Πολλές χώρες χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές ταυτότητες για να απλοποιήσουν την πρόσβαση των πολιτών σε κρατικές & ιδιωτικές υπηρεσίες, παρά τις ανησυχίες των ομάδων για τα πολιτικά δικαιώματα ότι «μετατοπίζουν την ισορροπία εξουσίας υπέρ του κράτους» και καταργούν το απόρρητο της ιδιωτικής ζωής.
Η ανακοίνωση του Πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εισαγάγει υποχρεωτική ψηφιακή ταυτότητα για όλους τους πολίτες έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, διαξιφισμούς & συζητήσεις σχετικά με τη χρήση, την αποτελεσματικότητα και το κατά πόσο αποτελούν απειλή για την ιδιωτική ζωή των Βρετανών.
Για να υποστηρίξει την απόφασή της, η Βρετανική κυβέρνηση υποσχέθηκε ότι υιοθετήσει «τα καλύτερα χαρακτηριστικά στοιχεία των συστημάτων ψηφιακής ταυτοποίησης που ήδη λειτουργούν σε όλο τον κόσμο». Σύμφωνα με τα κυβερνητικά σχέδια, κάθε άτομο θα πρέπει να διαθέτει μια ηλεκτρονική ταυτότητα, που θα είναι αποθηκευμένη σε ένα ψηφιακό κρυπτογραφημένο «πορτοφόλι» στο smartphone του. Αυτό θα αποδεικνύει το δικαίωμα των ανθρώπων να ζουν και να εργάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάτι που, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, θα συμβάλει στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της απάτης των κοινωνικών επιδομάτων σε βάρος του κράτους.
Πού θα Χρησιμοποιούνται οι Ψηφιακές Ταυτότητες;
Υπάρχουν σχέδια για την καθιέρωση ενός Πορτοφολιού Ψηφιακής Ταυτότητας (eID) για όλους τους πολίτες της ΕΕ έως το τέλος του 2026, αλλά πολλές ευρωπαϊκές χώρες χρησιμοποιούν ήδη ένα εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής ταυτότητας. Τον περασμένο μήνα, η Ελβετία έγινε η τελευταία χώρα που ενέκρινε ένα τέτοιο σύστημα, με τους ψηφοφόρους να υποστηρίζουν με μικρή πλειοψηφία, οριακά, τα σχέδια για προαιρετικές και δωρεάν ηλεκτρονικές ταυτότητες.
Εκτός Ευρώπης, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα εισάγει στους πολίτες τους τη δυνατότητα να επαληθεύουν οικειοθελώς την ψηφιακή ταυτότητά τους στο διαδίκτυο και να έχουν πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες ψηφιακά.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει επίσης μελετήσει το σύστημα Aadhaar της Ινδίας, το οποίο παρέχει σε όλους τους Ινδούς πολίτες έναν μοναδικό 12ψήφιο προσωπικό αριθμό που «έχει εξοικονομήσει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, μειώνοντας τις απάτες και τις διαρροές στα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας», σύμφωνα με το Gov.uk. Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ισχυρίζεται ότι το ψηφιακό σύστημα αυτό, το οποίο περιλαμβάνει σάρωση προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα, είναι το εισιτήριο της Ινδίας για το ψηφιακό μέλλον.
Η Κίνα εισήγαγε για πρώτη φορά τις εθνικές ταυτότητες το 1984. Μια νέα ««διαδικτυακή ταυτότητα» που επιτρέπει στο κράτος, αλλά όχι και σε ιδιωτικές εταιρείες, να επαληθεύει την ταυτότητα των χρηστών ιστοσελίδων και άλλων εφαρμογών «ενισχύει την ριζικά διαφορετική προσέγγιση της Κίνας στη διαχείριση και την παρακολούθηση της ψηφιακής ζωής των πολιτών της», σύμφωνα με το Economist.
Σε τι Μπορούν να Χρησιμοποιηθούν;
Η πλατφόρμα e-Estonia, η οποία περιέχει νόμιμη ψηφιακή ταυτότητα με φωτογραφία και παρέχει πρόσβαση σε όλες τις κυβερνητικές υπηρεσίες της Εσθονίας, είναι «μακράν το πιο ανεπτυγμένο εθνικό σύστημα ταυτότητας στον κόσμο», σύμφωνα με το Sky News.
Στη Δανία, «η ζωή στο διαδίκτυο είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς την ψηφιακή ταυτότητα MitID», σύμφωνα την εφημερίδα The Guardian. Η εφαρμογή, η οποία εισήχθη το 2023 ως σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μεταξύ τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών και του υπουργείου ψηφιοποίησης, είναι απαραίτητη για την πληρωμή φόρων, την κράτηση ραντεβού για ιατρικό τσεκ-απ ή την υποβολή αίτησης για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο.
Η Πολωνική εφαρμογή ψηφιακής ταυτότητας mObywatel έχει 10 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες και επιτρέπει στους πολίτες να ελέγχουν τους πόντους του Συστήματος Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών, (το γνωστό Point System – ΣΕΣΟ) της άδειας οδήγησης, να ενημερώνονται για την ποιότητα του αέρα στην περιοχή τους ή για την αλλαγή του εκλογικού τμήματος που θα ψηφίσουν. Η εφαρμογή DIIA της Ουκρανίας χρησιμοποιείται από την πλειονότητα των πολιτών για την πρόσβαση σε περισσότερες από 70 διαδικτυακές υπηρεσίες, καθώς και για την παρακολούθηση επιθέσεων με drones.
Έχουν Προκαλέσει Προβλήματα;
Οι χάκερ έχουν κάνει κυβερνοεπιθέσεις στοχεύοντας την e-Estonia επανειλημμένα τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Το 2021, ένας χάκερ απέκτησε περίπου 300.000 φωτογραφίες εγγράφων «μέσω ενός ευάλωτου σημείου ασφαλείας στην κρατική πύλη», δήλωσε η κυβέρνηση της χώρας της Εσθονίας.
Άλλα τα περισσότερα επιχειρήματα κατά της ψηφιακής ταυτότητας επικεντρώνονται στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, στο απόρρητο της ιδιωτικότητας των πολιτών. Οι ακτιβιστές των πολιτικών δικαιωμάτων ανησυχούν ότι οι τεράστιες ποσότητες πληροφοριών «θα μπορούσαν να συγχωνευθούν, να αναζητηθούν και να αναλυθούν για την παρακολούθηση, τον εντοπισμό και τη δημιουργία προφίλ (αστυνομικού φάκελου) των πολιτών» και «να μετατοπίσουν την ισορροπία εξουσίας προς το κράτος», δήλωσε ο Robert Booth, συντάκτης τεχνολογίας της εφημερίδας Guardian για το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην Ινδία, η μαζική συλλογή ψηφιακών δεδομένων από 1,3 δισεκατομμύρια πολίτες έχει προκαλέσει «φρίκη» στους υπερασπιστές των πολιτικών ελευθεριών, σύμφωνα με την εφημερίδα οι New York Times. Η εγγραφή στο σύστημα ψηφιακών ταυτοτήτων Aadhaar είναι πλέον «υποχρεωτική για εκατοντάδες δημόσιες και πολλές ιδιωτικές υπηρεσίες, από τη συμμετοχή σε σχολικές εξετάσεις έως το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών».
«Νιώθεις σχεδόν ότι η ζωή μπορεί να σταματήσει χωρίς την ψηφιακή ταυτότητα Aadhaar», δήλωσε μια Ινδή γυναίκα στην εφημερίδα.
