση με τον Πούτιν, ο Ρώσος ηγέτης της εξέφρασε την αντίθεσή του στο πυρηνικό πρόγραμμα της Βορείου Κορέας αλλά πρόσθεσε πως η Βόρεια Κορέα δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται ως πυρηνική δύναμη.
Επίσης, την προειδοποίησε να μην προκαλεί τη Βόρεια Κορέα και ζήτησε προσπάθεια ώστε το βορειοκορεατικό καθεστώς να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Απαντώντας, η πρόεδρος Παρκ τόνισε πως οι προκλήσεις του βορειοκορεατικού καθεστώτος καθιστούν δύσκολη την συμμετοχή σε κοινά οικονομικά προγράμματα στα οποία Βορράς, Νότος και Ρωσία έχουν επενδύσει πολιτικά, όπως το πρόγραμμα του υπερκορεατικού σιδηροδρόμου, ή τον αγωγό φυσικού αερίου που θα διασχίζει και τις τρεις χώρες.
Οι αναφορές του Πούτιν προς την Παρκ δείχνουν πως η Μόσχα δεν θέλει μια πλήρη ρήξη με τη Σεούλ. Η Ρωσία, σύμφωνα με αναλυτές, δεν είναι και τόσο ευχαριστημένη που οι σχέσεις της μια σημαντική γι’ αυτή χώρα όπως η Νότια Κορέα δεν βαίνουν καλώς εξαιτίας μιας άλλης χώρας, της Βόρειας Κορέας, την οποία όμως η Μόσχα δεν θεωρεί απειλή για τα συμφέροντά της.
Πριν μερικούς μήνες Μόσχα και Πεκίνο είχαν επιβεβαιώσει εκ νέου την αντίθεσή τους στην ανάπτυξη του αμερικανικού αντιπυραυλικού συστήματος THAAD στη Νότια Κορέα λόγω της απειλής από τον Βορρά. Για τη Ρωσία και την Κίνα, η Βόρεια Κορέα δρα απρόβλεπτα διότι απειλείται από τις ΗΠΑ. Επίσης συμφωνούν πως η χώρα αυτή δεν πρέπει να απομονωθεί.
Όσον αφορά την Ιαπωνία, ο Πούτιν εξέφρασε στην G20 την επιθυμία επίλυσης των διμερών διαφορών. Ωστόσο, δεν είπε τίποτα για το μήλο της Έριδος, τις Κουρίλες νήσους, κατηγορώντας μάλιστα το Τόκιο ότι δεν υποστήριξε την πρόταση που είχε ήδη θέσει το 1965 ο Σοβιετικός ηγέτης Χρουστσόφ για επιστροφή στην Ιαπωνία δύο από τα διαφιλονικούμενα νησιά.
Την ίδια ώρα ο Πούτιν είπε όμως πως ο ίδιος έχει ενστάσεις σχετικά με την επιστροφή των δύο νησιών στην Ιαπωνία την οποία θεωρεί ως προσδεμένη στο αμερικανικό άρμα. Είπε επίσης, ότι η τότε ΕΣΣΔ είχε κερδίσει τα νησιά κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατά συνέπεια όποιος ζητά επαναχάραξη των συνόρων που ο πόλεμος αυτός καθόρισε ανοίγει το κουτί της Πανδώρας.
Είναι ξεκάθαρο πως ο Πούτιν θέλει να επιδείξει η Ιαπωνία «καλή θέληση» έναντι της Ρωσίας αποσυρόμενη από το καθεστώς κυρώσεων που έχει επιβληθεί στη Μόσχα λόγω Κριμαίας, αλλά και αναγνωρίζοντας την προσάρτηση της χερσονήσου αυτής από τη Ρωσία. Αλλιώς απειλεί πως η Ρωσία δεν θα επιστρέψει τα δύο νησιά, πόσο μάλλον και τα τέσσερα του συμπλέγματος των Κουρίλων, στην Ιαπωνία.
Όλα αυτά δείχνουν πως η Μόσχα κλίνει όλο και περισσότερο προς μια συμμαχία με το Πεκίνο όσον αφορά τις εξελίξεις στην Ασία. Αυτό είχε διαφανεί ήδη από το 2014 όταν η Μόσχα είχε προτείνει κοινή δράση με το Πεκίνο για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και την καταστολή των «πολύχρωμων» επαναστάσεων.
Ο Πούτιν πάντως χαρακτήρισε τις σχέσεις με την Κίνα σχέσεις στρατηγικής συνεργασίας. Σύμφωνα με αναλυτές Μόσχα και Πεκίνο αποφεύγουν τη λέξη «συμμαχία» αλλά η υφιστάμενη σχέση μεταξύ τους ήδη ξεπερνά την στρατηγική συνεργασία.
Το γεγονός ότι ο Πούτιν δημόσια υιοθέτησε τις θέσεις του Πεκίνου για τη Νότια Σινική Θάλασσα και τη Βόρεια Κορέα επιβεβαιώνει τις ανωτέρω αναφορές. Ίσως για ορισμένους αυτό να αποτελεί τη ρωσική στροφή προς τη Ασία, η ορθότερα τη ρωσική στροφή προς την Κίνα. Στη συμμαχία αυτή πάντως η Κίνα θα είναι ο ιππέας και η Ρωσία το άλογο.
