Μπορεί να υπάρξει σύγχρονο ψηφιακό κράτος χωρίς να επιβάλλονται σε κάθε πολίτη ηλεκτρονική ταυτότητα και Προσωπικός Αριθμός; Το άρθρο εξηγεί ότι άλλο είναι η ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και άλλο η υποχρεωτική ένταξη όλων σε ένα ενιαίο σύστημα ψηφιακής ταυτοποίησης. Καταρρίπτει το επιχείρημα ότι δεν μπορούν να λειτουργούν παράλληλα ψηφιακές και αναλογικές υπηρεσίες και διευκρινίζει τι σημαίνει πραγματική προαιρετικότητα. Παρουσιάζει πώς μπορεί ο πολίτης να ταυτοποιείται και να εξυπηρετείται χωρίς καθολικό, ισόβιο αριθμό, καθώς και τους κινδύνους από την οριζόντια διασύνδεση όλων των μητρώων. Τέλος, διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις για τη διατήρηση μιας ισότιμης, ασφαλούς και λειτουργικής δυνατότητας ζωής και συναλλαγής εκτός του υποχρεωτικού ψηφιακού δικτύου.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα με τα οποία επιχειρείται να δικαιολογηθεί η υποχρεωτική επιβολή της νέας ηλεκτρονικής ταυτότητας και του Προσωπικού Αριθμού είναι ότι η σύγχρονη ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς καθολική και ενιαία ψηφιακή ταυτοποίηση των πολιτών.
Μας λένε, λίγο πολύ, ότι δεν είναι δυνατόν να λειτουργούν δύο παράλληλα συστήματα: ένα ψηφιακό για όσους αποδέχονται τη νέα ταυτότητα και τον ΠΑ και ένα αναλογικό για όσους αρνούνται. Ότι το κράτος πρέπει να εκσυγχρονιστεί, οι υπηρεσίες να διασυνδεθούν και κάθε πολίτης να διαθέτει ένα μοναδικό αναγνωριστικό, ώστε να εντοπίζεται με ασφάλεια στα διάφορα κρατικά μητρώα. Όποιος ζητεί προαιρετικότητα εμφανίζεται έτσι ως αρνητής της τεχνολογίας, της διοικητικής αποτελεσματικότητας και της προόδου.
Το επιχείρημα είναι παραπλανητικό. Συγχέει τρία διαφορετικά πράγματα: 1.- την ψηφιοποίηση της εσωτερικής λειτουργίας του κράτους, 2.- τον τρόπο με τον οποίο ο πολίτης επικοινωνεί με τη διοίκηση και 3.- τον τρόπο με τον οποίο προσδιορίζεται και αναγνωρίζεται ως πρόσωπο.
Η διάκριση αυτή είναι απολύτως αναγκαία. Διότι άλλο πράγμα είναι ένα κράτος που χρησιμοποιεί σύγχρονα ψηφιακά συστήματα και άλλο ένα κράτος που απαιτεί από κάθε άνθρωπο να αποκτήσει υποχρεωτικά ενιαία ψηφιακή ταυτότητα και ισόβιο αριθμό, χωρίς τους οποίους δεν θα μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματά του.
Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση λειτουργούσε ήδη χωρίς ΠΑ
Η ίδια η ελληνική πραγματικότητα καταρρίπτει τον ισχυρισμό ότι χωρίς τη νέα ταυτότητα και τον ΠΑ δεν μπορεί να υπάρξει ηλεκτρονική διακυβέρνηση.
Επί σειρά ετών, πριν από την καθιέρωση του ΠΑ, λειτουργούσαν: το Taxisnet, η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, οι φορολογικές δηλώσεις, το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, η έκδοση πιστοποιητικών μέσω gov.gr, οι ηλεκτρονικές υπεύθυνες δηλώσεις και εξουσιοδοτήσεις, οι τραπεζικές και άλλες ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Οι πολίτες ταυτοποιούνταν με υφιστάμενα διαπιστευτήρια και τομεακούς αριθμούς, όπως ο ΑΦΜ, ο ΑΜΚΑ και ο αριθμός δελτίου ταυτότητας. Τα μητρώα μπορούσαν να επικοινωνούν στις περιπτώσεις όπου αυτό προβλεπόταν από τον νόμο.
Επομένως, η νέα ταυτότητα και ο ΠΑ δεν αποτελούν τεχνική προϋπόθεση για να υπάρχει ηλεκτρονικό κράτος. Αποτελούν πολιτική και διοικητική επιλογή για ένα διαφορετικό μοντέλο: την καθολική αντιστοίχιση κάθε ανθρώπου με έναν ενιαίο και μόνιμο αριθμό, ο οποίος θα λειτουργεί ως κοινό κλειδί στα διαφορετικά κρατικά συστήματα.
Το ζήτημα δεν είναι αν το κράτος θα χρησιμοποιεί υπολογιστές. Το ζήτημα είναι αν κάθε άνθρωπος πρέπει υποχρεωτικά να μετατραπεί σε μία ενιαία, διαλειτουργική και διαρκώς αναζητήσιμη ψηφιακή εγγραφή.
Ακόμα, ας μην ξεχνάμε ότι το κράτος έχει αποδώσει ταυτότητες σε δεκάδες χιλιάδες αλλοδαπούς, εκ των οποίων οι περισσότεροι είχαν «χάσει» τα διαβατήριά τους και δεν υπάρχει καμία δυνατότητα ελέγχου ποινικού μητρώου στις χώρες τους – μάλλον για αυτούς ισχύει το «ότι δηλώσεις είσαι». Δεν είναι δυνατόν για τους γηγενής ‘Έλληνες να μην «φτάνει» ως ταυτοποίηση η ταυτότητά τους – χωρίς ηλεκτρονικά μέσα, τσιπάκια ή Προσωπικούς Αριθμούς. Μία νέα ταυτότητα τύπου διπλώματος οδήγησης αρκεί, είναι ασφαλής και δεν παραχαράσσεται – εξαλείφεται έτσι και το επιχείρημα της «μη ασφαλούς ταυτότητας».
Το παραπλανητικό επιχείρημα των «δύο συστημάτων»
Όταν ζητούμε προαιρετικότητα, δεν ζητούμε να δημιουργηθούν δύο κράτη, δύο φορολογικά συστήματα, δύο ασφαλιστικά μητρώα ή δύο δημόσιες διοικήσεις.
Το κράτος μπορεί να λειτουργεί εσωτερικά με σύγχρονα ψηφιακά μέσα. Η πληροφορία που κατατίθεται σε ένα ΚΕΠ μπορεί να εισάγεται από τον υπάλληλο στο ίδιο πληροφοριακό σύστημα στο οποίο εισάγεται και μια ηλεκτρονική αίτηση. Το έγγραφο που παραδίδεται σε χαρτί μπορεί να ψηφιοποιείται και να ακολουθεί την ίδια διοικητική ροή.
Αυτό όμως απαντά μόνο στο ζήτημα του τρόπου πρόσβασης. Δεν απαντά στο βαθύτερο πρόβλημα της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής ταυτοποίησης.
Αν ο πολίτης προσέρχεται αυτοπροσώπως στο ΚΕΠ, αλλά ο υπάλληλος, για να τον εξυπηρετήσει, πρέπει υποχρεωτικά να τον αναζητήσει με τον ΠΑ, να αντλήσει τα στοιχεία του από το ενιαίο ψηφιακό προφίλ, να καταχωρίσει τη συναλλαγή κάτω από το μοναδικό αναγνωριστικό του, να χρησιμοποιήσει την ηλεκτρονική ταυτότητα ως αναγκαίο μέσο πιστοποίησης, τότε δεν υπάρχει πραγματική εναλλακτική.
Ο πολίτης δεν απέφυγε την ηλεκτρονική ταυτότητα και τον ΠΑ. Απλώς δεν τους χρησιμοποίησε ο ίδιος· τους χρησιμοποίησε για λογαριασμό του ο υπάλληλος. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος πληκτρολογεί τον αριθμό. Είναι αν χωρίς τον αριθμό μπορεί να εξυπηρετηθεί ο άνθρωπος.
Τρεις διαφορετικές έννοιες προαιρετικότητας
Για να γίνει κατανοητό τι ακριβώς ζητούμε, πρέπει να διακρίνουμε τρία επίπεδα.
1. Προαιρετικότητα του διαύλου πρόσβασης
Ο πολίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει: εφαρμογή, ηλεκτρονικό υπολογιστή, ΚΕΠ ή γκισέ δημόσιας υπηρεσίας. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις ταυτοποιείται υποχρεωτικά με την ίδια ηλεκτρονική ταυτότητα και τον ίδιο ΠΑ.
Αυτό δεν είναι προαιρετικότητα του συστήματος ταυτοποίησης. Είναι απλώς δυνατότητα επιλογής του σημείου από το οποίο αποκτά κανείς πρόσβαση στο ίδιο υποχρεωτικό σύστημα.
2. Υποβοηθούμενη ψηφιακή πρόσβαση
Ο πολίτης δεν χειρίζεται ο ίδιος την εφαρμογή. Πηγαίνει σε υπάλληλο, ο οποίος εκτελεί την ηλεκτρονική διαδικασία για λογαριασμό του.
Αυτό είναι χρήσιμο για ηλικιωμένους, ανθρώπους χωρίς ψηφιακές γνώσεις ή πολίτες που δεν διαθέτουν κατάλληλη συσκευή. Δεν προστατεύει όμως εκείνον που αρνείται συνειδητά να ενταχθεί σε ένα ενιαίο σύστημα προσωπικής αρίθμησης και ηλεκτρονικής ταυτοποίησης.
Πρόκειται για βοήθεια στη χρήση του συστήματος, όχι για δικαίωμα αποχής από αυτό.
3. Ουσιαστική προαιρετικότητα
Πραγματική προαιρετικότητα υπάρχει μόνο όταν ο πολίτης δικαιούται να μην αποκτήσει ηλεκτρονική ταυτότητα. Να μην του επιβληθεί η χρήση ενιαίου προσωπικού αριθμού. Να αποδεικνύει την ταυτότητά του με συμβατικό, μη ηλεκτρονικό έγγραφο. Να ταυτοποιείται αυτοπροσώπως με τα φυσικά και αστικά στοιχεία του. Να συναλλάσσεται χωρίς υποχρεωτική ένταξη κάθε πράξης του σε ενιαίο ψηφιακό προφίλ. Να ασκεί όλα τα δικαιώματά του χωρίς δυσμενή μεταχείριση, πρόσθετο κόστος ή υπέρμετρη ταλαιπωρία.
Αυτή είναι η προαιρετικότητα που ζητούμε.
Δεν ζητούμε απλώς αναλογική πρόσβαση στο ίδιο υποχρεωτικό ψηφιακό προφίλ. Ζητούμε το δικαίωμα να μην υπάρχει υποχρεωτικό ενιαίο ψηφιακό προφίλ για κάθε άνθρωπο.
Πώς μπορεί να ταυτοποιείται ο πολίτης χωρίς ΠΑ
Η απάντηση είναι απλή. Όπως ταυτοποιούνταν επί δεκαετίες οι πολίτες και όπως εξακολουθούν να ταυτοποιούνται σε πολλές έννομες τάξεις και διαδικασίες.
Η ταυτότητα ενός ανθρώπου μπορεί να διαπιστώνεται με συνδυασμό στοιχείων όπως το ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο και μητρώνυμο, ημερομηνία και τόπος γέννησης, δήμος εγγραφής, διεύθυνση κατοικίας, αριθμός συμβατικού εγγράφου ταυτότητας ή διαβατηρίου, ιδιόχειρη υπογραφή, ειδικά δικαιολογητικά, όταν αυτά είναι αναγκαία.
Ο υπάλληλος πιστοποιεί ότι το φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται ενώπιόν του ταυτίζεται με τον κάτοχο του εγγράφου. Η αίτηση εισάγεται στη συνέχεια στο ηλεκτρονικό σύστημα της υπηρεσίας και λαμβάνει αριθμό πρωτοκόλλου ή αριθμό υπόθεσης.
Καμία τεχνική αναγκαιότητα δεν επιβάλλει ο αριθμός αυτός να είναι ο ίδιος για κάθε δραστηριότητα του ανθρώπου από τη γέννηση έως τον θάνατό του.
Άλλο οι τομεακοί αριθμοί, άλλο ο καθολικός αριθμός
Κάθε οργανωμένη διοίκηση χρειάζεται αριθμούς και τεχνικούς κωδικούς. Το ζήτημα δεν είναι να καταργηθεί κάθε αρίθμηση.
Άλλο όμως είναι ο αριθμός μιας αίτησης, ο αριθμός ενός δικαστικού φακέλου, ο αριθμός δημοτολογίου, ο ασφαλιστικός αριθμός, ο φορολογικός αριθμός, ο αριθμός ενός τραπεζικού λογαριασμού, και άλλο ένας ενιαίος, ισόβιος και οριζόντιος αριθμός, ο οποίος επιτρέπει την άμεση αντιστοίχιση όλων αυτών με το ίδιο πρόσωπο.
Οι τομεακοί αριθμοί υπηρετούν έναν συγκεκριμένο σκοπό. Ο καθολικός αριθμός μετατρέπει όλες τις επιμέρους σχέσεις του ανθρώπου με το κράτος σε τμήματα ενός ενιαίου ψηφιακού φακέλου.
Η εναλλακτική αρχιτεκτονική είναι τεχνικά εφικτή: κάθε μητρώο μπορεί να διαθέτει τον δικό του εσωτερικό αριθμό, με αυστηρά καθορισμένο σκοπό και χωρίς ένα κοινό αναγνωριστικό που επιτρέπει την αυτόματη οριζόντια διασύνδεση. Εξάλλου, και από τεχνικής απόψεως, επιβάλλεται από πλευράς αρχιτεκτονικής της βάσεως δεδομένων να διατηρηθεί ο κάθε τομεακός αριθμός, ακόμα και αν δεν είναι ορατός στους πολίτες. Επί παραδείγματι, ο Αριθμός Δημοτολογίου θα παραμείνει ως ο τομεακός αριθμός του Δημοτολογίου, ο ΑΜΚΑ ως ο τομεακός αριθμός φακέλου υγείας κλπ. – ακόμα και αν σταματήσει να είναι ορατός από τον πολίτη.
Όπου απαιτείται νόμιμη ανταλλαγή δεδομένων, αυτή μπορεί να γίνεται για τη συγκεκριμένη υπόθεση, με ειδική εξουσιοδότηση, καταγραφή της πρόσβασης και εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας. Δεν είναι αναγκαίο να υπάρχει ένα μόνιμο αριθμητικό «κλειδί» που ανοίγει όλες τις πόρτες.
Ο ΠΑ δεν είναι απλώς μια ακόμη διοικητική διευκόλυνση
Ο ελληνικός ΠΑ έχει σχεδιαστεί ακριβώς ως ενιαίο αναγνωριστικό των φυσικών προσώπων στα βασικά μητρώα του Δημοσίου. Συνδέεται με τον ΑΦΜ και προβλέπεται να αναγράφεται στην επιφάνεια της νέας ταυτότητας και να αποθηκεύεται στο ανέπαφο μικροκύκλωμά της.
Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για έναν νέο αριθμό εγγράφου. Ο αριθμός της ταυτότητας αλλάζει όταν εκδίδεται νέο δελτίο. Ο ΠΑ ακολουθεί το ίδιο το πρόσωπο.
Αυτή ακριβώς η μονιμότητα και η οριζόντια λειτουργία του δημιουργούν τη δυνατότητα ευρύτερης διασύνδεσης μητρώων, ταχύτερης συγκέντρωσης πληροφοριών, δημιουργίας ενιαίου διοικητικού προφίλ, επέκτασης της χρήσης του σε νέους σκοπούς αλλά και εξάρτησης ολοένα περισσότερων συναλλαγών από ένα κοινό αναγνωριστικό.
Το επιχείρημα ότι «ο ΠΑ δεν περιέχει πληροφορίες» είναι ανεπαρκές. Το κλειδί μιας αποθήκης δεν περιέχει τα πράγματα που βρίσκονται μέσα στην αποθήκη. Επιτρέπει όμως την πρόσβαση σε αυτά.
Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται στις πληροφορίες που είναι ορατές μέσα στον ίδιο τον αριθμό, αλλά στις πληροφορίες που μπορούν να αναζητηθούν, να διασταυρωθούν και να συνδεθούν μέσω αυτού.
Το κόστος δεν καταργεί την ελευθερία
Προβάλλεται επίσης το επιχείρημα ότι η διατήρηση μιας μη ψηφιακής οδού είναι δαπανηρή.
Αυτό δεν είναι ακριβώς αληθές. Επί παραδείγματι, ένας το κόστος εφαρμογής της BritCard, της νέας ηλεκτρονικής ταυτότητας του ΗΒ και του συστήματος που θα το υποστήριζε – το νομοσχέδιο ακυρώθηκε τον Ιούλιο από τον νέο πρωθυπουργό κο Burnham – κόστιζε πάνω από 2 δις ευρώ. Αν λάβουμε υπόψιν και τα λειτουργικά κόστη, αναβαθμίσεις κλπ το συνολικό κόστος ανά έτος, και συνάμα ο κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων σε ένα ενοποιημένο σύστημα, να μην δικαιολογεί καν την εφαρμογή του μέτρου.
Δεν είναι λοιπόν εξ ορισμού αποδεκτό ότι η προεραιτικότητα έρχεται με «κόστος» στο κράτος, αν αντισταθμίσει κανείς τα έξοδα της καθολικής ενοποίησης με την δυνατότητα της προαιρετικότητας. Ακόμα όμως και αν είχε «κόστος», δεν ισχύει το ίδιο και για τη λειτουργία των δικαστηρίων, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την εξυπηρέτηση των ανθρώπων με αναπηρία, τη δυνατότητα διοικητικής προσφυγής, την παρουσία δημόσιων υπηρεσιών στην περιφέρεια και για κάθε εγγύηση που προστατεύει τον πολίτη από την αυθαιρεσία.
Τα θεμελιώδη δικαιώματα δεν κρίνονται αποκλειστικά με λογιστικά κριτήρια.
Εξάλλου, η αποκλειστική ψηφιοποίηση δεν εξαφανίζει το κόστος. Το μεταφέρει στον πολίτη, ο οποίος πρέπει να διαθέτει συσκευή, σύνδεση στο διαδίκτυο, αριθμό κινητού τηλεφώνου, τεχνικές γνώσεις, πρόσβαση σε ιδιωτικούς τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, δυνατότητα διαχείρισης κωδικών και εφαρμογών.
Το κράτος δεν μπορεί να εμφανίζει ως διοικητική οικονομία τη μετακύλιση της δικής του υποχρέωσης εξυπηρέτησης στους πολίτες.
Η αναλογική εναλλακτική είναι και δικλείδα ασφαλείας
Η διατήρηση μη ηλεκτρονικού τρόπου ταυτοποίησης και εξυπηρέτησης δεν είναι μόνο ζήτημα ελευθερίας. Είναι και ζήτημα ανθεκτικότητας.
Τι θα συμβεί σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης, διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος, πτώσης των τηλεπικοινωνιών, βλάβης της κεντρικής υποδομής, απώλειας των διαπιστευτηρίων, λανθασμένης αντιστοίχισης στοιχείων, κλοπής κινητού τηλεφώνου, αποκλεισμού ενός λογαριασμού, φυσικής καταστροφής ή πολεμικής κρίσης;
Ένα απολύτως συγκεντρωτικό σύστημα, χωρίς εναλλακτική οδό, δημιουργεί ένα μοναδικό σημείο αστοχίας. Αν αυτό καταρρεύσει ή παραβιαστεί, δεν καταρρέει μία μόνο υπηρεσία αλλά η δυνατότητα του ανθρώπου να αναγνωριστεί και να συναλλαχθεί.
Η αναλογική εφεδρεία δεν είναι τεχνολογικός αναχρονισμός. Είναι στοιχείο εθνικής, κοινωνικής και προσωπικής ασφάλειας.
Το επιχείρημα «δεν έχεις τίποτε να φοβηθείς»
Η ένσταση δεν αφορά μόνο το τι προτίθεται να κάνει η σημερινή κυβέρνηση. Αφορά το τι θα μπορεί να κάνει οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση, δημόσια αρχή ή φορέας που θα αποκτήσει πρόσβαση στην υποδομή.
Οι θεσμικές εγγυήσεις δεν θεσπίζονται μόνον όταν θεωρούνται οι σημερινοί διαχειριστές κακόβουλους. Θεσπίζονται επειδή οι κυβερνήσεις αλλάζουν, οι νόμοι τροποποιούνται, οι χρήσεις των συστημάτων επεκτείνονται, τα δεδομένα διαρρέουν, οι τεχνολογίες επιτήρησης εξελίσσονται, οι έκτακτες εξουσίες συχνά μονιμοποιούνται.
Ένας καθολικός αριθμός και μία υποχρεωτική ηλεκτρονική ταυτότητα δημιουργούν μια δυνατότητα εξουσίας. Το αν αυτή η δυνατότητα χρησιμοποιείται σήμερα σε περιορισμένη έκταση δεν αποτελεί εγγύηση για το αύριο.
Τι ακριβώς ζητούμε
Η θέση της «ΕΞΟΔΟΣ» μπορεί να συνοψιστεί σε συγκεκριμένες απαιτήσεις:
- Η ηλεκτρονική ταυτότητα να είναι προαιρετική και να διατηρηθεί συμβατικό δελτίο χωρίς ανέπαφο μικροκύκλωμα για όποιον το επιλέγει.
- Ο ΠΑ να μην αποδίδεται και να μη χρησιμοποιείται υποχρεωτικά σε όσους δεν τον επιθυμούν.
- Να απαγορεύεται η δυσμενής μεταχείριση πολίτη επειδή δεν διαθέτει ηλεκτρονική ταυτότητα, ΠΑ, έξυπνο τηλέφωνο ή ψηφιακό πορτοφόλι.
- Να διατηρηθεί ουσιαστική δυνατότητα αυτοπρόσωπης και έγγραφης ταυτοποίησης με τα φυσικά και αστικά στοιχεία του προσώπου.
- Να χρησιμοποιούνται, όπου χρειάζεται, τομεακοί αριθμοί και αριθμοί υποθέσεων αντί ενός καθολικού αναγνωριστικού – οι οποίοι θα διατηρηθούν από το κράτος έτσι και αλλιώς !
- Κάθε διασύνδεση μητρώων να απαιτεί ειδική νομική βάση, συγκεκριμένο σκοπό, αναγκαιότητα, αναλογικότητα και δυνατότητα ελέγχου από τον πολίτη.
- Να κατοχυρωθεί δικαίωμα αναλογικής και εκτός δικτύου ζωής, ώστε η άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων να μην εξαρτάται από ψηφιακό διαπιστευτήριο.
- Να διατηρηθούν τα μετρητά ως πραγματικά αποδεκτό μέσο πληρωμής και όχι απλώς ως τυπικά νόμιμο χρήμα.
Η προαιρετικότητα δεν θα είναι αληθινή αν η μη ψηφιακή διαδρομή είναι τόσο ακριβή – επιχείρημα που όπως είπαμε δεν ισχύει έτσι και αλλιώς – , αργή ή δυσχερής ώστε να λειτουργεί ως τιμωρία. Η εναλλακτική πρέπει να είναι πραγματική, λειτουργική και ισότιμη.
Τέλος, η προαιρετικότητα δεν είναι συνυφασμένη μόνο με τα προσωπικές ελευθερίες και την Δημοκρατία, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Θεόσδοτης ελευθερίας μας. Ως «ΕΞΟΔΟΣ» έχουμε επανειλημμένως τοποθετηθεί με ακράδαντα επιχειρήματα και αναφορές στους Αγίους της Εκκλησίας μας ότι η υποχρεωτικότητα, η αριθμοποίηση του προσώπου και η μοναδικότητα πρόσβασης ενός ενοποιημένου συστήματος με μοναδικό κλειδί τον Προσωπικό Αριθμό, παραπέμπει σε ένα καθολικό Ψηφιακό ολοκληρωτισμό που μόνο με εσχατολογικά κριτήρια και την Αποκάλυψη του Ιωάννου μπορεί να παραπέμπει (στην καλύτερη περίπτωση .. στον Όργουελ)! Γνωρίζουμε ότι το κράτος και τα καθοδηγούμενα από αυτό ΜΜΕ προσπαθούν να περιθωριοποιήσουν όσους εκφράζονται με Ορθόδοξο Χριστιανικό φρόνημα, ως γραφικούς και παρωχημένους, ας αναλογιστεί όμως το κράτος και τις ευθύνες που φέρει ενώπιον Θεού και ανθρώπων, έχοντας αίσθηση υπεροχής ακόμα και απέναντι στον ίδιο τον Δημιουργό.
Ψηφιακό κράτος, όχι ψηφιακή κηδεμονία
Δεν αντιτιθέμεθα στη χρήση της τεχνολογίας. Αντιτιθέμεθα στη μετατροπή της από εργαλείο σε υποχρεωτική πύλη κοινωνικής ύπαρξης.
Η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι να καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους το κράτος θα τον αναγνωρίζει ως πρόσωπο. Η δημόσια διοίκηση μπορεί να εκσυγχρονίζεται χωρίς να απαιτεί από κάθε πολίτη να αποκτήσει έναν ενιαίο ισόβιο αριθμό και μία υποχρεωτική ηλεκτρονική ταυτότητα.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το κράτος θα είναι ψηφιακό. Είναι αν θα εξακολουθεί να αναγνωρίζει τον άνθρωπο και έξω από την ψηφιακή του αναπαράσταση.
Η απάντηση στον κυβερνητικό ισχυρισμό είναι καθαρή: Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση μπορεί να λειτουργήσει χωρίς υποχρεωτική ηλεκτρονική ταυτότητα και ΠΑ. Λειτουργούσε ήδη πριν από αυτούς και μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με τομεακούς αριθμούς, περιορισμένες διασυνδέσεις και περισσότερες μεθόδους ταυτοποίησης. Εκείνο που δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς καθολικό ΠΑ δεν είναι το ψηφιακό κράτος γενικά, αλλά το συγκεκριμένο συγκεντρωτικό μοντέλο που επιδιώκει να αντιστοιχίσει κάθε άνθρωπο, σε κάθε υπηρεσία, με ένα κοινό και μόνιμο ψηφιακό κλειδί.
Και η δική μας θέση πρέπει να διατυπωθεί εξίσου καθαρά: Δεν ζητούμε απλώς να μπορούμε να πηγαίνουμε στο ΚΕΠ, ώστε ο υπάλληλος να χρησιμοποιεί υποχρεωτικά για λογαριασμό μας τον ΠΑ και την ηλεκτρονική ταυτότητα. Ζητούμε το δικαίωμα να μην εξαρτάται η αναγνώριση και η εξυπηρέτησή μας από αυτά. Ζητούμε ένα κράτος ψηφιακά σύγχρονο, αλλά ανθρωποκεντρικό· αποτελεσματικό, αλλά όχι συγκεντρωτικό· ασφαλές, αλλά όχι πανεποπτικό. Ένα κράτος που θα επιτρέπει στον πολίτη να χρησιμοποιεί την τεχνολογία χωρίς να τον υποχρεώνει να μετατραπεί ο ίδιος σε ψηφιακό αντικείμενο.
Ψηφιακό κράτος, λοιπόν, αλλά όχι υποχρεωτικά ψηφιακός πολίτης. Και κυρίως: όχι πολίτης που για να αναγνωριστεί ως άνθρωπος θα πρέπει προηγουμένως να αναγνωριστεί ως αριθμός.
