Στο ναδίρ οι ελληνορωσικές σχέσεις!

Από την 1η Νοεμβρίου το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών υποβίβασε το ελληνικό γενικό προξενείο στη Μόσχα σε… «προξενικό γραφείο». Πρόκειται για διπλωματική κίνηση της Μόσχας σε βάρος της Ελλάδας που σηματοδοτεί τη σαφή καθοδική πορεία των ελληνορωσικών σχέσεων.

Νικ. Σταυρουλάκις

Η Ρωσία μεθοδεύει την «τιμωρία» της Ελλάδας για τη μονοσήμαντη στάση της Αθήνας στη ρωσοουκρανική διένεξη. Έχουν προηγηθεί απελάσεις διπλωματών και από τις δύο πλευρές, και συγκρουσιακοί τόνοι ανάμεσα στα δύο υπουργεία Εξωτερικών. Επίσης, η Μόσχα άφηνε να αιωρούνται «σπόντες» για το καθεστώς στην Κύπρο, όπως οι δήθεν «αθώες» αναφορές Λαβρόφ στην «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου»…

Από τους εορτασμούς των ετών Ρωσίας και Ελλάδας αντίστοιχα στις δύο χώρες (2016), των πολιτιστικών, θρησκευτικών και διπλωματικών δεσμών και τις τρεις επισκέψεις Πούτιν στην Ελλάδα (2001, 2005, 2016), φτάσαμε στην πλήρη ψυχρότητα. Ακριβώς έναν χρόνο μετά την τελευταία επίσκεψη Πούτιν, την υποδοχή του από τον Πρόεδρο Παυλόπουλο και τον πρωθυπουργό Τσίπρα και τους «πανηγυρισμούς» των αντίστοιχων ετών, άρχισε η κατάρρευση των σχέσεων. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επένδυε στις σχέσεις των δύο κρατών, χωρίς να διαταράξει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά για μικρό χρονικό διάστημα.

Η απότομη, καθοδική πορεία σημειώθηκε με την επιδείνωση των ρωσοουκρανικών σχέσεων. Η μη αναγνώριση από την Αθήνα της προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία (2014) ήταν το πρώτο χτύπημα στις σχέσεις των δύο χωρών. Το 2018 ο ΥΠΕΞ Ν. Κοτζιάς ανακοίνωνε την απέλαση Ρώσων διπλωματών από την Ελλάδα, κατηγορώντας τους για προσπάθεια ακύρωσης της Συμφωνίας των Πρεσπών. Επίσημη εξήγηση ήταν ότι η ελληνική πλευρά είχε συλλέξει πληροφορίες για υπόγεια εμπλοκή της Ρωσίας στις διαπραγματεύσεις για το μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα. Η απέλαση ικανοποίησε την Ουάσινγκτον, καθώς η Συμφωνία των Πρεσπών προωθούσε, μεταξύ άλλων, και τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή. Αυτό το γεγονός ήταν η πρώτη σοβαρή ένδειξη ρήξης.

Οι σχέσεις της Ελλάδας με τη Ρωσία βρίσκονται σήμερα στο ναδίρ. Τελευταίο «καρέ» στην Ιστορία η προ εβδομάδας υποβάθμιση της ελληνικής προξενικής Αρχής στη Μόσχα. Το γενικό προξενείο δεν υπάρχει, υπό την προτέρα νομική του υπόσταση. Η σχετική ανακοίνωση του ρωσικού ΥΠΕΞ ανέφερε: «Η συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας για τη λειτουργία γενικού προξενείου της Ελληνικής Δημοκρατίας στη Μόσχα, που συνήφθη με ανταλλαγή σημειώσεων στις 22 Φεβρουαρίου 2002, τερματίστηκε την 1η Νοεμβρίου 2023».

Όσα προηγήθηκαν πριν από το «τέλος εποχής» για το γενικό προξενείο

Στην υπερεικοσαετή ιστορία του γενικού προξενείου ο τελευταίος κύκλος αρχίζει τον Απρίλιο του 2022, όταν η Ελλάδα… διάλεξε στρατόπεδο.

Το σύντομο χρονολόγιο «γράφει» τα εξής:

6 Απριλίου 2022. Η Αθήνα ανακοινώνει την απέλαση 12 Ρώσων διπλωματών, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων της ρωσικής πρεσβείας στην Αθήνα και του ρωσικού γενικού προξενείου στη Θεσσαλονίκη.
27 Ιουνίου 2022. Η Ρωσία αντιδρά, με την ανακοίνωση απέλασης οκτώ (8) Ελλήνων διπλωματών και διοικητικών υπαλλήλων (εφτά διπλωμάτες, ένας διοικητικός υπάλληλος), χαρακτηρίζοντάς την κίνηση «απάντηση» στις αντίστοιχες ελληνικές ενέργειες του Απριλίου. Οι διπλωμάτες υπηρετούσαν στο γενικό προξενείο της Ελλάδας στη Μόσχα, το οποίο υποχρεώνεται να αναστείλει τη λειτουργία του. Η Ελληνίδα πρέσβειρα Αικατερίνη Νασίκα εκλήθη στο ρωσικό ΥΠΕΞ, όπου της επεδόθη διάβημα (σημείωμα) για «τη συγκρουσιακή πορεία των ελληνικών Αρχών προς τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού στο καθεστώς του Κιέβου».
29 Ιουνίου 2022. Τα τμήματα θεωρήσεων και προξενικών πράξεων στο προξενείο κλείνουν, «γεγονός που οφείλεται στην απέλαση στελεχών του προξενείου από τη Ρωσία αλλά και στην ανάγκη αναδιοργάνωσης των υπηρεσιών» αναφέρεται σε ανακοίνωση του ελληνικού προξενείου.
4 Ιουλίου 2022. «Το γενικό προξενείο συνεχίζει τις εργασίες του», σύμφωνα με ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του. Ωστόσο, με καθυστερήσεις και δυσκολίες.
1 Νοεμβρίου 2023. Τέλος εποχής για το ελληνικό γενικό προξενείο στη Μόσχα. Οπως δήλωσε ο Ρώσος πρέσβης στην Αθήνα, Αντρέι Μάσλοφ, σε συνέντευξή του στο RIA NOVOSTI την περίοδο των αλληλοαπελάσεων (2022): «Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν καταστραφεί, δεν υπάρχουν πλέον»…