Η Ρωσία διαμορφώνει ξανά την ενεργειακή πολιτική της και η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής θέση της, μπορεί να παίξει κομβικό ρόλο
Με την κυβέρνηση να βρίσκεται στριμωγμένη στη γωνία μετά τη νέα εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές, μοιραία η επικείμενη επίσκεψη του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ελλάδα στα τέλη Μαΐου περνά σε δεύτερη μοίρα, παρά το γεγονός ότι το προηγούμενο διάστημα επιχειρήθηκε να καλλιεργηθούν υψηλές προσδοκίες από την άφιξη του Ρώσου προέδρου.
Το 2016 είναι αφιερωματικό έτος Ελλάς – Ρωσίας, ενώ το τριήμερο 27-29 Μαΐου θα κορυφωθούν στο Άγιον Όροςοι εκδηλώσεις για τα 1.000 χρόνια παρουσίας των Ρώσων μοναχών στη Χερσόνησο του Άθω. Το «παρών», μάλιστα, θα δώσει ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών, Κύριλλος, ενώ οι εκδηλώσεις αυτές είναι και ο λόγος που ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου θα αφιχθεί στη χώρα μας προκειμένου να πραγματοποιήσει επίσημο προσκύνημα στο Περιβόλι της Παναγιάς.
Σε επικοινωνιακό επίπεδο, η κυβέρνηση προσδοκά μία επίσκεψη του Βλαντιμίρ Πούτιν στο Μέγαρο Μαξίμου για να συναντηθεί με τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ κάποια –πιο προχωρημένα σενάρια– κάνουν λόγο ακόμη και για κοινή επίσκεψη με τον Έλληνα πρωθυπουργό στο Άγιον Όρος. Το θέμα της συνάντησης στην Αθήνα είχε τεθεί και πριν από περίπου έναν μήνα από την Όλγα Γεροβασίλη, η οποία επισκέφτηκε τη Μόσχα και είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τον Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπο Τύπου και εξ απορρήτων του Ρώσου προέδρου. Μιλώντας, μάλιστα, στην εφημερίδα «Kommersant», η Ελληνίδα κυβερνητική εκπρόσωπος είχε χαρακτηρίσει «πολύ σημαντική» την επικείμενη επίσκεψη του κ. Πούτιν.
Ακόμη είναι νωρίς για να ειπωθεί εάν τελικά εκτός από τον Έλληνα ομόλογό του, Προκόπη Παυλόπουλο, οΡώσος πρόεδρος θα δει και τον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα. Στη Μόσχα, ωστόσο, εμφανίζονται προβληματισμένοι από τα «ήξεις αφήξεις» της κυβέρνησης, καθώς σχεδόν τίποτα απ’ όσα είχε πει στον Βλαντιμίρ Πούτιν ο Αλέξης Τσίπρας τον Απρίλιο του 2015 δεν προχώρησε. Στον αντίποδα, μάλιστα, στις 17 Μαΐου θα γίνουν στη Θεσσαλονίκη τα εγκαίνια του αγωγού ΤΑΡ, ο οποίος έχει στόχο να μειώσει την εξάρτηση των ευρωπαϊκών κρατών από το ρωσικό φυσικό αέριο (αυξάνοντας ταυτόχρονα αυτήν από το πιο «ελεγχόμενο» Αζερμπαϊτζάν), κάτι που προκαλεί «πονοκέφαλο» στην Gazprom και στο Κρεμλίνο.
Γι’ αυτό και οι Ρώσοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για τη συνάντηση, καθώς δεν επιθυμούν να χρησιμοποιηθεί από ελληνικής πλευράς για επικοινωνιακούς λόγους, χωρίς οι ίδιοι να αποκομίσουν κάτι. Μπορεί η κυβέρνηση να διακηρύσσει ότι εφαρμόζει μία «πολυδιάστατη ενεργειακή πολιτική», στην πράξη όμως αυτό καταρρίπτεται, καθώς για την όποια κίνηση πρέπει να ανάψει «πράσινο φως» από την Κομισιόν (επίσημα) και την τρόικα (άρα και τις ΗΠΑ, ανεπίσημα).
Στο Άγιον Όρος
Ο Ρώσος πρόεδρος αναμένεται να πατήσει ελληνικό έδαφος την Παρασκευή 27 Μαΐου, να παραμείνει για κάποιες ώρες και να διανυκτερεύσει στην Αθήνα, ενώ την επομένη θα μεταβεί στο Άγιον Όρος μαζί με τον Πατριάρχη Κύριλλο. Από τα όσα έχουν διαρρεύσει μέχρι στιγμής, θα πραγματοποιηθεί η προβλεπόμενη από το αγιορείτικο τυπικό, για υψηλά πρόσωπα, υποδοχή από την Ιερά Κοινότητα στις Καρυές, με δοξολογία στο Πρωτάτο, κεράσματα και ανταλλαγές δώρων και πιθανότατα γεύμα.
Στη συνέχεια, οι δύο άνδρες θα μεταβούν στην Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος, όπου εγκαταβιούν ρωσικής και ουκρανικής καταγωγής μοναχοί, για να εορτάσουν σε κλειστό κύκλο τη χιλιετηρίδα. Αξίζει να σημειώσουμε πως οι Ρώσοι έχουν δώσει διαστάσεις κορυφαίου θρησκευτικού και πολιτιστικού γεγονότος –με εθνικές προεκτάσεις– στην επέτειο για τα 1.000 χρόνια παρουσίας στην Αθωνική Πολιτεία, κάτι που αναδεικνύουν από την αρχή του χρόνου με πλήθος εορταστικών εκδηλώσεων στη Μόσχα, στην Αγία Πετρούπολη και σε όλες τις ανά την επικράτεια Μητροπόλεις και Επισκοπές.
Οι καλά γνωρίζοντες τα τεκταινόμενα στην Εκκλησία λένε στο «Π» πως η αρχική πρόθεση της Μόσχας ήταν η επίσκεψη των δύο ισχυρών ανδρών της Ρωσίας (Πούτιν και Κύριλλου) να γίνει με… τσαρικού μεγαλείου τελετές. Κάτι τέτοιο δεν κατέστη δυνατό, καθώς το χάσμα ανάμεσα στο Πατριαρχείο Μόσχας και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως παραμένει αγεφύρωτο, με τη συγκρότηση επιτροπών διαβούλευσης να εξελίσσεται σε φιάσκο, παρά το γεγονός ότι οι συζητήσεις διεξήχθησαν σε… «αδελφικό κλίμα».
Ο επικεφαλής της ρωσικής επιτροπής, Μητροπολίτης Ιλαρίων, εξαπέλυσε επίθεση στο Φανάρι υποστηρίζοντας ότι προβάλλει εμπόδια στην εγκαταβίωση περισσότερων συμπατριωτών του μοναχών στο Περιβόλι της Παναγιάς, με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο να κάνει λόγο για «επιχείρηση ιδιότυπης αυτονόμησης» του Αγίου Ορους και αλλοίωσης του χαρακτήρα του μέσα από την αθρόα προσέλευση αλλοδαπών μοναχών. Το κλίμα, πάντως, έχει βαρύνει και για έναν ακόμη λόγο, που δεν είναι άλλος από την άρνηση του ρωσικού Πατριαρχείου να επιτρέψει την επανεγκατάσταση Αγιορειτών μοναχών στο Μετόχι του Αγίου Νικολάου στην Κόκκινη Πλατεία.
Τι προσδοκά η Αθήνα
Μας χωρίζουν περίπου 25 ημέρες από την επίσκεψη του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ελλάδα, με τη χώρα να βιώνει και πάλι κλίμα πολιτικής αστάθειας. Ωστόσο, στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα έχουν ήδη ξεκινήσει να ετοιμάζουν μία διευρυμένη ατζέντα με θέματα συζήτησης για τους δύο ηγέτες, όπως η συνεργασία σε ενεργειακά θέματα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, το προσφυγικό-μεταναστευτικό και το Κυπριακό.
Ενεργειακά: Μετά την εγκατάλειψη του «South Stream», το «πάγωμα» του «Τurkish Stream», καθώς και την απόφαση για εγκατάλειψη της προβληματικής οδού της Ουκρανίας, το 2019, η Ρωσία βρίσκεται σε στάδιο επαναχάραξης της στρατηγικής της. Βασικοί πυλώνες αυτού του σχεδίου είναι η ενίσχυση του συστήματος αγωγών του Βορρά, «Nord Stream 1», με έναν ακόμη αγωγό που θα ακολουθεί την ίδια διαδρομή, υποθαλάσσια της Βαλτικής, τον «Nord Stream 2», και με έναν νέο νότιο άξονα, που θα διέρχεται από τη Βουλγαρία και, μέσω της Ελλάδος, ακολουθώντας τη χερσαία και υποθαλάσσια διαδρομή του ελληνοϊταλικού αγωγού ITGI, θα καταλήγει στην Ιταλία.
Η Αθήνα αποτελεί για τη Μόσχα βασικό στρατηγικό εταίρο και για τα δύο αυτά σχέδια, όπως ήταν και σε αυτά του «South Stream» και του «Τurkish Stream», που όμως δεν προχώρησαν. Το ζητούμενο είναι εάν και τι μπορεί να προσφέρει στον Βλαντιμίρ Πούτιν ο Αλέξης Τσίπρας, όταν κάθε πολιτική ή οικονομική κίνηση βρίσκεται υπό την αίρεση των δανειστών.
Ελληνοτουρκικά: Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι μπορούν να εκμεταλλευτούν τις «ψυχροπολεμικές» σχέσεις ανάμεσα σε Μόσχα και Άγκυρα, είτε αναδεικνύοντας το θέμα των τουρκικών παραβάσεων – παραβιάσεων στο Αιγαίο Πέλαγος, είτε απλά ζητώντας από τη Ρωσία να μας… στείλει περισσότερους τουρίστες. Ο Πάνος Καμμένος είχε ενημερώσει τον υπουργό Εξωτερικών της «αρκούδας», Σεργκέι Λαβρόφ, για τα επικίνδυνα «παιχνίδια» με F-16 και Mirage, ενώ το καλύτερο που μπορεί να προσδοκά η Αθήνα είναι μία γενικόλογη δήλωση κατανόησης – με επικοινωνιακό αντίκτυπο και μόνο.
Κυπριακό: Με δεδομένο ότι η Ρωσία είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις που δρομολογούνται, αρκεί φυσικά να το θελήσει.
Δρακόντεια μέτρα ασφαλείας για την παραμονή του
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ρώσος πρόεδρος θα προτιμήσει για τη διανυκτέρευσή του στην Αθήνα ένα από τα πιο γνωστά και πολυτελή ξενοδοχεία στην παραλιακή λεωφόρο. Πρόσφατα, μάλιστα, το επισκέφτηκε κλιμάκιο των ρωσικών Μυστικών Υπηρεσιών και της προεδρικής φρουράς, προκειμένου να ελέγξουν τις παραμέτρους ασφαλείας της σουίτας που αναμένεται να καταλύσει ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Μία σουίτα –βίλα για την ακρίβεια– περίπου 400 τ.μ., με δύο υπνοδωμάτια, ευρύχωρο καθιστικό με τζάκι και τραπεζαρία, άνετο χώρο γραφείου, θερμαινόμενη πισίνα, πλήρως εξοπλισμένο γυμναστήριο και ατμόλουτρο, ιδιωτικό χώρο μασάζ με ένα τραπέζι μασάζ, δύο μπάνια με μαρμάρινη επένδυση, ένα λουτρό για τους επισκέπτες κ.ά.
Τον ισχυρό άνδρα της «αρκούδας» θα συνοδεύσουν τουλάχιστον 70-80 άτομα της προεδρικής φρουράς, όλοι προερχόμενοι από τη «Spetsnaz», τις περίφημες ρωσικές Ειδικές Δυνάμεις, ενώ για την ασφάλειά του θα κινητοποιηθούν μερικές εκατοντάδες Έλληνες αστυνομικοί, η ΕΚΑΜ κ.ά., καθώς δεν πρέπει να λησμονούμε πως στη Ρωσία υπάρχει «κόκκινος συναγερμός» για ενδεχόμενο τρομοκρατικό χτύπημα από τον ISIS.
Μάλιστα, το ξενοδοχείο που θα καταλύσει ο κ. Πούτιν θα ελέγχεται και ηλεκτρονικά, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν απόπειρα επίθεσης με α/φ τύπου drone, που μπορεί να μεταφέρει μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών και να κατευθυνθεί ηλεκτρονικά ακόμη και σε απόσταση μεγαλύτερη των 100 μέτρων. Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε πως υπάρχουν φήμες για συνάντηση του Ρώσου προέδρου με τον πρώην πρωθυπουργό, Κώστα Καραμανλή, με τον οποίο ακόμη και σήμερα διατηρούν άριστες σχέσεις.
Ρεπορτάζ: Κώστας Παπαδόπουλος
*Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας το «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ»
