Ένα από τα σημαντικότερα επιχειρήματα που διατυπώθηκαν εναντίον της άμεσης απόφασης έγκρισης και έναρξης του προγράμματος αναβάθμισης των 84+1 μαχητικών αεροσκαφών F-16V της Πολεμικής Αεροπορίας, ήταν ότι δεν θα έχει «άμεσο αποτέλεσμα», διότι πρόκειται για μια διαδικασία που θα αποφέρει χειροπιαστό αποτέλεσμα στην ελληνική μαχητική ισχύ σε μερικά χρόνια…
Γράφει ο ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΜΙΧΑΣ*
Το επιχείρημα αυτό αποκαλύπτει τη μισή αλήθεια, ή εναλλακτικά, διατυπώνεται εμπεριέχοντας… μισό ψεύδος! Βασική προτεραιότητα της Ελλάδας είναι η αποτροπή (deterrence) μιας πολεμικής σύρραξης με την Τουρκία κι εάν η αποτροπή μας καταρρεύσει, τότε να διαθέτει επαρκή στρατιωτική ισχύ για να ανταποκριθεί.
Αυτή η «ανταπόκριση μεταφράζεται στο να αρνηθεί στον αντίπαλο τους στόχους που θα επιδιώκει με την ανάληψη στρατιωτικής δράσης (denial), ή ακόμα και να τον τιμωρήσει (punishment), «αγοράζοντας» νέα περίοδο ηρεμίας, διά της εκ νέου επιβεβαίωσης – ενίσχυσης της αποτροπής.
Στην περίπτωση της απόφασης της Ελλάδας να προχωρήσει στη δραματική αναβάθμιση των δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας, το ότι αυτό θα επιτευχθεί σε βάθος χρόνου που θα γίνει αισθητό περίπου σε μια πενταετία, είναι αληθές. Αυτό που αποκρύπτεται τεχνηέντως, δεν συνυπολογίζεται λόγω αποσπασματικής κατανόησης, ή απλά επιλέγεται να μη ληφθεί υπόψη, είναι η σημασία της απόφασης αυτής στην ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής.
Καλώς ή κακώς, το εν λόγω πρόγραμμα είχε συνδεθεί με το σύνολο του πλέγματος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, ως ένα πρόγραμμα – συμβολισμός της αμυντικής σχέσης Ελλάδας και ΗΠΑ, όπως άλλωστε κατέστη φανερό από τις δημόσιες παρεμβάσεις του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ.
Αυτό που προκύπτει και είναι εξόχως χαρακτηριστικό, είναι ότι τα συγχαρητήρια για την εξέλιξη δεν διέκριναν πρόσωπα τα οποία ενδεχομένως κατά την περίοδο «επώασης» της απόφασης για την έγκριση του προγράμματος, εξέφρασαν διαφωνίες. Αυτό είναι κατανοητό…
Καταρχήν, αυτό που έχει σημασία είναι το αποτέλεσμα και η ιστορία ξεκάθαρα θα γράψει τα ονόματα της κυβέρνησης και τν στελεχών της που ενέκριναν το πρόγραμμα. Όλα τα υπόλοιπα δεν έχουν πλέον μεγάλη σημασία, με ορισμένες τουλάχιστον από τις διαφωνίες που προβλήθηκαν, να δικαιολογούνται και στο πλαίσιο της «διαπραγματευτικής τακτικής», για την απόσπαση όσο το δυνατόν ευνοϊκότερων όρων στην τελική συμφωνία.
Το τελικό αποτέλεσμα όμως, εμπεριέχει σαφές αποτρεπτικό μήνυμα απέναντι στους αντιπάλους της Ελλάδας. Σε συνδυασμό με όλες τις εξελίξεις που έχουν καταγραφεί στο επίπεδο της στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ, το μήνυμα της απόφασης για τα F-16V είναι ότι δεν πρόκειται για κάτι το αποσπασματικό.
Είναι το επιστέγασμα μιας διμερούς – και πολυμερούς στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ – σχέσης που εμβαθύνεται σταθερά, ως αποτέλεσμα των μεταλλάξεων και των αναθεωρήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν στην περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας (security architecture), οι οποίες θα οδηγήσουν στην ανάδυση μιας νέας, που θα επηρεάσει καθοριστικά την ελληνική ασφάλεια και άμυνα τις επόμενες δεκαετίες.
*Ο Ζαχαρίας Μίχας είναι Διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας (ΙΑΑΑ/ISDA)
