Σε έναν κόσμο όπου πρέπει να τονιστεί η ευθραυστότητα της ελευθερίας και η αναγκαιότητα της συνεχούς υπεράσπισής της, η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας τον Ιανουάριο του 2026 αντιπροσωπεύει ένα ανατριχιαστικό σημείο καμπής. Σε μια συνέντευξη με τον παρουσιαστή Glenn στις 4 Ιανουαρίου 2026, ο διάσημος οικονομολόγος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια και επί χρόνια σύμβουλος του ΟΗΕ Τζέφρι Σακς (Jeffrey Sachs) αναλύει τα γεγονότα. Ο Σακς περιγράφει την επίθεση ως μια «κατάφωρα παράνομη, απρόκλητη πράξη» και ως σύμπτωμα μιας βαθιάς μετατόπισης στις ΗΠΑ: Από ένα συνταγματικό κράτος σε ένα στρατιωτικό καθεστώς υπό «την διακυβέρνηση ενός τραμπούκου». Αυτό το λεπτομερές άρθρο βασίζεται εξ ολοκλήρου στην απομαγνητοφώνηση αυτής της συνέντευξης και συνοψίζει λεπτομερώς τα επιχειρήματα του Σακς, συμπληρωμένα από το γεωπολιτικό πλαίσιο που ο ίδιος σκιαγραφεί.
ΔΕΙΤΕ το ΒΙΝΤΕΟ: Τζέφρι Σακς: «Οι ΗΠΑ επιτίθενται στη Βενεζουέλα & απαγάγουν τον Πρόεδρο Μαδούρο»
Η Επίθεση Συνιστά Κατάφωρη Παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου.
Ο Σακς ξεκινά με μια σαφή εκτίμηση: «Προφανώς πρόκειται για μια κατάφωρα παράνομη πράξη». Την περιγράφει ως απρόκλητη επίθεση και «απαγωγή» του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο. Αυτή η πράξη αποτελεί μέρος μιας μακράς σειράς παράνομων ενεργειών των ΗΠΑ.
Τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες, ο Πρόεδρος Τραμπ απειλεί καθημερινά νέες χώρες:
■ Βομβαρδισμός της Νιγηρίας την περασμένη εβδομάδα,
■ Απειλή επέμβασης στο Ιράν εάν η κυβέρνηση καταστείλει τις διαμαρτυρίες,
■ Η εισβολή στη Βενεζουέλα,
■ Ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία με τη δήλωση «Η Γροιλανδία θα είναι δική μας» – μια απειλή κατά της Ευρώπης.
Αυτές οι επιθετικές πράξεις πραγματοποιήθηκαν με εκτελεστικό διάταγμα, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το Σύνταγμα των ΗΠΑ. Όταν ένα μέλος του Κογκρέσου ανέφερε το Σύνταγμα, ο Τραμπ ρώτησε: «Για τι γκρινιάζεις; Αυτό είναι γελοίο».
Για τον Σακς, αυτό αποκαλύπτει το τέλος της Συνταγματικής διακυβέρνησης στις ΗΠΑ. Το Αμερικάνικο έθνος βρίσκεται τώρα κάτω από ένα «στρατιωτικό κράτος», που διέπεται από μια βάναυση τραμπούκικη κυβέρνηση. Αυτό καθιστά τον σημερινό κόσμο «εξαιρετικά επικίνδυνο», ειδικά στην πυρηνική εποχή.
Ο Σακς τονίζει ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει ακόμη. Η συλλήψη του Μαδούρο δεν σημαίνει το τέλος του καθεστώτος. Η Βενεζουέλα έχει μια λειτουργική κυβέρνηση, στρατό, κινητοποιημένα τμήματα της κοινωνίας και άφθονα όπλα. «Δεν πρόκειται για μια απλή, ομαλή κατάληψη της εξουσίας», προειδοποιεί ─ ο Τραμπ μπορεί να το φαντάζεται έτσι, αλλά η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη.
Η ιστορία των ΗΠΑ, με περίπου 100 επιχειρήσεις αλλαγής καθεστώτος από το 1945, έχει σημαδευτεί από αιματοχυσία, αστάθεια, πραξικοπήματα, δολοφονίες και εμφύλιους πολέμους.
Η Σιωπή των Θεσμών: Μέσα Ενημέρωσης, Κογκρέσο & Ευρώπη
Ο Σακς θεωρεί ιδιαίτερα ανησυχητική τη σιωπή των Αμερικανικών ΜΜ ενημέρωσης. Οι New York Times, ως η «εφημερίδα που καταγράφει τα γεγονότα», δεν εξέδωσαν προειδοποίηση για επίθεση. Το συντακτικό τους συμβούλιο παρέμεινε σιωπηλό. Το Κογκρέσο υπάρχει «με καμία επιχειρησιακή έννοια». Αυτό υπογραμμίζει τη μετάβαση σε ένα σύστημα χωρίς αντίρροπες δυνάμεις.
Η Ευρώπη αντιδρά «αξιοθρήνητα». Αντί για οργή για την παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, οι ηγέτες εκφράζουν μόνο την ελπίδα για την αποκατάσταση της σταθερότητα σύντομα. Ο Σακς προτείνει να μετονομαστεί το βραβείο Νόμπελ σε «Βραβείο Νόμπελ Πολέμου»: το 2025 απονεμήθηκε στη Μαρία Κορίνα Ματσάντο, η οποία ζήτησε στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας ─ και τώρα συνέβη.
Η Ευρώπη ταλαντεύεται μεταξύ της πλήρους υποτέλειας στις ΗΠΑ και της δικής της πολεμοχαρούς στάσης εναντίον της Ρωσίας. Της λείπει η διπλωματία, η ειρήνη και η δέσμευση στην πολυμέρεια.
Οι Πραγματικοί Στόχοι: Κλοπή Πετρελαίου & Ιμπεριαλιστική Κυριαρχία
Ο Τραμπ δήλωσε ανοιχτά: «Το πετρέλαιο είναι δικό μας». Οι αμερικανικές εταιρείες θα επέστρεφαν και θα έκαναν δουλειές. Ο Σακς το αποκαλεί αυτό «άξεστη υφαρπαγή του πετρελαίου της Βενεζουέλας» ─ ένας πρωτόγονος ακατέργαστος ιμπεριαλισμός χωρίς καμία νομική βάση στο διεθνές δίκαιο.
Αυτό θυμίζει την εποχή πριν από τους δύο παγκόσμιους πολέμους, μόνο που τώρα στην πυρηνική εποχή με έναν «ασυνάρτητο, απείθαρχο, άξεστο νταή» στο τιμόνι των ΗΠΑ, χωρίς Ευρωπαϊκό αντίβαρο.
Αυτό θα πρέπει να χρησιμεύσει ως προειδοποίηση για τη Λατινική Αμερική: Ο Τραμπ διακηρύσσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο (ένα ανανεωμένο Δόγμα Μονρόε). Άλλες δυνάμεις, όπως η Κίνα, πρέπει να περιθωριοποιηθούν.
Μακροπρόθεσμα Αμερικανικά Έργα & Ψευδείς Αφηγήσεις
Όλες οι επίσημες δικαιολογίες – ναρκοτρομοκρατία, διασυνδέσεις με τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ, το Ιράν, τη Ρωσία, την Κίνα – είναι «μπλα μπλα μπλα», αυτοσχέδια ανυπόστατα ψέματα. Οι ΗΠΑ προσπαθούν εδώ και 23 χρόνια να ανατρέψουν την αριστερή κυβέρνηση που ελέγχει τους εθνικούς πόρους της Βενεζουέλας.
Ήδη από το 2017, ο Τραμπ ρώτησε σε ένα δείπνο: «Γιατί δεν εισβάλλω απλώς στη Βενεζουέλα;» Ο Μάρκο Ρούμπιο, νυν Υπουργός Εξωτερικών, ήταν ο κύριος υποστηρικτής. Οι πανηγυρισμοί των Βενεζουελάνων εξόριστων στη Φλόριντα υπογράμμιζαν την εγχώρια πολιτική πτυχή (swing state).
Ο Σακς το συγκρίνει με άλλα «Αμερικάνικα έργα»:
■ Ουκρανία: 30ετές σχέδιο από τη δεκαετία του 1990,
■ Συρία: 13 χρόνια προσπαθειών της CIA,
■ Ιράν: Από το 1953 (πραξικόπημα κατά του Μοσαντέκ λόγω εθνικοποίησης πετρελαίου).
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο. Ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα σκληρός, αλλά η συνταγματική κατάρρευση έχει προχωρήσει αρκετά.
Ο Σακς το συγκρίνει με τη Ρώμη: Οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη στο στάδιο της αυτοκρατορίας του
Αυτοκράτορα Τιβέριου Καίσαρας Αύγουστου (42 π.Χ. – 37 μ.Χ.) – κατά την οποία η Γερουσία, ήταν κάτι σαν διακοσμικό στολίδι αλλά χωρίς πραγματικό ρόλο και Σύνταγμα. Ο πρόεδρος πλουτίζει τον εαυτό του και τους φίλους του, κυβερνά με διατάγματα και διεξάγει πολέμους χωρίς αντιπολίτευση.
Ο Μύθος ότι «Η Δημοκρατία Φέρνει Ειρήνη»
Ο Σακς εκθέτει την ιδέα ότι η δημοκρατία οδηγεί στην ειρήνη ως ένα «παραμύθι» και μια «οργουελιανή ιδέα». Ιστορικές δημοκρατίες όπως ήταν η αρχαία Αθήνα, η Βρετανική Αυτοκρατορία και οι ΗΠΑ ήταν οι πιο επιθετικοί ηγεμόνες.
Το βραβείο Νόμπελ που απονεμήθηκε στον Ματσάδο εντάσσεται στη λογική των τελευταίων 30 ετών: «Ο πόλεμος είναι ειρήνη» – ειρήνη μέσω στρατιωτικής εξαγωγής δημοκρατίας.
Τα δυτικά ΜΜ ενημέρωσης δυσφημούν τον Μαδούρο ως δικτάτορα για να υπονοήσουν ελευθερία. Η ΕΕ στέκεται «στο πλευρό του λαού της Βενεζουέλας» ενάντια στον πρόεδρο.
Παγκόσμιες Συνέπειες & Κίνδυνος Κλιμάκωσης
Ο ΟΗΕ είναι τόσο άχρηστος όσο η Κοινωνία των Εθνών της δεκαετίας του 1930. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να τον καταστρέψουν. Η Ρωσία και η Κίνα καταδίκασαν την πράξη, αλλά δεν θα παρέβουν. Ο υπόλοιπος κόσμος (85%) θα έπρεπε να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αλλά η Ευρώπη παραμένει ένοχα σιωπηλή.
Μια επίθεση στο Ιράν (πιθανότατα) θα ήταν πολύ πιο επικίνδυνη – το Ιράν δεν θα ήταν εύκολο να το αντιμετωπίσει και θα είχε συμμάχους. Η «μεταδοτική επίδραση» της ανομίας θα οδηγούσε σε απρόβλεπτες μαζικές καταστροφές.
Προοπτικές: Αστάθεια & Διχασμός Εντός της Βάσης του Τραμπ
Η επιτυχία εξαρτάται από τις επόμενες μέρες. Η πρόβλεψη του Σακς: «Τίποτα δεν θα πάει ομαλά». Η επιχείρηση είναι «αποκεφαλισμός», όχι αλλαγή καθεστώτος. Η ιστορία (π.χ., το βιβλίο του Λίντσεϊ Ο’Ρουρκ για 64 μυστικές αλλαγές καθεστώτων από το 1947 έως το 1989) συνήθως δείχνει διαρκή αστάθεια.
Ακόμα κι αν επιτευχθούν οι στόχοι (φιλοαμερικανική δημοκρατία με την Chevron/Exxon), αυτό είναι απίθανο. Η βάση του Τραμπ «Πρώτα η Αμερική» διχάζεται: Κύκλοι που βρίσκονται κοντά στους Τάλκερ-Κάρλσον το βλέπουν ως προδοσία της εντολής και είναι κατά κατά της παρέμβασης στην Βενεζουέλα.
Όσον αφορά την Ουκρανία: Δεν υπάρχει σύγκριση με τον Πούτιν – και τα δύο είναι αμερικανικά σχέδια. Ο Τραμπ μπορεί να θέλει να κυριαρχήσει στην Αμερική και τη Μέση Ανατολή, αφήνοντας την Ευρώπη/Ρωσία να τα βγάλει πέρα μόνες της – «ανομία παντού».
Συμπέρασμα: Μια Επείγουσα Προειδοποίηση
Ο Σακς απηύθυνε έκκληση: Ο κόσμος δεν πρέπει να παραμείνει αδρανής. Οι διεθνείς θεσμοί δημιουργήθηκαν για να αποτρέψουν έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο στην πυρηνική εποχή. Ως Αμερικανός, δεν ήθελε τον Θάγκερι, αλλά οι πολίτες δεν ερωτούνταν.
Ο Τραμπ θα παρουσιάσει τον εαυτό του ως «ειρηνοποιό», όπως με το Ιράν, τη Γάζα ή την Ουκρανία.
Αυτή η συνέντευξη αποτελεί μια βαθιά προειδοποίηση: Η επίθεση στη Βενεζουέλα σηματοδοτεί την κατάρρευση του Διεθνούς Δικαίου και την άνοδο στην παγκόσμια εξουσία ενός άνομου τραμπούκου ηγεμόνα – με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια σταθερότητα.
