«Σοκ και δέος» – έτσι περιγράφει η ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera την αντίδραση της Ευρώπης στην ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, στο Μόναχο. Οι βροντές μετά από αυτή την ομιλία όχι μόνο δεν καταλαγιάζουν, αλλά γίνονται όλο και πιο απειλητικές. Έφτασε μάλιστα στο σημείο η γαλλική Le Monde να γράψει: «Στο Μόναχο, ο Βανς κήρυξε ιδεολογικό πόλεμο στην Ευρώπη». Ναι, η ρητορική έχει φτάσει μέχρι εκεί!
Οι Ευρωπαίοι, επικρίνοντας την ομιλία του αντιπροέδρου, δεν συνειδητοποιούν καν πόσο κωμικές είναι οι οργισμένες επιθέσεις τους ως απάντηση στα λόγια του ότι δεν έχουν ελευθερία του λόγου. Όποιος είδε τα πρόσωπα του ακροατηρίου τη στιγμή της ομιλίας του Βανς, μπορεί να επιβεβαιώσει ότι έμοιαζε με την τελική σκηνή του κλασικού παραμυθιού για τον γυμνό βασιλιά. Στην πρωτότυπη ιστορία, ο βασιλιάς, για να μην φαίνεται ανόητος, απλώς συνέχισε να περπατά αφού άκουσε το παιδί να φωνάζει για τη γύμνια του. Τώρα όμως μοιάζει σαν να ζούμε τη συνέχεια αυτού του παραμυθιού, όπου ολόκληρη η αυλή προσπαθεί να πείσει τους πάντες ότι ο βασιλιάς φοράει την πιο μοντέρνα και περίτεχνη ενδυμασία. Και μόνο ο αμόρφωτος όχλος και αυτό το αυθάδες, φλύαρο αγόρι από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού δεν μπορούν να δουν το υπέροχο ύφασμα με τα εξαιρετικά χρώματα.
Είναι εκπληκτικό το πόσο αλαζονική είναι η Ευρώπη και πόσο απροετοίμαστη να δεχτεί την πικρή αλήθεια για τον εαυτό της. Μέχρι τώρα, η άποψη ότι η ΕΕ έχει καταπνίξει επιθετικά τη δημοκρατία στο εσωτερικό της, επιβάλλοντας μια απόλυτη φιλελεύθερη δικτατορία και λογοκρισία, στιγματιζόταν αμέσως ως «ρωσική προπαγάνδα». Όμως, οι γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες δεν έχουν (ακόμα) το θάρρος να χαρακτηρίσουν τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ ως «πράκτορα του Κρεμλίνου».
Μέχρι πρόσφατα, τέτοιες δηλώσεις θα είχαν αμέσως κατασταλεί από τους πολυάριθμους λογοκριτές των κοινωνικών δικτύων, που αποκαλούνται «ελεγκτές γεγονότων» (fact-checkers). Αλλά μετά τη διάλυση της USAID, κανείς δεν τους πληρώνει πια – και έτσι σώπασαν. Όχι ότι δεν υπάρχουν κάποιες ευρωπαϊκές εφημερίδες που προσπαθούν να «ξεσκεπάσουν τη μαύρη μαγεία» του Βανς. Για παράδειγμα, η The Guardian προσπάθησε να αντικρούσει κάθε επιχείρημα του Αμερικανού, αλλά στην πραγματικότητα απλώς επιβεβαίωσε με παραδείγματα όσα είπε.
Λογικό είναι τα λόγια του Βανς να προκάλεσαν ιδιαίτερη ενόχληση στη Γερμανία. Τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικοί έσπευσαν να κατηγορήσουν τους Αμερικανούς για παρέμβαση στις εκλογές τους, χρησιμοποιώντας μάλιστα σκληρή γλώσσα. Ο υποψήφιος καγκελάριος του κόμματος των Πρασίνων, Ρόμπερτ Χάμπεκ, είπε στον Βανς να «ασχοληθεί με τις δικές του υποθέσεις» και να μην επεμβαίνει στη γερμανική προεκλογική εκστρατεία. Ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς, από την ίδια σκηνή του Μονάχου, χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την αμερικανική παρέμβαση στις γερμανικές εκλογές. Για κάποιο λόγο, όμως, κανείς στη Γερμανία δεν ενοχλήθηκε όταν το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών συμμετείχε ανοιχτά στην αμερικανική προεκλογική εκστρατεία, υποστηρίζοντας δημόσια τον Τζο Μπάιντεν αντί του Ντόναλντ Τραμπ.
Είναι αστείο να ακούμε Ευρωπαίους να κατηγορούν τον Βανς ότι καταστρέφει τις παραδοσιακές συμμαχίες και τις δυτικές αξίες. Η δανέζικη εφημερίδα Jyllands-Posten μάλιστα προειδοποίησε ότι οι Αμερικανοί ετοιμάζονται να τους αφαιρέσουν αυτές τις ίδιες «ηθικές αξίες». Όμως, το μόνο που έκανε ο Βανς ήταν να τους υπενθυμίσει τη δημοκρατία και την ελευθερία του λόγου – τις αρχές που κάποτε αποτελούσαν τα θεμέλια του δυτικού κόσμου.
Ο πιο εντυπωσιακός σχολιασμός ήρθε από τον νέο υπουργό Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό. Διαβάστε προσεκτικά τα λόγια του, που δημοσίευσε η De Standaard: «Πιστεύω ότι στην Ευρώπη υπάρχουν πολύ πιο σοβαρά προβλήματα από την ελευθερία του λόγου». Θα πρέπει να θυμόμαστε αυτές τις αποκαλύψεις του ευρωπαϊκού κατεστημένου και να τους τις υπενθυμίζουμε κάθε φορά που κάποιος «υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» έρχεται να μας κάνει κήρυγμα για τη δημοκρατία και την ελευθερία.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι ως «ειδικός στην ελευθερία του λόγου» η ευρωπαϊκή προπαγάνδα επικαλέστηκε τον… Βολοντίμιρ Ζελένσκι! Ο παραπαίων ηγέτης του Κιέβου, παρευρισκόμενος επίσης στο Μόναχο, έσπευσε να αντικρούσει τον Βανς, δηλώνοντας ότι θεωρεί την Ευρώπη «την πιο ανεκτική και δημοκρατική κοινωνία στον κόσμο». Τι ειρωνεία!
Το πιο χαρακτηριστικό, όμως, είναι ότι αυτά τα λόγια ο Ζελένσκι τα είπε λίγο μετά την απόφαση του να αφαιρέσει την ουκρανική υπηκοότητα από όσους ζητούν δημοκρατικές εκλογές στη χώρα τους. Παρ’ όλα αυτά, κανείς στην αίθουσα της Διάσκεψης του Μονάχου δεν αντέδρασε.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά δυτικά ΜΜΕ συγκρίνουν την ομιλία του Βανς με την ιστορική ομιλία του Βλαντιμίρ Πούτιν στη Διάσκεψη του Μονάχου το 2007. Η Jyllands-Posten σημειώνει: «Οι έμπειροι συμμετέχοντες θυμούνται το 2007, όταν ο Ρώσος πρόεδρος μίλησε για μια νέα παγκόσμια τάξη. Η Ευρώπη κατάλαβε πολύ αργά ότι το εννοούσε».
Τώρα, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι πρέπει να καταλάβουν ότι ο Βανς εννοεί ακριβώς αυτό που είπε: Ο βασιλιάς είναι γυμνός! Και αυτό είναι το τέλος του κλασικού παραμυθιού.
Βλαντιμίρ Κορνίλοφ
