Φαίνεται πως η πρόθεση του Ταγίπ Ερντογάν να μετατρέψει το μουσείο -σήμερα- σε τζαμί είναι σταθερή και δεν αποτελεί τέχνασμα.
Προφανώς και κάποιες ανακοινώσεις και χλιαρές καταγγελίες, δεν αποτελούν απάντηση στο ανοσιούργημα που ετοιμάζεται να οριστικοποιήσει ο Ερντογάν. Την πρόθεσή του δηλαδή, να παραστεί, με συνοδεία υπουργών και αξιωματούχων, σε θρησκευτική λειτουργία στην Αγιά Σοφιά.
Φαίνεται πως η πρόθεση του Ερντογάν να μετατρέψει το μουσείο -σήμερα- σε τζαμί είναι σταθερή και δεν αποτελεί τέχνασμα. Την πρόθεση αυτή την είχε εκδηλώσει από την εποχή που ήταν δήμαρχος στην ΚΠολη, και αποτελούσε και προεκλογική του υπόσχεση. Όμως, με την πάροδο των ετών, και λόγω της στενής επαφής με τη Δύση, της οποίας αποτελούσε το χαϊδεμένο παιδί, έφθασε στο σημείο να αποτρέπει τα αιτήματα ψηφοφόρων του.
Προ καιρού, υπήρξαν φήμες -που διέψευσε τότε η τουρκική κυβέρνηση- ότι ο Ερντογάν σχεδίαζε να πρωτοστατήσει σε προσευχές εκεί. Είχε προηγηθεί, ο Σαλίχ Τουράν, επικεφαλής του «Συνδέσμου Νεολαίας Ανατολής», που έχει συγκεντρώσει 15 εκατομμύρια υπογραφές προκειμένου να μετατραπεί η Αγία Σοφία ξανά σε τζαμί, δηλώνοντας: «Η Αγία Σοφία αποτελεί ένα σύμβολο του ισλαμικού κόσμου και το σύμβολο της κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης. Χωρίς αυτό, η κατάκτηση είναι ελλιπής, δεν μπορούμε να τιμήσουμε τον σουλτάνο Μωάμεθ».
Ο Ερντογάν, σε κάθε ευκαιρία υπερτονίζει την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, όμως ο Ιμπραήμ Καλίν, σύμβουλος του Ερντογάν, είχε δηλώσει προ διετίας ότι δεν υπάρχουν σχέδια μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Στο ίδιο κλίμα ήταν και οι δηλώσεις Ερντογάν, ο οποίος μάλιστα κάκισε τους Τούρκους που δεν γεμίζουν τα τζαμιά, υπονοώντας ότι δεν χρειάζεται και άλλο. Είχε πει ότι «Δεν εξετάζεται αυτό το ενδεχόμενο όσο το Σουλταναχμέτ (Μπλε Τζαμί) παραμένει σχεδόν άδειο από πιστούς».
Το 2012, που η Αγία Σοφία προσέλκυσε 3,3 εκ. επισκέπτες και βρισκόταν στη λίστα της UNESCO με τους θησαυρούς της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, είχε ζητηθεί από τον διεθνή οργανισμό να ξεκαθαρίσει τη θέση της η τουρκική κυβέρνηση, ως προς το στάτους της Αγίας Σοφίας προκειμένου να εξετάσει αν μία πιθανή μετατροπή της σε τζαμί θα υποβάθμιζε την αξία της.
Αλλά, αποδεικνύεται άλλη μια φορά ότι είναι μύθος πως οι Τούρκοι είναι «μπεσαλήδες”, κατά την παλαιά έκφραση που υποδήλωνε την σταθερότητα του λόγου, και ο Μουσταφά Αρμαγάν, φερέφωνο του Ερντογάν με τίτλο του «ιστορικού» (έχουμε στην Ελλάδα πολλούς τιτλούχους και ακαδημαϊκούς, ώστε γνωρίζουμε καλά πόση εγκυρότητα διαθέτουν πολλοί που φέρουν παρόμοιους τίτλους), κυκλοφόρησε το βιβλίο «Μηχανορραφίες της Αγίας Σοφίας».
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΑΝΤ1, σ’ αυτό υποστηρίζει ότι η υπογραφή δεν μοιάζει με την υπογραφή του Μουσταφά Κεμάλ, επομένως, από νομικής άποψης, το διάταγμα αυτό θεωρείται άκυρο και, συνεπώς, η Αγιά Σοφιά παραμένει ακόμη τζαμί. Ο Αρμαγάν, ισχυρίζεται ότι η υπογραφή δεν μοιάζει ούτε με τις προηγούμενες, αλλά ούτε και με τις επόμενες υπογραφές του Κεμάλ. Όπως αναφέρει, πριν από το διάταγμα ο Ατατούρκ υπέγραφε ως «Gazi M. Kemal» και μετά το διάταγμα ως «Κ. atatürk», δηλαδή με μικρό «a». «Πώς το μικρό “a” από το “atatürk” μεγάλωσε στο διάταγμα σε “Atatürk” ή ποιος το μεγάλωσε;» διερωτάται ο Τούρκος «ιστορικός», βασιζόμενος σε γραφολογική ανάλυση.
Εδώ και πολλά χρόνια, χρηματοδοτεί η UNESCO την αποκατάσταση των χριστιανικών τοιχογραφιών που καλύφθηκαν είτε με ασβέστωμα είτε επικάλυψη από ισλαμικά σύμβολα. Πολλές από αυτές τις ιστορικές τοιχογραφίες στο εσωτερικό του ναού είναι και πάλι ορατές, χάρη σε ένα σύγχρονο πρόγραμμα αποκατάστασης που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη.
Βέβαια, κυριαρχούν τα στολίδια που παραπέμπουν σε ισλαμικό τέμενος, το μιχράμπ (ένθετος τοίχος που δείχνει προς τη Μέκκα), minbar (υπερυψωμένος άμβωνας), και φυσικά οι τέσσερις γιγαντιαίοι μιναρέδες που προστέθηκαν στους αιώνες που ακολούθησαν με την μετατροπή της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί.
Στον κεντρικό θόλο είναι ένα επίμαχο σημείο στο πλαίσιο του έργου αποκατάστασης. Διαθέτει σήμερα ισλαμική καλλιγραφία, αλλά ήταν αρχικά ένα μωσαϊκό του Χριστού Παντοκράτορα («Almighty»). Η αρχική ζωγραφική είναι αιώνες παλαιότερη, αλλά αν δεν αφαιρεθούν οι μουσουλμανικές επικαλύψεις δεν θα φανεί το πρώτο ψηφιδωτό (αν είναι ακόμα εκεί).
Ο Ερντογάν προκαλεί, επειδή γνωρίζει ότι από πλευράς Ελλάδας και Δύσης η αντίδραση θα είναι προσχηματική. Ενδεχομένως, να τον σταματήσει μόνον η Ρωσία, η οποία άλλωστε πάντα εποφθαλμιούσε την ΚΠολη (όχι βέβαια για να την δώσει σ’ εμάς, όπως υποστηρίζουν κάποιοι).
Μακεδών
