Η Τεχεράνη απαντά με σθένος στις αμερικανικές πιέσεις. Το Ιράν, απορρίπτοντας όλα τα τελεσίγραφα, έθεσε τρεις σαφείς όρους για έναν ειλικρινή διάλογο: άρση του ναυτικού αποκλεισμού, διακοπή των απειλών, και απόρριψη των «μαξιμαλιστικών» απαιτήσεων (πλήρης παράδοση των πυρηνικών) . Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Abbas Araghchi, μετέφερε το μήνυμα στο Πακιστάν (το οποίο παραμένει ο μοναδικός αποδεκτός μεσολαβητής). Ο Ντόναλντ Τραμπ, εξοργισμένος, ακύρωσε το ταξίδι των διαπραγματευτών του (Steve Witkoff, Jared Kushner) στο Ισλαμαμπάντ, δηλώνοντας ότι «δεν αξίζει να κάνουν 18 ώρες πτήση για το τίποτα» . Παράλληλα, ο Guardian αποδομεί την αφήγηση περί «διχασμένης ιρανικής ηγεσίας», τονίζοντας ότι το Ιράν έχει μεταβεί σε ένα πιο συλλογικό μοντέλο διακυβέρνησης, ενισχύοντας τη σταθερότητά του . Ο πόλεμος στο Ιράν αποκάλυψε ένα βαθύ ρήγμα στη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ, με τον Νετανιάχου να συνεχίζει τις επιθέσεις στον Λίβανο, υπονομεύοντας τις διαπραγματεύσεις. Η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ στρέφεται κατά του Ισραήλ (6 στους 10 Αμερικανούς έχουν αρνητική άποψη). Το τοπίο είναι άκρως ρευστό και επικίνδυνο.
Το Ιράν θέτει τους όρους του: «Ισότιμος διάλογος, όχι τελεσίγραφα»
Σε μια κίνηση που ανατρέπει τα αμερικανικά σχέδια, το Ιράν, μέσω του υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi, έθεσε τρεις όρους για την έναρξη ενός διαλόγου σε ισότιμη βάση:
-
Άρση του Ναυτικού αποκλεισμού (που οι ΗΠΑ διατηρούν στον Περσικό Κόλπο).
-
Διακοπή επιθέσεων και απειλών των ΗΠΑ.
-
Απόρριψη των «μαξιμαλιστικών» απαιτήσεων ή εξωφρενικών όρων (όπως η πλήρης παράδοση των πυρηνικών αποθεμάτων).
Ο Araghchi, ο οποίος επισκέφθηκε το Πακιστάν (και στη συνέχεια το Ομάν), κατέστησε σαφές ότι η Τεχεράνη δεν αποδέχεται όρους που εκλαμβάνονται ως επιβολή ή ως υπονόμευση της εθνικής της κυριαρχίας. Το Πακιστάν παραμένει ο μοναδικός αποδεκτός μεσολαβητής.
Η αντίδραση Τραμπ: Ακύρωση ταξιδιού Witkoff-Kushner – «Κρατάμε όλα τα χαρτιά»
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε με οργή. Ακύρωσε το ταξίδι των διαπραγματευτών του, Steve Witkoff και Jared Kushner, στο Πακιστάν, οι οποίοι ετοιμάζονταν να αναχωρήσουν.
«Δεν αξίζει να κάνετε μια πτήση 18 ωρών για να πάτε εκεί. Έχουμε όλα τα χαρτιά. Μπορούν να μας καλέσουν οποιαδήποτε στιγμή θέλουν, αλλά δεν πρόκειται να κάνετε άλλες πτήσεις 18 ωρών για να κάθεστε και να συζητάτε για το τίποτα» .
Ο Τραμπ, ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι η ακύρωση δεν σημαίνει επανάληψη των εχθροπραξιών – τουλάχιστον προς το παρόν. Ισχυρίστηκε ότι «μέσα σε 10 λεπτά λάβαμε νέα πρόταση, πολύ καλύτερη», αλλά ότι οι παραχωρήσεις της Τεχεράνης «δεν είναι αρκετές». Το βασικό ζήτημα (η μη απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν) παραμένει κόκκινη γραμμή.
Η αποδόμηση της ρητορικής Τραμπ: Ο Guardian μιλά για «συλλογική ηγεσία» στο Ιράν
Η βρετανική εφημερίδα Guardian, μέσω ανάλυσης του Patrick Wintour, αποδόμησε με σαφήνεια τους ισχυρισμούς Τραμπ περί «χαοτικών διαφορών» στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας. Σύμφωνα με την ανάλυση:
-
Το Ιράν έχει μεταβεί σε ένα πιο συλλογικό μοντέλο διακυβέρνησης, όπου η εξουσία κατανέμεται σε θεσμούς και κέντρα λήψης αποφάσεων, ενισχύοντας τη σταθερότητα.
-
Η εξέλιξη αυτή προέκυψε ως απάντηση σε στοχευμένες δολοφονίες, αλλά αντί να αποδυναμώσουν το σύστημα, λειτούργησαν ως καταλύτης για την ενίσχυση της θεσμικής ανθεκτικότητας.
-
Η ηγεσία παραμένει ενωμένη και λειτουργεί συντονισμένα, καθιστώντας δύσκολη την εφαρμογή στρατηγικών «διαίρει και βασίλευε».
Το βαθύ ρήγμα ΗΠΑ-Ισραήλ: Ο Νετανιάχου υπονομεύει τις διαπραγματεύσεις
Ο πόλεμος στο Ιράν αποκάλυψε ένα βαθύ και αυξανόμενο ρήγμα στη λεγόμενη «ειδική σχέση» μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ. Οι στρατηγικές προτεραιότητες των δύο χωρών αποκλίνουν όλο και περισσότερο.
-
Παρά τις εκκλήσεις Τραμπ για αποκλιμάκωση, το Ισραήλ συνέχισε τις επιθέσεις στον Λίβανο, υπονομεύοντας ουσιαστικά τη διαπραγματευτική διαδικασία.
-
Ο Νετανιάχου, σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «η μάχη δεν έχει τελειώσει» .
-
Το Ισραήλ διατηρεί σημαντική ελευθερία δράσης, ακόμα κι όταν οι επιλογές του υπονομεύουν τους στόχους της Ουάσιγκτον.
Η φθίνουσα στήριξη της αμερικανικής κοινής γνώμης στην ειδική σχέση με το Ισραήλ είναι εμφανής:
-
6 στους 10 Αμερικανούς έχουν πλέον αρνητική άποψη για την ισραηλινή κυβέρνηση (Pew Research).
-
61% των Αμερικανών Εβραίων θεωρούν ότι το Ισραήλ έχει διαπράξει εγκλήματα πολέμου στη Γάζα (Washington Post).
Η νέα γεωπολιτική ισορροπία: Το Ιράν διαμορφώνει τους όρους
Ο πόλεμος στο Ιράν ανέδειξε βαθύτερες πολιτικές και στρατηγικές μεταβολές:
-
Το Ιράν εμφανίζεται ως ένα κράτος με ισχυρή θεσμική συνοχή, ενωμένη ηγεσία, και σαφή προσήλωση στην εθνική κυριαρχία.
-
Η «ειδική σχέση» ΗΠΑ-Ισραήλ δοκιμάζεται σοβαρά.
-
Η Τεχεράνη, απορρίπτοντας τελεσίγραφα και επιμένοντας σε ισότιμες διαπραγματεύσεις, ενισχύει τη θέση της ως ανεξάρτητος γεωπολιτικός δρών.
-
Η ισορροπία δυνάμεων επανακαθορίζεται. Το Ιράν έχει βρει έναν τρόπο όχι μόνο να αντέχει, αλλά και να διαμορφώνει ενεργά τους όρους του παιχνιδιού.
Συμπέρασμα: Ένα νέο, επικίνδυνο παιχνίδι
Η απόρριψη των τελεσιγράφων από το Ιράν, η ακύρωση ταξιδιού των διαπραγματευτών Τραμπ, και το ρήγμα ΗΠΑ-Ισραήλ, δημιουργούν ένα εξαιρετικά ασταθές και επικίνδυνο τοπίο. Η Τεχεράνη δεν υποχωρεί. Η Ουάσιγκτον δεν έχει σχέδιο. Το Ισραήλ ακολουθεί τη δική του ατζέντα.
Το ερώτημα που μένει είναι: θα υπάρξει μια τελευταία στιγμή ορθολογισμού, ή η περιοχή οδεύει προς μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση;
Με πληροφορίες από bankingnews.gr
