της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr
Η γ-γλουταμυλ-τρανσπεπτιδάση γ-GT (Gamma-Glutamyl Transpeptidase – GGT) είναι ένα ένζυμο που καταλύει τη μεταφορά μιας ομάδας γ-γλουταμυλίου από ένα γ-γλουταμυλοπεπτίδιο σε ένα άλλο πεπτίδιο ή αμινοξύ ή στο νερό.
Το ένζυμο είναι ευαίσθητος αλλά όχι ειδικός δείκτης διαταραχών στο ήπαρ και την χολή. Στην διάγνωση αυτών είναι περισσότερο ευαίσθητη από την ALP ή την νουκλεοτιδάση. Ιδιαίτερα αυξημένες τιμές γ-GT στο ήπαρ παρατηρούνται σε τοξικές βλάβες του ήπατος όπως στην αλκοολική κίρρωση (αλκοολισμός).
Η γ-GT εντοπίζεται κυρίως στους νεφρούς, στο ήπαρ και στο σπλήνα. Αποτελεί την πιο ευαίσθητη εξέταση για την ανίχνευση του αποφρακτικού ίκτερου, της χολαγγειίτιδας και της χολοκυστίτιδος. Το γεγονός ότι τα επίπεδα της γ-GT είναι φυσιολογικά στα παιδιά και στις έγκυες γυναίκες σε αντίθεση με τα αυξημένα επίπεδα της LDh και αλκαλικής φωσφατάσης επιτρέπει τη χρησιμοποίησή της στη διαφορική διάγνωση ηπατοχολικών παθήσεων στις δύο αυτές ομάδες. Χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση χρόνιων αλκοολικών οι οποίοι βρίσκονται υπό θεραπεία. Χρησιμοποιείται ακόμη ως καρκινικός δείκτης, επειδή τα επίπεδά της αντανακλούν την υποτροπή ή την ύφεση της νόσου. Τα επίπεδα της γ-GT είναι φυσιολογικά στο έμφραγμα του μυοκαρδίου. Αυξήσεις μπορεί να παρατηρηθούν μετά την τέταρτη ημέρα και αποδίδονται σε δευτεροπαθή ηπατική βλάβη από καρδιακή ανεπάρκεια.
Το αυξημένο βάρος και τα φάρμακα αυξάνουν την γGT.
Αυξημένες τιμές γ-GT παρατηρούνται σε:
Κίρρωση ήπατος
·Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD)
· Πρωτοπαθή χολική κίρρωση
· Αποφρακτικό ίκτερο
· Χολόσταση
· Χολική ατρησία
· Ηπατίτιδα
· Ηπατικές μεταστάσεις
· Καρκίνος του ήπατος
· Αλκοολικοί
· Παγκρεατίτιδα
· Καρκίνος του παγκρέατος
· Καρκίνος του προστάτη
· Λοιμώδης μονοπυρήνωση
· Μυοτονική δυστροφία
· Νόσος του Crohn
· Υπερθυρεοειδισμός
· Υπερλιπιδαιμίες
· Σοβαρές παχυσαρκίες
Μειωμένες τιμές παρατηρούνται σε:
· Υποθυρεοειδισμός
Όρια αναφοράς: γ-GT:
| Hλικία | Άνδρες | Γυναίκες |
| < 6 μηνών | 12 – 122 IU/lt | 15 – 132 IU/lt |
| 6 – 12 μηνών | ≤45 IU/lt | ≤44 IU/lt |
| 1 – 12 ετών | ≤30 IU/lt | ≤28 IU/lt |
| 13 – 18 ετών | ≤48 IU/lt | ≤32 IU/lt |
| > 18 ετών | 7 – 47 IU/lt | 5 – 25 IU/lt |
Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος
Μία από τις καταστάσεις που προκαλούν αύξηση των επιπέδων της γ-GT είναι η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NonAlcoholic Fatty Liver Disease / NAFLD) η οποία αποτελεί τη συχνότερη μορφή χρόνιας ηπατοπάθειας και την 1η αιτία ανεύρεσης παθολογικά αυξημένων ηπατικών ενζύμων στο γενικό πληθυσμό. Προκαλείται από την παθολογική συσσώρευση λιπιδίων στα ηπατοκύτταρα, σε άτομα που δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ.
