Μας θυμίζει την περίπτωση της κυρίας Θεοδωροβίας Πλακά που κατήγγειλε τη διαφθορά στα σπλάχνα της ΓΓΑ και… απολύθηκε!
της Ιωάννας Μάνδρου
Μετάνιωσε την ώρα που αποφάσισε να καταγγείλει συναδέλφους της, οικονομικούς επιθεωρητές του υπ. Οικονομικών, για κύκλωμα που έσβηνε πρόστιμα με το αζημίωτο, καθώς δεν είχε σκεφθεί την κόλαση που θα βίωνε ακολούθως.
Η υπάλληλος που τόλμησε τις τεκμηριωμένες καταγγελίες, που οδήγησαν τις δικαστικές αρχές στην απαγγελία κατηγοριών για σωρεία κακουργημάτων, έκτοτε… σχεδόν ζει στα δικαστήρια.
Οι μηνύσεις και οι αγωγές που έχει εισπράξει ξεπερνούν τις 80! Καθημερινά είναι υποχρεωμένη να παρίσταται σε κάποιο γραφείο ανακριτή ή σε κάποια δικαστική αίθουσα, όπου οι μηνύσεις σε βάρος της εκκρεμούν, ή να αντικρούει αγωγές που στρέφονται εναντίον της από όσους κατήγγειλε ως καταχραστές.
Ακόμα και οι ανακριτές που χειρίζονται τη σοβαρότατη υπόθεση των οικονομικών επιθεωρητών (κατηγορούνται πολλοί από αυτούς ότι έσβηναν πρόστιμα για εικονικά τιμολόγια και άλλες φορολογικές παραβάσεις με το αζημίωτο) δεν μπορούν να προστατεύσουν την υπάλληλο που προχώρησε στις τεκμηριωμένες καταγγελίες.
Η Εισαγγελία Διαφθοράς, από την πλευρά της, που ενδιαφέρθηκε για την «προστασία» της υπαλλήλου, δεν μπόρεσε να βρει κάποιο «νομικό πάτημα» για να την προστατεύσει. Αλλωστε, οι στατιστικές των δικαστικών αρχών για όσους τολμούν να αποκαλύψουν υποθέσεις διαφθοράς, καταθέτοντας τεκμηριωμένα και αξιόπιστα στοιχεία στις Αρχές, είναι μηδαμινές.
Οι περιπτώσεις αποκάλυψης –με στοιχεία– υποθέσεων διαφθοράς από άτομα που κινούνται στις αρμόδιες υπηρεσίες (όπου εμφανίζονται τα φαινόμενα διαφθοράς) και δεν σχετίζονται οι ίδιοι με αυτές, είναι μόνον δύο.
Ενας υπάλληλος της ΔΕΗ, που στο παρελθόν τόλμησε να αποκαλύψει στις δικαστικές αρχές οικονομικές ατασθαλίες μέσα στην επιχείρηση, και μια δασάρχης στην Αττική, που έζησε κατόπιν τον δικό της γολγοθά για τις καταγγελίες της σχετικά με κύκλωμα καταπατήσεων σε περιοχές-φιλέτα του λεκανοπεδίου.
Κάλλιο αργά παρά ποτέ
Η αδυναμία προστασίας των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, όπως λέγονται, οφείλεται, όπως εξηγούν δικαστικές πηγές, στη νομοθεσία που ισχύει στη χώρα μας και κρίνεται ως ατελής. Ο σχετικός νόμος για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος ψηφίστηκε στη χώρα μας μόλις το 2014. Σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, ανάλογες νομοθετικές ρυθμίσεις ισχύουν από τη δεκαετία του 1990 και καλύπτουν μεγάλο εύρος ποινικών αδικημάτων και συμπεριφορών.
Ο νόμος που ισχύει σήμερα στα «καθ’ ημάς», καλύπτει και προστατεύει μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος μόνον για υποθέσεις δωροδοκίας και δωροληψίας. Ειδικότερα, πρόσωπα, δημοσίους υπαλλήλους ή άλλους που αποκαλύπτουν υποθέσεις δωροδοκίας για πολιτικούς αξιωματούχους, δικαστές, άλλους δημοσίους λειτουργούς ή μεσάζοντες.
Ομως για υποθέσεις που αφορούν άλλα εγκλήματα, όπως υπεξαιρέσεις, απάτες, απιστίες κ.ά, συνήθη σε υποθέσεις διαφθοράς, η ισχύουσα νομοθεσία δεν προσφέρει προστασία, αφήνοντας εντελώς ακάλυπτους εκείνους που ξέρουν πρόσωπα και πράγματα και θέλουν να μιλήσουν.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι οι μετρημένες στα δάχτυλα του χεριού περιπτώσεις υπαλλήλων που συνδράμουν τις δικαστικές αρχές σε υποθέσεις διαφθοράς και οι έρευνες σε σοβαρές υποθέσεις να βαλτώνουν και να μην προχωρούν. Το υπ. Δικαιοσύνης, αποδέκτης αιτημάτων όχι μόνον των εγχώριων δικαστικών αρχών αλλά και του ΟΟΣΑ και ευρωπαϊκών θεσμών για την ανάγκη νομοθέτησης σχετικά με τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος, κινείται στην κατεύθυνση της αλλαγής του σχετικού νόμου.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ο αρμόδιος για θέματα Διαφθοράς υπουργός, Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, ετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση για να καλυφθούν τα κενά που υπάρχουν στην ισχύουσα νομοθεσία και να δοθεί προστασία σε μάρτυρες σε όλες τις υποθέσεις οικονομικών εγκλημάτων και διαφθοράς. Η ρύθμιση που θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις των συστάσεων διεθνών οργανισμών αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή πριν από το Πάσχα.
Τονίζεται ότι η νέα ρύθμιση θα παρέχει προστασία σε μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και για άλλα αδικήματα, πλην της δωροδοκίας που ισχύει σήμερα, διευρύνοντας και τις δυνατότητες των δικαστικών αρχών για προστασία των μαρτύρων.
Μέχρι σήμερα οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος προστατεύονται με αποφάσεις των αρμοδίων δικαστικών αρχών από μηνύσεις και αγωγές που εγείρουν εναντίον τους οι καταγγελλόμενοι, προβλέποντας μέτρα προστασίας της εργασίας τους, δεν απολύονται ούτε παραλείπονται στις προαγωγές, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις καταθέτουν ανωνύμως.
