Σοβαρά ερωτήματα για την ακεραιότητα της διαδικασίας δειγματοληψίας και τη διαχείριση του χώρου του πολύνεκρου δυστυχήματος στα Τέμπη, προκαλεί νέα τεχνική έκθεση της ομάδας του ειδικού δικαστικού πραγματογνώμονα Βασίλη Κοκοτσάκη. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο που ανακτήθηκε πρόσφατα μέσω της δικαστικής κατάσχεσης των αρχείων που κρατούσε επί τρία χρόνια στον υπολογιστή και στο κινητό του, ο διορισμένος από τον εφέτη ανακριτή πραγματογνώμονας Απόστολος Βασιλάκος, το οποίο, σύμφωνα με τους ειδικούς, αποδεικνύει την παρουσία ενός άγνωστου δοχείου με υγρό σε βαγόνι – πειστήριο, λίγες ημέρες πριν από την επίσημη δειγματοληψία του Γενικού Χημείου του Κράτους.
Η έκθεση, που συντάχθηκε από τον κ. Κοκοτσάκη και τους συνεργάτες του (τον καθηγητή Μανόλη Παπαδάκη και τον χημικό μηχανικό Μάρκο Χρυσό), εστιάζει στην ανάλυση φωτογραφικού υλικού που δεν περιλαμβανόταν -ως οφείλετο- στο αρχικώς προσκομισθέν αποδεικτικό υλικό της υπόθεσης. Το επίμαχο αρχείο, με ημερομηνία λήψης 20 Μαρτίου 2023 –δηλαδή 20 ημέρες μετά την τραγωδία– αποκαλύπτει μια εικόνα του χώρου εναπόθεσης πειστηρίων που, κατά τους συντάκτες, «καθιστά την ανάλυσή του κρίσιμη για την αξιολόγηση της διατήρησης της ακεραιότητας των αποδεικτικών στοιχείων».
Το άγνωστο δοχείο στο βαγόνι
Σύμφωνα με την τεχνική αξιολόγηση, στη φωτογραφία που λήφθηκε στη θέση Κουλούρι Λάρισας, εντοπίζεται ένα δοχείο τύπου IBC (Intermediate Bulk Container) τοποθετημένο πάνω σε πλατφόρμα, η οποία πιθανολογείται ότι ανήκει στο βαγόνι Νο 4 της εμπορικής αμαξοστοιχίας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το δοχείο είναι «σχεδόν πλήρες, περιέχοντας υγρό όγκου περίπου 1 κυβικού μέτρου (1.000 λίτρων)», ενώ η ανάλυση μέσω του λογισμικού Lolaark Vision κατέδειξε ότι το υγρό παρουσιάζει μια «ελαφρά θολερότητα» και «γαλαζωπή ή πρασινωπή απόχρωση». Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Δεν συνάδει με καθαρό νερό και πιθανολογείται ότι πρόκειται για βιομηχανικό υγρό, ενδεχομένως διαλύτη ή υγρό με χημικά πρόσθετα».\
Καταγγελίες για «αλλοίωση» και παραβίαση πρωτοκόλλων
Η έκθεση είναι ιδιαίτερα αιχμηρή όσον αφορά τη διαδικαστική πλευρά της υπόθεσης. Οι πραγματογνώμονες υπογραμμίζουν ότι η παρουσία του δοχείου σε χρόνο μεταγενέστερο του δυστυχήματος «συνιστά μεταβολή της κατάστασης του πειστηρίου».
Οι συντάκτες θέτουν μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα προς τις αρχές:
-Υπήρχε άδεια πρόσβασης στον χώρο;
-Γιατί η επίσκεψη και η τοποθέτηση του δοχείο με το υγρό δεν καταγράφηκε επίσημα;
-Γιατί δεν ενημερώθηκαν οι διάδικοι ώστε να παρίστανται οι τεχνικοί τους σύμβουλοι;
Το ζήτημα της επιμόλυνσης
Το πλέον σοβαρό σκέλος της έκθεσης αφορά τη συσχέτιση με την επίσημη δειγματοληψία του Γενικού Χημείου του Κράτους (ΓΧΚ), η οποία πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαρτίου 2023, εννέα ημέρες μετά τη λήψη της επίμαχης φωτογραφίας.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η προγενέστερη παρουσία του άγνωστου βιομηχανικού υγρού στο σημείο μπορεί να οδήγησε σε «επιμόλυνση του χώρου», γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση την καθαρότητα των δειγμάτων. Η έκθεση καταλήγει συμπερασματικά: «Η διαδικασία δειγματοληψίας της 29/03/2023 τίθεται υπό ουσιώδη επιστημονική και δικονομική αμφισβήτηση ως προς την καθαρότητα, την αξιοπιστία και την αποδεικτική της αξία».
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η έκθεση:
«7.2 Κρίσιμη Σύμπτωση
Συσχέτιση με Σημείο Δειγματοληψίας
Το Δείγμα Νο. 1 (Πρωτόκολλο 1177) ελήφθη από φερτό !! υλικό επί ξύλινης ;
πλατφόρμας -βαγονιού της εμπορικής αμαξοστοιχίας, πιθανόν(δεν διευκρινίζεται) από
το ίδιο σημείο όπου είχε καταγραφεί η παρουσία του δοχείου εννέα (9) ημέρες
νωρίτερα.
Από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει καταγεγραμμένη αναφορά στην ύπαρξη του
εν λόγω δοχείου κατά τη διαδικασία δειγματοληψίας.
7.3 Χημική Παράμετρος
Η έκθεση του ΓΧΚ (29/03/2023) καταγράφει την ανίχνευση οργανικών διαλυτών σε
πολλαπλά σημεία (ηλεκτράμαξες, υλικά, έδαφος).
Ο συνδυασμός της παρουσίας άγνωστου βιομηχανικού υγρού στο πειστήριο (20/03)
και της ανίχνευσης οργανικών διαλυτών λίγες ημέρες αργότερα επιτρέπει τη
διατύπωση της εύλογης τεχνικής υπόθεσης είτε για επιμόλυνση του χώρου, είτε
η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε σε περιβάλλον που είχε ήδη υποστεί μεταβολή
της χημικής του κατάστασης.
7.4 .Τεχνική Εκτίμηση
Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η παρουσία σημαντικής ποσότητας πτητικών ή
ημι-πτητικών οργανικών ουσιών σε περιορισμένο χώρο δύναται να επιφέρει
δημιουργία αέριας φάσης (χημικού νέφους),προσρόφηση σε επιφάνειες και υλικά &
επιμόλυνση σε επίπεδο ιχνοποσοτήτων (ppm/ppb) ακόμη και χωρίς εμφανή διαρροή.
Δεδομένης της υψηλής ευαισθησίας των αναλυτικών μεθόδων του ΓΧΚ, η
προηγούμενη παρουσία τέτοιου υγρού στον ίδιο χώρο συνιστά παράγοντα που
δύναται να επηρεάσει τη σύσταση των ληφθέντων δειγμάτων».
Αιτήματα για περαιτέρω διερεύνηση
Η ομάδα του κ. Κοκοτσάκη ζητά πλέον την άμεση παρέμβαση των ανακριτικών αρχών. Μεταξύ των αιτημάτων περιλαμβάνονται:
–Η κλήση του πραγματογνώμονα Απόστολου Βασιλάκου για εξηγήσεις σχετικά με τη φύση και τον σκοπό της τοποθέτησης του δοχείου.
–Η εξέταση της προέλευσης και του περιεχομένου του δοχείου.
–Η εξέταση των τριών υπαλλήλων της Πυροσβεστικής που ήταν παρόντες στη δειγματοληψία, προκειμένου να διευκρινιστεί αν το δοχείο βρισκόταν στο σημείο κατά τη λήψη των δειγμάτων.
–Η προσκόμιση κάθε εγγράφου που αφορά την πρόσβαση στον χώρο των πειστηρίων κατά το επίμαχο διάστημα.
Η τεχνική έκθεση ολοκληρώνεται με την υπογράμμιση ότι η διαχείριση των πειστηρίων «απαιτεί απόλυτη διαφάνεια» και πως οποιαδήποτε «μεταβολή της αρχικής κατάστασης αυτού» χωρίς τεκμηρίωση, κλονίζει την εμπιστοσύνη στη διαδικασία διερεύνησης της πολύνεκρης τραγωδίας.
