Ο μεγάλος εθνικός μας ποιητής Κωστής Παλαμάς μεσουρανούσε στην πνευματική ζωή του τόπου στις αρχές του 20ου αιώνα, πριν από τους Βαλκανικούς πολέμους, τότε που η Ελλάδα βρισκόταν σχεδόν στην ίδια τραγική κατάσταση που βρίσκεται και σήμερα.
Όπως βιώνουμε κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έτσι και τότε, στα τέλη 19ου και αρχές 20ου αιώνα, τα λάθη των πολιτικών και η γνωστή συμπεριφορά των ξένων δημιούργησαν μια Ελλάδα για άλλη μια φορά ταπεινωμένη. Μετά την πτώχευση του Τρικούπη το 1893 και την οδυνηρή ήττα από τούς Τούρκους το 1897, οι ξένοι δανειστές ελέγχουν την πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας.
Ο ρόλος της πολιτικής ηγεσίας δυστυχώς ήταν αυτός της υποδούλωσης στα ξένα συμφέροντα και της διαφθοράς, με αποτέλεσμα ουσιαστικά να αδιαφορεί για την τουρκική απειλή, που αυξανόταν σημαντικά.
Ποιος ήταν όμως ο ρόλος των πνευματικών ανθρώπων;
Οι άνθρωποι του πνεύματος διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο την εποχή εκείνη, παρά τα λίγα μέσα που διέθεταν για να επηρεάσουν τα ταραγμένα πνεύματα των Ελλήνων. Με τον τρόπο τους, βοήθησαν να ξεπερασθεί η εθνική κατάθλιψη και η Ελλάδα να ανανήψει και να βγει από την τραγική εκείνη κατάστασή της.
Βασικός εκπρόσωπός τους ο Κωστής Παλαμάς, ο οποίος, ως γνήσιος Έλλην απογοητεύεται γιατί νοιώθει το Έθνος ναρκωμένο και αναλαμβάνει το έργο των πολιτικών! Εξεγείρεται και γίνεται ένας επαναστάτης, ένας ριζοσπάστης πολιτικός αναμορφωτής. Ποιητής προφήτης, εθνικός και κοινωνικός καθοδηγητής! Πληγωμένος από την αδιαφορία της πολιτικής ηγεσίας και των συμπολιτών του, προβλέπει αρχικά τον ξεπεσμό της χώρας του:
«Και χορό τριγύρω σου θα στήσουν, με βιολιά και με ζουρνάδες… και οι τρανοί σου τα γόνατά τους θα λυγίσουν, και θα γίνουν, των ραγιάδων οι ραγιάδες…»
Έτσι περιγράφει την κατάσταση ο ποιητής, απευθυνόμενος στην ίδια την Ελλάδα, ουσιαστικά προφητεύοντας στον 8ο λόγο, τον «Προφητικό», του «Δωδεκάλογου του γύφτου»:
Στο τέλος όμως εκφράζει την ελπίδα για την ανάσταση και αναγέννηση του έθνους:
«…Όσο να σε λυπηθεί της αγάπης ο Θεός. Και μην έχοντας πιο κάτω άλλο σκαλί, να κατρακυλήσεις πιο βαθιά στου κακού τη σκάλα, για τ’ ανέβασμα ξανά που σε καλεί, θα αισθανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά, τα φτερά, τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα»!
Όπως βλέπουμε, ο Παλαμάς ενώ καταγράφει την τραγική κατάσταση της Ελλάδας, δεν χάνει το στοιχείο της αισιοδοξίας για ανάσταση και αναγέννηση, που προέρχεται από την θεϊκή παρέμβαση, μέσω φυσικά ενός εθνικού αγνού αγώνα παλιγγενεσίας.
Είναι δεδομένο, ότι ο Παλαμάς με τον ποιητικό του λόγο συνέβαλε, σε τεράστιο βαθμό, στον Μακεδονικό αγώνα το 1904-1908, στην επανάσταση στο Γουδί το 1909, στον ερχομό του Βενιζέλου, στην αφύπνιση του Ελληνισμού, στην οργάνωση και εξοπλισμό του Στρατού και τέλος στους νικηφόρους Βαλκανικούς αγώνες του 1912-13, με τους οποίους διπλασιάστηκε η Ελλάδα σε πληθυσμό και έδαφος.
Και ερωτάται: Πού είναι σήμερα ο πνευματικός κόσμος; Που είναι σήμερα που η πολιτική, οικονομική και κοινωνική χρεοκοπία, έχουν φέρει την πατρίδα μας στο χείλος της καταστροφής; Η απάντηση σαφής και αναμφισβήτητη: Ο πνευματικός κόσμος σιωπά, γιατί αφενός έπεσε θύμα της τεχνητής ευημερίας των δανεικών πακέτων, υιοθετώντας τις ναρκισσιστικές αξίες του χρήματος και της δόξας, και επιπλέον τον καταβρόχθισε και έτσι τον αντικατέστησε η λυσσασμένη σκύλα, το σύγχρονο πλυντήριο εγκεφάλων!
Πόσο πολύ λοιπόν μας λείπει ένας νέος Παλαμάς! Ένας νέος εθνικός και κοινωνικός καθοδηγητής! Ένας ιεροφάντης της αναγέννησης του Ελληνισμού, της νέας Μεγάλης Ιδέας! Ένας δυναμικός κοινωνικός επαναστάτης! Ένας πνευματικός ηγέτης, ο οποίος με τη σοφία, τη γνώση, την εμπειρία και την θυσιαστική του παρέμβαση, να γαλβανίσει τα πνεύματα των νεοελλήνων και να τους δώσει την δύναμη να κάνουν πράξη την αναγέννηση της λατρευτής μας πατρίδας!
Νίκος Ταμουρίδης
Αντγος (ε.α)-Επίτιμος Α’ Υπαρχηγός ΓΕΣ
