ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 27 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1948 ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΘΑΝΑΤΟ Η ΕΛΕΝΗ ΓΚΑΤΖΟΓΙΑΝΝΗ

«Το έγκλημά της» ήταν πως θέλησε να σώσει τα παιδιά της.

Σαν σήμερα στις 27 Αυγούστου του 1948 η Ελένη Γκατζογιάννη, καταδικάζεται σε θάνατο από “δικαστήριο” του “Δημοκρατικού Στρατού”. Το “έγκλημά” της είναι ότι οργάνωσε την διαφυγή των παιδιών της, της μάνας, της αδελφής και της ανηψιάς της, και άλλων συχωριανών, 20 ατόμων συνολικά, ώστε να μην οδηγηθούν στο Σιδηρούν Παραπέτασμα των σοσιαλιστικών παραδείσων. Εκτελέστηκε την επομένη, 28 Αυγούστου. Ηταν μόλις 41 ετών.

Χρόνια αργότερα, ο μοναχογιός της, θα αναζητήσει τους δολοφόνους της μάνας του. Και θα βρει τον Κατή που την καταδίκασε. Δεν θα τον σκοτώσει. Θα γράψει όμως ένα βιβλίο που θα κάνει γνωστή την ιστορία της Ελένης σε 26 γλώσσες σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο.

«Στις 28 Αυγούστου 1948, μια ζεστή αποπνιχτική μέρα, γύρω στις δωδεκάμισι, μερικές χωριάτισσες ζαλωμένες ξύλα κατέβαιναν ένα απόκρημνο μονοπάτι πάνω από το χωριό Λια, έναν οικισμό με σταχτιά λιθόχτιστα σπίτια σε μια βουνοπλαγιά κάτω ακριβώς από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Όπως οι γυναίκες αντίκρισαν το χωριό στα πόδια τους, απάντησαν μια φριχτή συνοδεία.

Μπροστά και πίσω, κρατώντας τουφέκια, ήσαν κάμποσοι από τους κομμουνιστές αντάρτες, που κατείχαν το χωριό τους τελευταίους εννιά μήνες ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα συνεχιζόταν. Φρουρούσαν δεκατρείς δεσμώτες, που βάδιζαν για εκτέλεση ξυπόλυτοι, τα πόδια τους μαύρα και πρησμένα από το φάλαγγα. Κάποιος, ανήμπορος από το ξύλο να βαδίσει ή έστω ν’ ανακαθίσει, ήταν δεμένος πάνω σ’ ένα μουλάρι.

Ανάμεσα στους κατάδικους ήσαν και πέντε χωριανοί του Λια: Τρεις άντρες και δύο γυναίκες. Η πιο ηλικιωμένη σκουντούφλαγε με το χαμένο βλέμμα της τρέλας. Ήταν η θεία μου Αλέξω Γκατζογιάννη, πενήντα έξι χρονών. Η νεότερη, με καστανωπά μαλλιά, γαλανά μάτια και ξεσκισμένο λουλακί φουστάνι, έπιασε το βλέμμα από τις συγχωριανές της και κούνησε το κεφάλι της. Ήταν η μάνα μου, Ελένη Γκατζογιάννη, σαράντα ενός χρονών…».

Αγρότισσα, μάνα, ηρωίδα, σύμβολο

Η ιστορία της δεν αφορά μόνο μια γυναίκα που χάθηκε μέσα στη δίνη του Εμφυλίου αλλά το αιώνιο ερώτημα για το όριο ανάμεσα στην ιδεολογία και τον άνθρωπο, ανάμεσα στην πολιτική επιβολή και την ελευθερία, ανάμεσα στην υπακοή και στη συνείδηση.Γιατί όταν μια μάνα θεωρείται «ένοχη» επειδή προσπαθεί να προστατεύσει τα παιδιά της, τότε η ιστορία δεν μπορεί να μείνει σιωπηλή.

Εκτελέστηκε από τους αντάρτες του ΔΣΕ – θυσιάστηκε για να σώσει τα παιδιά της από το παιδομάζωμα.Έγινε βιβλίο και ταινία, που 78 ολόκληρα χρόνια μετά τον θανατό της ακόμα δεν τολμά να παίξει είτε δημόσιο είτε ιδιωτικό ελληνικό κανάλι, γιατί άραγε; Άραγε τελικά ποιοί ήταν οι νικητές και ποιοί οι ηττημένοι;

Στον σύνδεσμο παρακάτω ακολουθεί η περίφημη “απαγορευμένη” ταινία, ένας ύμνος στην Ελληνίδα μάνα..

https://youtu.be/5hWh2AspJfo

Υ.Γ Ο άδοξος χαμός της Ελένης αποτελεί σύμβολο της μητρικής θυσίας, της αντίστασης απέναντι στην τυραννία, της δύναμης μιας απλής αγρότισσας να σταθεί μεγαλύτερη από τον φόβο και τον θάνατο. Αν σωπάσουμε, δεν θα χαθεί μόνο η δική της φωνή, αλλά και το μάθημα που αφήνει στις επόμενες γενιές ότι ακόμα και μέσα στην πιο σκοτεινή εποχή, ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει το φως.

 Στυλ. Καβάζης

Nick Kascan